
【Tỉnh Iwate】Hành trình khám phá bối cảnh của nghệ thuật truyền thống sống động ở Sanriku
Đường bờ biển kéo dài từ thành phố Hachinohe, tỉnh Aomori qua tỉnh Iwate đến thành phố Ishinomaki, tỉnh Miyagi được gọi là “bờ biển Sanriku”. Trong Đại thảm họa động đất Đông Nhật Bản xảy ra vào tháng 3 năm 2011, khu vực này chịu thiệt hại nặng nề do sóng thần, nhưng từ xa xưa, người dân nơi đây đã sống cùng biển và núi, nuôi dưỡng nên một nền văn hóa riêng.
Sau Đại thảm họa động đất Đông Nhật Bản, “Liên hoan Nghệ thuật Quốc tế Sanriku” đã được tổ chức; khu vực này có rất nhiều loại hình nghệ thuật dân gian như “múa hươu”, “múa kiếm”, “múa hổ”, “sansa”, “Nanyadoyara”, “kagura”..., và được xem là kho tàng nghệ thuật hiếm có trên thế giới.
Nghệ thuật truyền thống được lưu truyền ở khu vực Sanriku
Chẳng hạn, tại làng Fudai ở phía bắc tỉnh Iwate, loại hình “Unotori Kagura” được lưu truyền, trong đó linh hồn của đền Unotori, nơi cầu nguyện cho an toàn trên biển và đánh bắt bội thu, được gửi vào đầu sư tử và rước đi qua các làng ven biển. Tập tục này được gọi là “mawari kagura”, hiện nay chỉ còn ở Sanriku và đã được chỉ định là Tài sản văn hóa dân gian phi vật thể quan trọng của quốc gia.




Thông tin cơ bản về đền Unotori
- Tên tiếng Nhật
- 鵜鳥神社
- Mã bưu điện
- 028-8362
- Địa chỉ
- 13, Aza Unetori, Chiwari 25, làng Fudai, quận Shimohei, tỉnh Iwate
- Điện thoại
- 0194-35-2339
- Di chuyển
-
10 phút đi taxi từ ga “Fudai” trên tuyến Sanriku Railway Rias
※Ngoài lễ hội thường niên, việc xem Unotori Kagura chỉ có thể yêu cầu dành cho khách lưu trú tại “Kokumin Shukusha Kurosaki-so” (cần đặt trước)
Tại thị trấn Otsuchi ở phía nam tỉnh Iwate, nhiều loại hình nghệ thuật dân gian như múa hươu, daikagura, kagura, thất phúc thần, múa hổ... vẫn được lưu truyền. Ngày tổ chức thay đổi tùy theo năm, tiết mục cũng khác nhau tùy theo ngày, nhưng “Sanriku Otsuchi-cho Kyodo Geino Kagaribi no Mai” được tổ chức tại đền Kozuchi trong thị trấn, nên du khách có thể xem các màn trình diễn ngoài thời gian lễ hội.


Vào thời Edo, thương gia giàu có địa phương Maekawa Zenbei (thường gọi là Kirikiri Zenbei) đã vận chuyển hải sản Sanriku đến Edo. Múa hổ của thị trấn Otsuchi được cho là do các thủy thủ trên những con thuyền vận chuyển ấy, sau khi ấn tượng với một cảnh trong vở joruri rối “Kokusen’ya Kassen” rất được yêu thích ở Edo khi đó, đã học theo và mang về tái hiện.
Thị trấn từng chịu thiệt hại với hơn 1.200 người thiệt mạng và mất tích trong Đại thảm họa động đất Đông Nhật Bản. Các điệu múa vẫn được truyền lại với ý nghĩa dâng lên thần linh, bày tỏ lòng biết ơn trước sự hỗ trợ, đồng thời gửi lời động viên đến những nạn nhân của các thiên tai vẫn thường xuyên xảy ra ở nhiều nơi hiện nay.

Thông tin cơ bản về đền Kozuchi
- Tên tiếng Nhật
- 小鎚神社
- Mã bưu điện
- 028-1115
- Địa chỉ
- 2-16 Kamicho, thị trấn Otsuchi, quận Kamihei, tỉnh Iwate
- Điện thoại
- 0193-42-3284
- Giờ mở cửa
- Tự do tham bái (văn phòng đền 9:00–17:00)
- Di chuyển
-
8 phút đi bộ từ ga “Otsuchi” trên tuyến Sanriku Railway Rias; khi “Sanriku Otsuchi-cho Kyodo Geino Kagaribi no Mai” được tổ chức, có dịch vụ đưa đón chỉ dành cho khách lưu trú tại các cơ sở lưu trú trong thị trấn
※Ngày tổ chức “Sanriku Otsuchi-cho Kyodo Geino Kagaribi no Mai” thay đổi tùy theo năm, và tiết mục cũng khác nhau tùy theo ngày. Vui lòng xem thông tin chi tiết trên trang web của Hiệp hội Du lịch và Giao lưu thị trấn Otsuchi
Môi trường tự nhiên đã nuôi dưỡng nghệ thuật dân gian
Vì sao dọc bờ biển Sanriku còn lưu giữ nhiều loại hình nghệ thuật dân gian đến vậy? Điều này được cho là bắt nguồn từ môi trường tự nhiên. Khu vực này từng có lịch sử phải chịu thiệt hại mùa màng do “yamase” — luồng gió lạnh và ẩm vào mùa hè — khiến lúa và bông không thể phát triển. Do nằm gần biển, có thể hình dung rằng các loại hình nghệ thuật cầu mong mùa màng bội thu và đánh bắt dồi dào đã được nuôi dưỡng tại đây.

Ngoài ra, từ thành phố Miyako, tỉnh Iwate trở lên phía bắc là những vách đá liên tiếp (thềm biển) được hình thành do các tầng địa chất dưới biển nâng lên, còn phía nam thành phố Miyako là địa hình ria đặc trưng với các vịnh nhỏ phức tạp nối tiếp nhau. Các ngôi làng bị núi non ngăn cách, việc đi lại giữa nhau khó khăn, nên có lẽ nhiều loại hình nghệ thuật dân gian đa dạng đã được gìn giữ mà ít chịu ảnh hưởng từ các khu vực khác.


Nơi cho phép cảm nhận môi trường tự nhiên ấy bằng cách đi bộ là “Michinoku Coastal Trail”. Đây là “con đường dành cho đi bộ” dài hơn 1.000 km, kéo dài từ “Kabushima” ở thành phố Hachinohe, tỉnh Aomori đến “Công viên môi trường Matsukawaura” ở thành phố Soma, tỉnh Fukushima. Nhằm góp phần vào công cuộc phục hồi sau Đại thảm họa động đất Đông Nhật Bản, toàn tuyến đã được khai thông vào năm 2019 nhờ sự hợp tác giữa Bộ Môi trường, 29 thành phố, thị trấn và làng thuộc 4 tỉnh, các tổ chức tư nhân và cư dân địa phương.
Bằng cách đi bộ trên những con đường chỉ có thể tiếp cận bằng chân như đường rừng hay bãi cát, du khách sẽ cảm nhận được đặc điểm địa hình mà nếu chỉ lái xe trên đường thì khó nhận ra. Có thể đây cũng là những con đường mà những người đã tạo nên nghệ thuật dân gian từ xa xưa từng đi qua. Chắc hẳn, chính nhịp đi bộ sẽ mang đến những phát hiện và cuộc gặp gỡ đặc biệt.

Cách di chuyển?
Với “Michinoku Coastal Trail”, nếu đi bộ 20 km mỗi ngày, bạn có thể hoàn thành toàn tuyến trong khoảng 50 ngày, nhưng cũng có thể chỉ đi những đoạn mình thích tùy theo thể lực và kinh nghiệm.
Làng Fudai được giới thiệu trong bài viết này có “ga Fudai” làm điểm xuất phát. Đến ga Fudai mất 37 phút từ ga “Kuji” bằng tuyến Sanriku Railway Rias. Đến ga Kuji mất 2 giờ 3 phút từ ga “Morioka” bằng xe buýt cao tốc Kuji Kohaku-go. Đến ga Morioka có thể đi từ ga “Tokyo” bằng Tohoku Shinkansen, nhanh nhất 2 giờ 10 phút.
Đến ga “Otsuchi”, điểm xuất phát của thị trấn Otsuchi, mất 1 giờ 15 phút từ ga “Miyako” bằng tuyến Sanriku Railway Rias. Từ trước ga Morioka đến trước ga Miyako mất 1 giờ 40 phút bằng xe buýt Iwate Kenpoku.
Tổng kết
Bạn cảm thấy thế nào về “Hành trình khám phá bối cảnh của nghệ thuật truyền thống sống động ở Sanriku”? Khi đi bộ trên Michinoku Coastal Trail, có lẽ bạn sẽ dễ hình dung hơn về những tâm tư của người xưa gửi gắm trong các điệu múa. Dù có thể đi xem trình diễn bằng ô tô hoặc tàu điện, nhưng để cảm nhận sâu hơn, bạn hãy thử đi bộ trên Michinoku Coastal Trail.
Khi đi bộ trên Michinoku Coastal Trail, bạn nên sử dụng “Hiking Map Book” được bán tại cửa hàng trực tuyến hoặc các trung tâm du khách. Một phần doanh thu sẽ được dùng làm chi phí bảo trì tuyến trail này; con đường được tạo nên với mong muốn góp phần phát triển vùng duyên hải Tohoku, và hướng tới việc cùng những người đi bộ tiếp tục nuôi dưỡng con đường ấy.
Nếu bạn muốn đi bộ trên Michinoku Coastal Trail, cần thông tin hoặc muốn lên kế hoạch, vui lòng liên hệ “Michinoku Coastal Trail Natori Trail Center”.
(e-mail: info@m-tc.org Điện thoại: 022-398-6181 Đơn vị vận hành: NPO Michinoku Trail Club)
・Cửa hàng trực tuyến
・Natori Trail Center
・Hộ chiếu hiking