Kojiki và Nihon Shoki

Thuở ban đầu, thế giới chìm trong hỗn mang vô tận và chưa có các vị thần.
Sau một thời gian dài, trời đất phân chia, Amenominakanushi cùng 2 vị thần khác xuất hiện trên thiên giới.
Amenominakanushi, vị thần đầu tiên xuất hiện trong Kojiki, được xem là cội nguồn của vũ trụ. Vì quá đỗi tôn quý, vị thần này ẩn mình ngay sau khi xuất hiện và không bao giờ hiện thân trở lại.
Cùng với 2 vị thần xuất hiện sau đó, 5 vị thần đặc biệt ra đời vào thời điểm khai thiên lập địa được gọi là Kotoamatsukami.
Tiếp đó, thế giới được chia thành thiên giới Takamagahara, trần gian Ashihara no Nakatsukuni và âm giới Yomi no Kuni.
Dù được gọi là trần gian, mặt đất khi ấy vẫn mềm yếu, trên mặt nước chỉ có những vật trông giống thực vật nổi lên, tạo nên một thế giới chưa ổn định. Khi chúng sinh trưởng, nhiều vị thần lần lượt ra đời.
Kotoamatsukami giao nhiệm vụ kiến tạo Ashihara no Nakatsukuni cho hai vị thần cuối cùng xuất hiện là Izanaki và Izanami. Sau khi trở thành vợ chồng, họ đứng trên cây cầu nổi của trời, cắm ngọn giáo xuống biển và tạo ra các hòn đảo.
Đây được cho là khởi đầu của Nhật Bản. Đảo Awaji, Shikoku và nhiều hòn đảo khác lần lượt ra đời, cuối cùng là Honshu.

Sau khi sinh ra các hòn đảo, Izanaki và Izanami tiếp tục tạo ra nhiều vị thần của đất, nước và những yếu tố khác trên đó.
Tuy nhiên, khi sinh ra vị thần lửa cuối cùng, Izanami bị bỏng và qua đời.
Chìm trong đau buồn, Izanaki đến Yomi no Kuni. Nhưng khi nhìn thấy hình hài đã biến đổi hoàn toàn của Izanami, ông kinh hãi, đánh bật những kẻ truy đuổi rồi tháo chạy.
Sau khi thoát khỏi Yomi no Kuni, Izanaki bắt đầu thực hiện nghi lễ thanh tẩy bên bờ sông để làm sạch cơ thể. Kỳ lạ thay, các vị thần liên tiếp xuất hiện.
Khi ông rửa mắt trái, Amaterasu Ōmikami ra đời; khi rửa mắt phải, Tsukuyomi no Mikoto xuất hiện; còn khi rửa mũi, Susanoo no Mikoto được sinh ra.
Do đặc biệt cao quý, 3 vị thần này được gọi là Sankishi.
Vui mừng trước sự ra đời của Sankishi, Izanaki giao cho Amaterasu cai quản Takamagahara, Tsukuyomi cai quản thế giới ban đêm và Susanoo cai quản biển cả.

Sau khi trải qua nhiều gian nan, Ōkuninushi no Mikoto đến Ne no Katasukuni, gặp Suseribime, con gái của Susanoo, và hai người nảy sinh tình cảm với nhau.
Susanoo đặt ra vô số thử thách khắc nghiệt, nhưng Ōkuninushi đã vượt qua tất cả rồi nhân lúc sơ hở tìm cách trốn đi cùng Suseribime.
Khi họ trốn thoát thành công, Susanoo tiễn hai người bằng những lời khích lệ, dặn Ōkuninushi hãy chăm sóc con gái mình và cai quản Izumo.
Sau đó, Ōkuninushi cai quản Izumo. Không hài lòng với điều này, Amaterasu phái sứ giả xuống trần gian để bình định vùng đất.
Tuy nhiên, cả 2 sứ giả được cử đi đều bị Ōkuninushi thuyết phục đứng về phía mình. Kế hoạch gặp rất nhiều khó khăn nên Amaterasu quyết định phái thần võ lực Takemikazuchi đến.
Sau khi dùng sức mạnh khuất phục 2 người con trai của Ōkuninushi, Takemikazuchi đã được Ōkuninushi chấp thuận trao lại đất nước.
Đổi lại, Ōkuninushi yêu cầu xây dựng một ngôi đền nguy nga để thờ thần tại Izumo, cũng theo ý nguyện của Susanoo.
Ngôi đền được xây dựng khi đó chính là Izumo Taisha ngày nay.

Sau khi tiếp nhận trần gian Ashihara no Nakatsukuni từ Ōkuninushi, Amaterasu bảo con trai là Ame no Oshihomimi no Mikoto đảm nhận việc cai trị.
Tuy nhiên, Ame no Oshihomimi đề nghị: “Con đã có con, hãy để đứa trẻ cai trị”, vì vậy Ninigi no Mikoto được giao trọng trách này.
Amaterasu trao cho Ninigi 3 báu vật thiêng liêng gồm gương Yata no Kagami, kiếm Kusanagi no Tsurugi và ngọc Yasakani no Magatama, đồng thời đặc biệt căn dặn ông dùng Yata no Kagami để thờ bà.
Sau đó, Ninigi và đoàn tùy tùng giáng xuống Takachiho, thuộc tỉnh Miyazaki ngày nay, và bắt đầu cuộc sống nơi trần thế.
Do Ninigi, cháu của Amaterasu, giáng từ thiên giới xuống trần gian nên sự kiện này được gọi là Tenson Kōrin, nghĩa là thiên tôn giáng lâm.

Trong khi dốc sức kiến tạo đất nước tại Hyūga, một ngày nọ Ninigi gặp Konohanasakuyabime, yêu nàng ngay từ cái nhìn đầu tiên và lập tức cầu hôn.
Khi Sakuyabime kể chuyện này với cha là Ōyamatsumi no Kami, ông vô cùng vui mừng và quyết định gả cả người chị Iwanagahime cùng nàng.
Tuy nhiên, trái ngược với Sakuyabime xinh đẹp, Iwanagahime có ngoại hình xấu xí nên Ninigi đã trả nàng về.
Ōyamatsumi giải thích rằng Iwanagahime mang sức sống trường tồn như đá, còn Sakuyabime tượng trưng cho sự phồn vinh rực rỡ như hoa nở, vì thế việc cưới cả hai là rất quan trọng.
Nhưng Ninigi không chấp nhận, nên từ đó các vị thần cũng có tuổi thọ hữu hạn như con người.
Sau đó, Ninigi và Sakuyabime trải qua một đêm bên nhau. Khi biết nàng mang thai quá sớm, Ninigi sinh lòng nghi ngờ.
Để chứng minh sự trong sạch, Sakuyabime quyết định sinh con trong một túp lều đang cháy. Dù bị lửa bao quanh, nàng vẫn sinh con an toàn và chứng minh được lòng chung thủy.
3 người con ra đời khi ấy là Hoderi no Mikoto, Hosuseri no Mikoto và Hoori no Mikoto.