Hành trình 3 ngày 2 đêm ở thành phố Nanto, tỉnh Toyama – Đến Johana, Inami và cả Gokayama, di sản thế giới

Điểm nên ghé đầu tiên là Johana Hikiyama Kaikan. Lý do là để xem bộ phim tài liệu về lễ hội Johana Hikiyama được chiếu tại sảnh của bảo tàng.

Lễ hội có truyền thống 300 năm này bắt đầu từ ngày 4/5 hằng năm. Đến ngày chính hội 5/5, 6 cỗ xe dashi diễu hành qua các con ngõ trong thị trấn, đi trước là “an-yatai” cùng tiếng sáo, tiếng shamisen và lời ca, tạo nên một không gian lễ hội rất đặc trưng.

Theo giám đốc bảo tàng, “xe dashi là văn hóa của Kyo (Kyoto), còn bài hát là văn hóa của Edo (Tokyo)”, cho thấy sự giao thoa giữa văn hóa miền Đông và miền Tây Nhật Bản. Năm 2016, lễ hội này cũng được UNESCO ghi danh cùng với 33 lễ hội hikiyama trên toàn quốc. Trước khi bắt đầu dạo quanh Johana, bạn có thể xem trước những thước phim về đoàn xe dashi diễu hành.

Trước tiên là Zentokuji, ngôi chùa mà Johana đã phát triển thành khu phố trước cổng chùa. Với lịch sử hơn 540 năm từ khi được sáng lập, vào mùa xuân khi cây anh đào rủ “itozakura” 370 năm tuổi nở hoa, nơi đây tổ chức “Lễ hội hoa anh đào rủ”, và du khách có thể tham quan cả “Shikidaimon”, cổng thường ngày không mở cho công chúng.

Zentokuji còn lưu giữ hơn 10.000 hiện vật quý, gồm các hiện vật liên quan đến Rennyo và bảo vật do gia tộc Maeda của phiên Kaga dâng tặng. Hằng năm vào dịp “Mushiboshi Hōwa” tháng 7, nơi đây có trưng bày và thuyết minh về các báu vật này.
Ngoài ra, điều đáng ngạc nhiên là mỗi ngày đều có 2 buổi thuyết pháp vào sáng và trưa, diễn ra liên tục suốt 365 ngày trong năm. Ai cũng có thể tự do vào nghe, nên rất đáng sắp xếp ghé thăm đúng giờ.

Ra khỏi cổng chính của Zentokuji rồi đi sang phải sẽ vào phố Imamachi.
Con phố mang vẻ duyên dáng với những kho đất, tường trắng và mặt đường lát đá là một trong những điểm được yêu thích nhất giữa nhiều con ngõ ở Johana. Bốn kho kura rất ăn ảnh còn tồn tại ở phố Imamachi từng thuộc về gia đình Nomura, chủ cũ của Ngân hàng Nomura, và những khung gỗ mắt cáo cùng tường trắng đã trở thành biểu tượng gợi nhớ Johana xưa.

Nơi này nằm ngay phía sau Johana Hikiyama Kaikan, và vào mùa lễ hội cũng chính là tuyến đường đoàn xe dashi diễu hành đi qua. Quả đúng như vậy, trên mặt đường lát đá vẫn còn lờ mờ dấu vết như vệt bánh xe. Chúng khiến người ta nhớ lại hình ảnh những cỗ xe dashi cao khoảng 7 mét, nặng 6 tấn lặng lẽ tiến trên đường đá trong tiếng cót két của bánh xe.

“Makinooto”, nép mình lặng lẽ giữa vùng satoyama tươi đẹp cách trung tâm Johana một đoạn ngắn, là một nơi lưu trú nhỏ chỉ nhận 3 nhóm khách mỗi ngày. Tại đây có thể thưởng thức món Pháp dùng bằng đũa, cơm nấu bằng củi và ngâm mình trong bồn tắm trong khi ngắm khung cảnh thanh bình.

Đây là auberge do chủ nhà vốn là nông dân tại vùng này cùng gia đình điều hành, nổi bật với các món ăn tận dụng nguyên liệu theo mùa như rau từ vườn nhà và phong cách tiếp đón chu đáo.
Chi tiết về các gói lưu trú và giá phòng có thể xem trên trang web chính thức.

Lịch sử phát triển của nghệ thuật chạm khắc ở Inami bắt nguồn từ vụ hỏa hoạn năm 1763 thiêu rụi chùa Zuisenji. Để tái thiết ngôi chùa, nghệ nhân chạm khắc phục vụ triều đình Maekawa Sanshiro được cử từ Honganji ở Kyoto đến và truyền kỹ thuật cho các thợ mộc địa phương, từ đó khai sinh nên chạm khắc Inami.

Sau nhiều lần tái thiết, Zuisenji đã trở thành nơi hội tụ tinh hoa kỹ thuật chạm khắc Inami. Hiện nay, ở chính điện, Taishido và cổng sanmon vẫn có thể chiêm ngưỡng vô số tác phẩm chạm khắc tinh xảo. Đặc biệt, tác phẩm “Unsui Ippiki Ryu” của Maekawa Sanshiro là một kiệt tác vừa tinh vi vừa thể hiện chuyển động mạnh mẽ, đến nay vẫn như đang nhìn xuống từ chính diện cổng sanmon.

Khi đi bộ trên “phố Yoka-machi”, con đường kéo thẳng đến Zuisenji, sẽ thấy rất nhiều xưởng của các nghệ nhân chạm khắc gỗ nối tiếp nhau.
Có thể nói đây là một thị trấn gắn bó chặt chẽ với nghệ thuật chạm khắc gỗ, đến mức các nghệ nhân trẻ từ khắp Nhật Bản cũng tìm đến để học nghề. Cũng như lịch sử chạm khắc gỗ phát triển cùng những lần tái thiết Zuisenji, đến nay trong quy trình sáng tác vẫn còn những cách thức để truyền lại kỹ thuật cho thế hệ sau.

Vẫn còn duy trì cách làm trong đó người thầy sẽ đục phác phần thô trước, gọi là “araotoshi”, rồi người học việc sẽ hoàn thiện phần sau. Có lẽ cũng vì thế mà trước các xưởng chạm khắc thường thấy treo biển “Xin cứ tự nhiên vào tham quan”. Thông thường người ta nghĩ rằng việc bước vào xưởng chỉ có thể xảy ra khi đã quen biết từ trước, nhưng các xưởng chạm khắc ở Inami lại cởi mở một cách đáng ngạc nhiên. Chỉ cần kéo cửa trước, nói một câu “Xin chào” rồi bước vào, các nghệ nhân vẫn vừa làm việc vừa đáp lại “Mời vào”. Ngay điều đó cũng cho thấy chiều sâu và sự hào sảng của chạm khắc Inami. Không gian xưởng được bao bọc bởi tiếng búa gỗ dễ chịu và sự tĩnh lặng.

Vì ở Inami có thể trải nghiệm chạm khắc, chúng tôi đã ghé thử ngay. Dưới sự hướng dẫn của nghệ nhân, bạn có thể tự tay làm “chén sake bằng gỗ” bằng chính những dụng cụ được dùng trong sáng tác chạm khắc gỗ thực thụ. Sau khi hoàn thành chén, chương trình còn bao gồm thử rượu sake địa phương tại “Wakakoma Shuzo” trên phố Yoka-machi.

Gokayama có hai ngôi làng là Ainokura và Suganuma, với cảnh quan mộc mạc và đẹp đẽ giữa núi non, thường được xem là hình ảnh nguyên sơ của phong cảnh Nhật Bản. Cuộc sống của người dân, những mái tranh được chăm chút cẩn thận, ruộng lúa, bờ ruộng, ao hồ và rừng cây – toàn bộ môi trường ấy đều là những yếu tố quan trọng làm nên một di sản thế giới sống. Chính vì vậy, ở đây có quy định hạn chế ghé thăm vào sáng sớm và sau khi mặt trời lặn.

Gassho-zukuri được gọi như vậy vì hình dáng giống như hai lòng bàn tay chắp lại. Đây là kiểu nhà có mái dốc tới 60 độ để chịu được lượng tuyết dày, có khi lên đến 3 mét.
Từ Johana không chỉ có xe buýt đến Gokayama mà còn có tuyến đi Shirakawa-go, nên có thể ghé thăm các ngôi làng di sản thế giới một cách thuận tiện.

Các công trình ở Gokayama được cho là có những ngôi nhà đã được xây từ khoảng 400 năm trước. Tầng trên được dùng để nuôi tằm, nền đất dùng để làm giấy washi, còn dưới sàn là nơi sản xuất diêm tiêu – nguyên liệu làm thuốc súng, nên ngôi nhà đồng thời cũng là nơi lao động sản xuất.

Tại “Nhà Murakami”, nơi có thể phần nào hình dung cuộc sống xưa, đang trưng bày hàng nghìn tư liệu dân tộc học đã được sử dụng từ thời Edo trên các tầng từ 1 đến 3. Tại đây còn có thể nghe chủ nhà kể về việc vùng này từng thuộc phiên Kaga, cuộc sống mùa đông, việc làm thuốc súng cho súng hỏa mai, hay chuyện ngày trước có khoảng 20–25 người cùng sinh sống trong một ngôi nhà.

Ngoài ra, ở Gokayama cũng rất phù hợp để trải nghiệm làm giấy washi, công việc từng được thực hiện vào mùa đông ngày trước.
“Giấy washi Gokayama”, được đánh giá cao nhờ chất lượng tốt, là loại giấy quý làm từ cây kōzo, một loài thực vật thuộc họ dâu tằm, nổi bật với độ bền có thể kéo dài hàng trăm năm cùng sự dẻo dai. Giấy washi Gokayama, từng được dùng cho cửa shoji để chắn mưa gió và tuyết, ngày nay còn được sử dụng trong nội thất, đồ thủ công nhỏ và cả việc phục chế cổ thư.

Tại Gokayama, di sản thế giới, có nhiều kiểu lưu trú đa dạng, từ nhà trọ dân gian kiểu gassho-zukuri đến ryokan suối nước nóng, nơi có thể quây quần bên bếp irori để thưởng thức hương vị địa phương như rau núi, món cá sông theo phong cách truyền thống, rồi thư thả ngâm mình trong suối nóng sau bữa ăn quê hương.
Gokayamaso là một nhà trọ suối nước nóng nổi bật với sự tiếp đón đậm chất địa phương và bồn tắm ngoài trời, lại nằm gần Nhà Murakami, thuận tiện cho việc tham quan Gokayama.