หากเกิดแผ่นดินไหวระหว่างเที่ยวญี่ปุ่นควรทำอย่างไร? ความรู้ด้านภัยพิบัติที่ควรรู้

ภัยพิบัติ 5 ประเภทที่มีโอกาสเกิดขึ้นสูงในญี่ปุ่น ได้แก่ แผ่นดินไหว สึนามิ ดินถล่ม ไต้ฝุ่น และฝนตกหนัก
โดยเฉพาะแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นบ่อย ระหว่างปี 2021–2025 หากนับรวมแผ่นดินไหวขนาดเล็กด้วย จะเกิดขึ้นประมาณ 2,200 ครั้งต่อปี ดังนั้นเพื่อเที่ยวญี่ปุ่นอย่างปลอดภัย ควรเรียนรู้เรื่องภัยพิบัติและวิธีปฏิบัติตัวเมื่อเกิดเหตุ
บทความนี้จะช่วยให้คุณมีความรู้พื้นฐานที่จำเป็นเกี่ยวกับการป้องกันภัยพิบัติ
อย่ารอให้เกิดภัยพิบัติแล้วค่อยค้นหาข้อมูล ควรเรียนรู้และเตรียมพร้อมรับสถานการณ์ไว้ตั้งแต่ตอนนี้
ความรู้ล่วงหน้าจะช่วยให้คุณรับมือกับเหตุฉุกเฉินได้อย่างมีสติ

เพื่อปกป้องตัวเองเมื่อเกิดเหตุ ก่อนอื่นควรทำความเข้าใจเกี่ยวกับแผ่นดินไหวให้มากขึ้น
ใต้พื้นโลกมีแผ่นหินที่เรียกว่าแผ่นเปลือกโลก และแผ่นดินไหวเกิดจากการเคลื่อนตัวของแผ่นเหล่านี้
เมื่อเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ ไม่เพียงบ้านเรือนและอาคารจะพังถล่ม แต่ยังอาจก่อให้เกิดภัยพิบัติซ้ำซ้อน เช่น ดินถล่มและสึนามิ
ควรรู้ไว้ด้วยว่าแผ่นดินไหวขนาดใหญ่มักมีคาบการสั่นยาว ทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนขนาดใหญ่และช้า

ไม่ว่าจะอยู่ที่ใด เมื่อเกิดแผ่นดินไหวให้รีบไปยังจุดที่ไม่มีสิ่งของอย่างป้าย กระจก หรือกระเบื้องหลังคาตกลงมา
เมื่อถึงจุดปลอดภัยแล้ว ให้ป้องกันศีรษะ ย่อตัวต่ำ และรอจนแรงสั่นสะเทือนสงบลง
หากเกิดแผ่นดินไหวในที่พัก เช่น โรงแรมหรือเรียวกัง ให้ใช้หมอนหรือฟูกป้องกันศีรษะเพื่อหลีกเลี่ยงเศษกระจกและโคมไฟที่อาจตกใส่
การหลบใต้โต๊ะและป้องกันศีรษะก็มีประสิทธิภาพเช่นกัน
หากอยู่ในเมือง ให้ถอยห่างจากอาคารที่เสี่ยงถล่มหรือมีสิ่งของตกลงมา และใช้กระเป๋าที่ถืออยู่ป้องกันศีรษะ ระวังป้ายที่อาจหล่นลงมาด้วย
หากอยู่ในห้องน้ำหรือห้องสุขา ให้พยายามออกมาโดยเร็วที่สุดแล้วหลบภัยในจุดที่ปลอดภัย
หากทุกคนมุ่งไปยังทางออกฉุกเฉินพร้อมกัน อาจเกิดความแออัดจนเคลื่อนไหวไม่ได้หรือเกิดเหตุฝูงชนล้มทับกัน
จึงควรตั้งสติและปฏิบัติตัวอย่างใจเย็น เพื่อไม่ให้อพยพไม่ทันหรือเกิดอุบัติเหตุที่คาดไม่ถึง
ด้านล่างนี้เป็นวิธีปฏิบัติตัวในแต่ละสถานการณ์ ควรจดจำไว้ด้วย

ต่อไปคือวิธีปฏิบัติตัวหลังแรงสั่นสะเทือนสงบลง
อาจมีเศษกระจกแตกกระจัดกระจายอยู่ แม้จะอยู่ภายในห้องก็อย่าเดินเท้าเปล่าหรือใส่รองเท้าแตะ ควรสวมรองเท้าก่อนเพื่อป้องกันเท้า
เนื่องจากอาจเกิดอาฟเตอร์ช็อก ให้เปิดประตูไว้เพื่อรักษาเส้นทางอพยพและพร้อมหนีได้ทุกเมื่อ
มีความเสี่ยงต่อไฟไหม้หรือการระเบิด จึงห้ามกดสวิตช์ไฟหรือสวิตช์อื่น ๆ
ให้ใช้สมาร์ตโฟนหรือไฟฉุกเฉินแทน
อาจมีก๊าซรั่ว จึงห้ามจุดไฟด้วย
หากอยู่ภายในสถานที่และสัญญาณเตือนไฟไหม้ดังขึ้น ให้รีบอพยพ
แม้ลิฟต์จะยังทำงานอยู่ก็ห้ามใช้ เพราะอาจหยุดและทำให้ติดอยู่ภายใน
หากเจ้าหน้าที่ของสถานที่ให้คำแนะนำ ให้อพยพตามคำแนะนำนั้น

เมื่อเกิดแผ่นดินไหวขนาดใหญ่ ต้องระวังภัยพิบัติซ้ำซ้อนด้วย
สิ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือสึนามิ
หากอยู่ริมทะเล เมื่อแรงสั่นสะเทือนสงบลงแล้ว ให้รีบไปยังพื้นที่สูงหรืออาคารสูงใกล้เคียง
ผู้ที่อยู่ริมแม่น้ำก็ต้องระวัง เพราะสึนามิจะพัดจากปลายน้ำย้อนขึ้นไปทางต้นน้ำ
จึงควรรีบอพยพในทิศทางตั้งฉากกับกระแสน้ำ

เมื่อแรงสั่นสะเทือนสงบลงแล้ว ให้ไปยังพื้นที่อพยพใกล้เคียง
พื้นที่อพยพคือสถานที่สำหรับหลบหนีจากอันตรายที่เกิดจากภัยพิบัติ
แม้ชื่อจะคล้ายกันจนมักสับสน แต่ศูนย์พักพิงเป็นสถานที่สำหรับผู้ที่ไม่สามารถกลับบ้านได้มาอาศัยร่วมกัน จึงแตกต่างจากพื้นที่อพยพ
ศูนย์พักพิงอยู่ภายในอาคาร ส่วนพื้นที่อพยพโดยทั่วไปจะอยู่กลางแจ้ง ยกเว้นกรณีฝนตกหนักและเหตุอื่น ๆ
สถานที่ที่กำหนดเป็นพื้นที่อพยพ ได้แก่ สวนสาธารณะขนาดใหญ่ ลานพื้นที่สีเขียว ตลอดจนสนามของมหาวิทยาลัยหรือโรงเรียน
เมื่อไปถึงพื้นที่อพยพแล้ว ให้ตรวจสอบสถานการณ์ความเสียหายและดูว่าสามารถเดินทางกลับประเทศได้หรือไม่ ก่อนวางแผนขั้นต่อไป

ผ้าเช็ดหน้าผืนใหญ่ ผ้าพันคอ หรือผ้าคลุมไหล่สามารถใช้แทนหน้ากาก เพื่อป้องกันโรคติดเชื้อและฝุ่นละอองได้
ผ้าพันคอและผ้าคลุมไหล่ยังใช้แทนผ้าพันแผล ผ้าบังแดด หรือผ้าห่มได้ จึงควรใส่ไว้ในกระเป๋าเดินทาง

เสื้อกันฝนไม่ได้มีแค่คุณสมบัติกันน้ำ แต่ยังกันลมได้ดี จึงใช้ป้องกันทั้งฝนและความหนาว
นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันสิ่งสกปรก จึงควรพกเสื้อกันฝนไว้ในกระเป๋า

ถุงขยะขนาดใหญ่ใช้ประโยชน์ได้หลายแบบ ทั้งใส่น้ำ ตัดก้นถุงเพื่อทำเป็นเสื้อกันฝน หรือใช้เป็นห้องน้ำฉุกเฉิน
ถุงพลาสติกยังใช้แทนถุงมือได้
หากเพื่อนหรือคนในครอบครัวได้รับบาดเจ็บ การสัมผัสบาดแผลด้วยมือเปล่ามีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ จึงควรสวมถุงพลาสติกแทนถุงมือเมื่อปฐมพยาบาล

หากติดอยู่ในที่พักและต้องรอความช่วยเหลือ การไม่มีแสงสว่างเพราะไฟดับอาจทำให้รู้สึกกังวล แม้มีไฟฉายก็ไม่สามารถส่องสว่างได้ทั่วทั้งห้อง
ในกรณีนี้ ให้วางไฟฉายบนพื้นโดยหันแสงขึ้นไปยังเพดาน แล้ววางขวดพลาสติกที่ใส่น้ำไว้ด้านบน
แสงจากไฟฉายจะสะท้อนผ่านน้ำในขวดและช่วยให้ทั้งห้องสว่างขึ้น

ควรพกเงินสดให้เพียงพอระหว่างเดินทาง
หลังเกิดภัยพิบัติ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น สมาร์ตโฟนหรือเครื่องอ่านสำหรับชำระเงินอาจใช้งานไม่ได้ ทำให้ไม่สามารถชำระเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์
ร้านค้าอาจไม่มีเงินทอน จึงควรพกเหรียญไว้ให้มากกว่าปกติด้วย

เมื่อเกิดภัยพิบัติ ปริมาณการสื่อสารในพื้นที่ประสบภัยจะเพิ่มขึ้น ทำให้โทรศัพท์และอินเทอร์เน็ตเชื่อมต่อได้ยาก
บริการที่ควรใช้ในสถานการณ์นี้คือสายฝากข้อความยามเกิดภัยพิบัติ
บริการนี้เปิดให้ใช้งานเฉพาะเมื่อเกิดภัยพิบัติ โดยสามารถบันทึกข้อมูลความปลอดภัยเป็นเสียงไปยังหมายเลขโทรศัพท์ที่กำหนดและเปิดฟังได้

กระดานฝากข้อความยามเกิดภัยพิบัติเป็นอีกบริการที่ใช้ตรวจสอบความปลอดภัยได้เช่นเดียวกับสายฝากข้อความยามเกิดภัยพิบัติ
บริการนี้เปิดให้ใช้งานเฉพาะเมื่อเกิดภัยพิบัติขนาดใหญ่
คุณสามารถลงทะเบียนข้อมูลความปลอดภัยของตนเองบนกระดาน และให้เพื่อนหรือครอบครัวตรวจสอบข้อมูลนั้นได้
ผู้ให้บริการเครือข่ายมือถือแต่ละรายมีบริการของตนเอง จึงควรตรวจสอบว่าผู้ให้บริการที่คุณใช้มีบริการใดบ้าง

“00000JAPAN” คือบริการ Wi-Fi สาธารณะที่เปิดให้ใช้งานฟรีเมื่อเกิดภัยพิบัติ
หลังเกิดภัยพิบัติ ปริมาณการสื่อสารจะเพิ่มขึ้น ทำให้เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตได้ยาก และติดต่อเพื่อตรวจสอบความปลอดภัยหรือรับข้อมูลเกี่ยวกับภัยพิบัติได้ลำบาก บริการนี้จึงมีประโยชน์ในสถานการณ์ดังกล่าว

หลังเกิดภัยพิบัติ มักมีข้อมูลที่ไม่แน่นอนและสร้างความวิตกกังวลแพร่กระจายออกไป
ในสถานการณ์เช่นนี้ ให้ตรวจสอบเว็บไซต์และบัญชีโซเชียลมีเดียด้านล่าง
ขอแนะนำให้บันทึกไว้ในบุ๊กมาร์กและกดติดตามตั้งแต่ตอนนี้