ยุคยาโยอิ

ช่วงต้นของยุคยาโยอิ การทำนาที่ถ่ายทอดมาจากแผ่นดินเอเชียและคาบสมุทรเกาหลีแพร่หลาย ทำให้วัฒนธรรมเกษตรกรรมมั่นคงขึ้น
จากเดิมที่ยุคโจมงเน้นล่าสัตว์และเก็บของป่า วิธีหาอาหารเปลี่ยนสู่เกษตร โดยเฉพาะการทำนา จึงเกิดการอยู่อาศัยร่วมกันขนาดใหญ่ในระดับชุมชน
เมื่อการทำนาแพร่หลาย เครื่องมือเกษตรหลายชนิดก็ถูกพัฒนาขึ้น ผลผลิตข้าวเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
เมื่อผลผลิตมากกว่าการบริโภคและเริ่มกักตุนได้ ก็มีคนที่สะสมข้าวจำนวนมาก ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำในระดับชุมชน
ต่อมาจึงเริ่มมีความขัดแย้ง เช่น ชุมชนที่ยากจนบุกชุมชนที่มั่งคั่ง
เพื่อป้องกันการโจมตีจากชุมชนอื่น จึงสร้าง “ชุมชนคูน้ำล้อม (คันโกชูราคุ)” และกฎระเบียบเพื่อคงความเป็นปึกแผ่นในชุมชนก็เข้มงวดขึ้น

ความขัดแย้งระหว่างชุมชนทวีความรุนแรงขึ้น ชุมชนที่เข้มแข็งเข้าครอบงำชุมชนที่อ่อนแอ จนกลายเป็น “รัฐเล็ก”
อำนาจถูกรวมศูนย์ที่หัวหน้าเผ่าหรือผู้นำ และเริ่มมีผู้ที่ถูกเรียกว่า “กษัตริย์”
เมื่อผู้ที่ถูกเรียกว่า “กษัตริย์” เสียชีวิต จะถูกฝังในสุสานเนินดินที่ถมดินและหินให้เป็นรูปเนิน

ช่วงปลายของยุคยาโยอิ ราวครึ่งหลังของศตวรรษที่ 2 เกิดสงครามขนาดใหญ่ครั้งแรกของญี่ปุ่น “วะโคคุไดรัน (倭国大乱)”
สาเหตุมีหลายแนวคิด แต่ที่มีน้ำหนักคือการแย่งชิงอำนาจสืบทอดบัลลังก์ภายในวะโคคุ และอีกแนวคิดคือการแย่งชิงที่ดินจากผลกระทบของสภาพอากาศหนาวเย็นในระดับโลก
“วะโคคุ” คือรัฐในหมู่เกาะญี่ปุ่นที่ปรากฏในบันทึกประวัติศาสตร์จีนหลายฉบับ และเชื่อว่าช่วงปลายยุคยาโยอิมีอำนาจมาก
สงครามใหญ่ครั้งแรกของญี่ปุ่นยุติลงเมื่อฮิมิโกะ (卑弥呼) มิโกะ ได้ขึ้นครองบัลลังก์วะโคคุ แทนกษัตริย์ชายที่ปกครองมาก่อน
จากนั้นเกิดสหพันธรัฐยามาไตที่มี邪馬台国 เป็นศูนย์กลาง และนำไปสู่การกำเนิดอำนาจยามาโตะ ก่อนเปลี่ยนผ่านสู่ยุคโคฟุน

ยุคยาโยอิ บ้านหลุมเป็นรูปแบบที่อยู่อาศัยที่พบได้ทั่วไป
เพราะเป็นโครงสร้างกึ่งใต้ดิน จึงเย็นในหน้าร้อน อุ่นในหน้าหนาว และทนลมแรงได้ค่อนข้างดี
เป็นรูปแบบที่มีมาตั้งแต่ยุคโจมง แต่พอถึงยุคยาโยอิช่วงกลาง ก็มีการปรับปรุงหลายอย่าง เช่น เพิ่มเตาไฟติดผนังมากขึ้น
อีกทั้งเมื่อเริ่มกักตุนอาหารได้ ก็เริ่มสร้างคลังเก็บอาหารด้วย
คลังเก็บอาหารของยุคยาโยอิเรียกว่า “ยุ้งฉางยกพื้นสูง” ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมต่างจากบ้านหลุม
ยุ้งฉางยกพื้นสูงเป็นอาคารที่ขุดเพียงหลุมเสา และไม่มุงหลังคาลงถึงพื้น
เพื่อปกป้องข้าวที่สำคัญ ยังติดตั้งอุปกรณ์กันหนูด้วย

เมื่อเริ่มการทำนา อาหารหลักจากยุคโจมงก็เปลี่ยนไป ผู้คนกินข้าวและข้าวสาลีมากขึ้น
ยังคงล่าสัตว์และทำประมงอยู่ แต่ดูเหมือนว่าคนทั่วไป (ไม่ใช่ชนชั้นกษัตริย์) จะไม่ค่อยกินเนื้อหมูป่าหรือปลา นอกจากในพิธีกรรม
จากการพบช้อนไม้ที่จังหวัดทตโตริ จึงคาดว่าในบางพื้นที่เล็กๆ มีการใช้เครื่องมือในการรับประทานอาหารด้วย
การมาของข้าวยังทำให้ “สุรา” กำเนิดขึ้นด้วย
พวกเขาจะเคี้ยวข้าวในปากแล้วคายลงภาชนะอย่างไห ให้เอนไซม์ในน้ำลายช่วยให้เกิดการหมักเพื่อทำสุรา
เชื่อว่าเครื่องปรุงรสก็ถือกำเนิดในยุคยาโยอิเช่นกัน เช่น ต้มหอยแห้งเพื่อให้ได้ทั้งเกลือและน้ำซุป และแถบเซโตะอุจิอาจเริ่มมีการผลิตเกลือแล้ว

หนึ่งในโบราณวัตถุที่เป็นตัวแทนของยุคยาโยอิคือ “ภาชนะดินเผายาโยอิ”
ภาชนะดินเผายาโยอิทำด้วยการปั้นมือ แล้วเผาแบบไม่เคลือบ เพื่อขึ้นรูปเป็นภาชนะหลากหลายรูปทรง
นอกจากภาชนะดินเผาแล้ว เครื่องมือต่างๆ ในยุคยาโยอิก็พัฒนาขึ้นมาก
สิ่งที่เปลี่ยนชีวิตผู้คนอย่างชัดเจนคือเครื่องมือเกษตร
มีการทำคันไถและจอบเพื่อพรวนดิน ใช้มีดหินเก็บเกี่ยวข้าว และทำครกสากที่จำเป็นต่อการสี/กระเทาะเมล็ด
เครื่องมือเกษตรช่วยเพิ่มผลผลิต ทำให้เก็บเกี่ยวข้าวได้อย่างมั่นคงยิ่งขึ้น

ยุคยาโยอิเริ่มนำเข้าเครื่องสำริดและเครื่องเหล็กจากคาบสมุทรเกาหลี
เครื่องสำริดและเครื่องเหล็กถูกใช้เป็นอาวุธและเครื่องมือที่ใช้งานได้จริงมากขึ้นเรื่อยๆ
เมื่อเวลาผ่านไป เครื่องสำริดก็ถูกนำไปใช้ในพิธีกรรมด้วย

เครื่องทอผ้าถูกถ่ายทอดมาจากแผ่นดินเอเชีย และเทคโนโลยีการทำผ้าก็พัฒนาขึ้น
เสื้อผ้าทั่วไปในยุคยาโยอิคือ “เสื้อสวมศีรษะ (คันโทอิ)” ที่มีรูตรงกลางผืนผ้าเพื่อสอดศีรษะ
เส้นใยที่ใช้หลักๆ คือป่าน แต่เริ่มมีการใช้ไหมด้วย ทำให้คุณภาพของเสื้อผ้าดีขึ้น
อีกทั้งด้วยการคิดค้นสีย้อม จึงมีเสื้อผ้าที่มีการตกแต่งลวดลายปรากฏขึ้น
อย่างไรก็ตาม เสื้อผ้าลวดลายเหล่านี้น่าจะจำกัดอยู่เฉพาะผู้มีฐานะสูง เช่น ชนชั้นกษัตริย์

ผู้มั่งคั่งจะนำข้าวที่สะสมไว้ไปแลกกับเครื่องสำริดและเครื่องเหล็กที่ขนมาจากจีนหรือคาบสมุทรเกาหลี และเกิดขนบฝังของเหล่านั้นไว้ในสุสานของตน
ในช่วงปลายยุคยาโยอิ บ้านและสุสานของผู้มีอำนาจกับคนทั่วไปถูกแยกออกจากกันแล้ว
ดูเหมือนว่าผู้มีอำนาจยังสั่งการคนในชุมชนให้สร้างบ้านและสุสานของตนด้วย
เมื่อเกิดความเหลื่อมล้ำ จึงเกิดความต่างทางชนชั้นระหว่าง “ผู้ปกครอง” กับ “ผู้ถูกปกครอง”

ยุคยาโยอิ ขนบฝังศพโดยใช้โลงไม้ถูกถ่ายทอดมาจากคาบสมุทรเกาหลีและค่อยๆ แพร่หลาย
อีกวิธีที่พบทั่วไปคือ “การฝังซ้ำ (สุสานฝังซ้ำ)” โดยฝังร่างไว้ก่อน พอเหลือแต่กระดูกจึงนำใส่ภาชนะอย่างหม้อหรือไหแล้วฝังอีกครั้ง
เชื่อกันว่าในตอนฝังซ้ำ จะนำกระดูกนิ้วหรือฟันของญาติที่ขุดขึ้นมา ทำเป็นเครื่องประดับสวมใส่