
【Tổng hợp thông tin gấu xuất hiện và bản đồ phân bố gấu】Kiến thức cơ bản và những điểm cần biết để du lịch an toàn
Vào mùa thu năm 2025, thông tin gấu xuất hiện và số vụ thiệt hại được đưa tin gần như hằng ngày tại Nhật Bản.
Nhiều người hẳn đã cảm thấy lo lắng khi xem tin tức.
Đây đúng là một tình hình nghiêm trọng, nhưng không phải mọi khu vực đều nguy hiểm; nếu có kiến thức đúng và chuẩn bị đầy đủ, bạn không cần phải lo sợ quá mức.
Bài viết này sẽ giới thiệu toàn diện từ tập tính và khu vực phân bố của gấu, các biện pháp phòng tránh cần biết cho đến cách ứng phó khi chạm trán gấu.
Đọc đến cuối, bạn sẽ hiểu rõ tình hình hiện nay liên quan đến vấn đề gấu và có thể yên tâm tận hưởng chuyến đi một cách an toàn.
Các loài gấu sinh sống ở Nhật Bản và đặc điểm của chúng
Ở Nhật Bản có 2 loài gấu sinh sống: “higuma” phân bố gần như khắp Hokkaido và “tsukinowaguma” phân bố ở Honshu và vùng Shikoku.
Đặc điểm của từng loài như sau.
| Loài | Chiều dài cơ thể・cân nặng (giá trị trung bình) | Đặc điểm・tính cách |
|---|---|---|
| Higuma |
Con đực: dài 1,5m〜2m, nặng 150〜250kg Con cái: dài 1,4m〜1,7m, nặng 60〜150kg |
・Một trong những loài thú có vú trên cạn lớn nhất Nhật Bản ・Ăn tạp (ăn nhiều loại thức ăn như cá hồi, hạt cây...) ・Tò mò, có thể trở nên hung hãn khi đói hoặc bị giật mình |
| Tsukinowaguma |
Con đực: dài 1,2m〜1,5m, nặng 40〜100kg Con cái: dài 1m〜1,3m, nặng 30〜60kg |
・Thông thường có vệt trắng hình lưỡi liềm ở ngực (cũng có cá thể không có) ・Ăn tạp (chủ yếu ăn quả thực vật, côn trùng...) ・Về cơ bản khá hiền, nhút nhát và tránh con người |
Tham khảo: [Sinh thái và thực trạng của loài gấu || Bảo vệ và quản lý động vật hoang dã [Bộ Môi trường]](https://www.env.go.jp/nature/choju/docs/docs5-4a/pdfs/chpt4.pdf)


Tập tính của gấu sinh sống ở Nhật Bản
Từ mùa xuân đến mùa hè, cân nặng của gấu giảm; đến mùa thu, chúng bước vào thời kỳ ăn nhiều hơn và tích cực tìm kiếm thức ăn để chuẩn bị ngủ đông.
Thông thường gấu hoạt động ban ngày, nhưng vào mùa thu chúng chuyển sang hoạt động mạnh vào lúc bình minh và chạng vạng, nên thời gian hoạt động trong ngày kéo dài hơn, bao gồm cả ban đêm.
Khung giờ có thể chạm trán gấu ở khu dân cư hay trên đường leo núi vì thế cũng tăng lên, dẫn tới xu hướng số vụ xuất hiện và thiệt hại tăng vào mùa thu.
Tùy theo khu vực và khí hậu, gấu thường bước vào thời kỳ ngủ đông nhịn ăn từ khoảng cuối tháng 11 đến tháng 12, rồi xuất hiện trở lại vào khoảng tháng 3 đến tháng 5.
Tham khảo: [Sinh thái và thực trạng của loài gấu || Bảo vệ và quản lý động vật hoang dã [Bộ Môi trường]](https://www.env.go.jp/nature/choju/docs/docs5-4a/pdfs/chpt4.pdf)

Năm 2025, số vụ gấu xuất hiện và thiệt hại đều gia tăng
Trong năm tài khóa 2025, số vụ gấu xuất hiện và số vụ thiệt hại về người ở Nhật Bản đang tăng với tốc độ tồi tệ nhất từ trước đến nay.
Nguyên nhân là tổng hợp của nhiều yếu tố, nhưng có thể tóm gọn là “kết quả của sự đan xen phức tạp giữa biến đổi môi trường tự nhiên và cấu trúc xã hội”.
Những năm gần đây, tình trạng mất mùa và suy giảm các loại hạt cây như dẻ gai, sồi mizunara ngày càng rõ rệt, khiến gấu khó đảm bảo đủ thức ăn trong núi và do đó gia tăng cơ hội xuất hiện gần khu dân cư.
Nhịp sinh thái bị xáo trộn do biến đổi khí hậu và thời tiết bất thường cũng là một trong những nguyên nhân.
Ngoài ra, tình trạng dân số thưa dần và già hóa ở các địa phương làm mất đi vùng đệm của khu vực satoyama, khiến ranh giới giữa nơi sinh sống của con người và tự nhiên trở nên mờ nhạt.
Thêm vào đó, sự tồn tại của “urban bear” — những con gấu không còn sợ con người và xuất hiện cả ở khu dân cư lẫn điểm du lịch — cho thấy mức độ nghiêm trọng của thiệt hại.
Nói cách khác, vấn đề gấu không chỉ là chuyện hiện tại mà cần có giải pháp dài hạn.

Số vụ gấu xuất hiện và số vụ thiệt hại về người trên toàn Nhật Bản
Bảng dưới đây tổng hợp theo khu vực số vụ gấu xuất hiện và số vụ thiệt hại về người từ tháng 4 đến tháng 9 năm 2025.
Hokkaido không công bố số vụ gấu xuất hiện; vùng Kyushu và tỉnh Okinawa không có gấu sinh sống nên không thuộc đối tượng khảo sát.
| Khu vực | Số vụ xuất hiện | Số vụ thiệt hại về người |
|---|---|---|
| Hokkaido | Không có dữ liệu công bố | 4 |
| Vùng Tohoku | 11,198 | 61 |
| Vùng Kanto | 845 | 7 |
| Vùng Chubu | 1,419 | 30 |
| Vùng Hokuriku | 1,836 | 11 |
| Vùng Kansai | 1,102 | 5 |
| Vùng Chugoku | 1,005 | 1 |
| Vùng Shikoku | 10 | 0 |
| Vùng Kyushu | - | 0 |
| Okinawa | - | 0 |
※Tham khảo: [[Bộ Môi trường] Về thông tin gấu xuất hiện](https://www.env.go.jp/nature/choju/effort/effort12/syutubotu.pdf)
[[Bộ Môi trường] Số vụ thiệt hại về người do gấu trong năm tài khóa R07](https://www.env.go.jp/nature/choju/effort/effort12/r07injury-qe.pdf)
Bản đồ gấu xuất hiện ở các khu vực trên toàn quốc nên kiểm tra trước
Dưới đây là các bản đồ gấu xuất hiện do từng tỉnh thành hoặc các cơ quan công lập có độ tin cậy cao xây dựng.
Nhìn vào các bản đồ này, bạn có thể nắm được tình hình phân bố gấu theo từng tỉnh và từng khu vực, từ đó tránh được nguy hiểm và thiệt hại từ trước.
Một số tỉnh hiện chưa có bản đồ, nhưng nếu đang dự định du lịch Nhật Bản, bạn nên kiểm tra bản đồ của khu vực liên quan để lên kế hoạch an toàn.
Bản đồ gấu xuất hiện ở Hokkaido và vùng Tohoku
Bạn có thể kiểm tra bản đồ gấu xuất hiện ở Hokkaido và vùng Tohoku (Aomori, Akita, Iwate, Miyagi, Yamagata, Fukushima) qua các liên kết dưới đây.
- Hokkaido
- Higumap
- Tỉnh Aomori
- Bản đồ gấu xuất hiện
- Tỉnh Akita
- Kumadas
- Tỉnh Iwate
- Bản đồ tình hình thiệt hại về người do tsukinowaguma
- Tỉnh Yamagata
- Bản đồ ghi nhận nhìn thấy gấu R7
- Tỉnh Miyagi
- Bản đồ thông tin nhìn thấy gấu v.v. năm tài khóa Reiwa 7
- Tỉnh Fukushima
- Bản đồ nhìn thấy gấu năm tài khóa R07
Bản đồ gấu xuất hiện ở vùng Kanto
Bạn có thể kiểm tra bản đồ gấu xuất hiện ở vùng Kanto gồm các tỉnh Ibaraki, Tochigi, Gunma, Saitama, Chiba, Tokyo và Kanagawa qua các liên kết dưới đây.
Tính đến tháng 11 năm 2025, Ibaraki, Chiba và Kanagawa vẫn chưa có bản đồ gấu xuất hiện.
- Tỉnh Tochigi
- Thông tin nhìn thấy gấu ở Tochigi 2025
- Tỉnh Gunma
- Bản đồ gấu xuất hiện của tỉnh Gunma
- Tỉnh Saitama
- Bản đồ tsukinowaguma xuất hiện của tỉnh Saitama
- Tokyo
- Bản đồ thông tin nhìn thấy tsukinowaguma ở Tokyo 〜TOKYO Kumappu〜
Bản đồ gấu xuất hiện ở vùng Chubu
Bản đồ gấu xuất hiện theo từng tỉnh ở vùng Chubu (Yamanashi, Nagano, Gifu, Shizuoka, Aichi).
Tính đến tháng 11 năm 2025, tỉnh Aichi chưa có bản đồ gấu xuất hiện.
- Tỉnh Yamanashi
- Bản đồ tsukinowaguma xuất hiện
- Tỉnh Nagano
- Bản đồ thông tin tsukinowaguma năm tài khóa Reiwa 7
- Tỉnh Gifu
- Bản đồ gấu tỉnh Gifu
- Tỉnh Shizuoka
- Bản đồ gấu xuất hiện năm tài khóa Reiwa 7
Bản đồ gấu xuất hiện ở vùng Hokuriku
Bản đồ gấu xuất hiện của vùng Hokuriku gồm các tỉnh Niigata, Toyama, Ishikawa và Fukui như sau.
- Tỉnh Niigata
- Bản đồ gấu xuất hiện Niigata (thông tin mới nhất R7)
- Tỉnh Toyama
- Kumappu
- Tỉnh Ishikawa
- Thông tin nhìn thấy và dấu vết tsukinowaguma R7
- Tỉnh Fukui
- Thông tin gấu Fukui
Bản đồ gấu xuất hiện ở vùng Kansai
Bản đồ gấu xuất hiện theo từng tỉnh ở vùng Kansai gồm Osaka, Kyoto, Nara, cùng với Hyogo, Shiga, Wakayama và Mie.
Tính đến tháng 11 năm 2025, Hyogo, Shiga, Wakayama và Nara chưa có bản đồ gấu xuất hiện.
- Phủ Osaka
- Bản đồ gấu xuất hiện của phủ Osaka
- Phủ Kyoto
- Bản đồ thông tin gấu xuất hiện
- Tỉnh Mie
- Bản đồ thông tin tsukinowaguma xuất hiện
Bản đồ gấu xuất hiện ở vùng Chugoku
Đối với bản đồ gấu xuất hiện theo từng tỉnh ở vùng Chugoku (Tottori, Shimane, Okayama, Hiroshima, Yamaguchi), hãy kiểm tra qua các liên kết dưới đây.
Tính đến tháng 11 năm 2025, Okayama và Hiroshima chưa có bản đồ gấu xuất hiện.
- Tỉnh Tottori・Shimane
- Bản đồ nhìn thấy gấu ở Shimane và Tottori
- Tỉnh Yamaguchi
- YP Kumappu (2025)
Bản đồ gấu xuất hiện ở vùng Shikoku
Bản đồ gấu xuất hiện ở vùng Shikoku gồm Tokushima, Kagawa, Ehime và Kochi hiện mới chỉ được lập tại Kochi và Tokushima.
- Tỉnh Kochi・Tokushima
- Thông tin nhìn thấy tsukinowaguma
“Bản đồ AI dự đoán khả năng chạm trán gấu” giúp dự đoán rủi ro gặp gấu
“Bản đồ AI dự đoán khả năng chạm trán gấu” là bản đồ trực tuyến công khai, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để dự đoán một cách khoa học nguy cơ chạm trán gấu ở nhiều nơi trên khắp Nhật Bản và trực quan hóa các khu vực nguy hiểm.
Dự án do nhóm nghiên cứu của Đại học Sophia phát triển, phân tích và dự đoán bằng máy học dựa trên nhiều loại dữ liệu môi trường như dữ liệu chạm trán gấu trong quá khứ, địa hình, thảm thực vật, phân bố dân cư và điều kiện khí tượng.
Một đặc điểm nữa là bản đồ cũng thể hiện độ chính xác và độ bao phủ, giúp nắm được xu hướng những nơi gấu dễ xuất hiện.
Tính đến tháng 12 năm 2025, bản đồ đã hỗ trợ 25 khu vực như thành phố Sapporo, tỉnh Akita, Tokyo..., và có thể xem thông tin chi tiết tại từng trang tương ứng.
Bản đồ thể hiện mức độ rủi ro theo 5 cấp độ (từ rất cao đến thấp) bằng thang màu chuyển sắc cho từng ô vuông 1km; màu càng gần đỏ thì xác suất chạm trán gấu càng cao.
Tuy nhiên, đây là công cụ nhằm mục đích cảnh báo và vẫn đang trong quá trình phát triển nên không đảm bảo thông tin tuyệt đối chính xác.
Dù vậy, vì đã có những trường hợp dự đoán trúng và công cụ này hữu ích cho việc chuẩn bị an toàn từ trước, nên bạn nên sử dụng cùng với các thông tin mới nhất từ chính quyền địa phương.

Những khu vực phù hợp cho người muốn du lịch mà không phải bận tâm về gấu xuất hiện
Nếu muốn tránh thiệt hại do gấu gây ra, bạn nên lên kế hoạch đến những khu vực ít có gấu xuất hiện hoặc không có gấu sinh sống.
Đặc biệt được khuyến nghị là 4 khu vực: tỉnh Chiba, vùng Shikoku, vùng Kyushu và Okinawa.
Ở những nơi này, nguy cơ tiếp xúc với gấu hoang dã là cực kỳ thấp, nên bạn có thể tận hưởng thiên nhiên mà vẫn cảm thấy an toàn và yên tâm.
Mỗi khu vực đều có những điểm hấp dẫn riêng như biển đẹp, phố xá lịch sử, các cơ sở giải trí nổi tiếng hay những vùng suối nước nóng hàng đầu Nhật Bản, nên cũng dễ lựa chọn tùy theo người đi cùng và mục đích chuyến đi.
Đặc biệt phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ và những người yêu thích hoạt động ngoài trời như cắm trại hay đi bộ đường dài.
Từ đây, chúng tôi sẽ giới thiệu sức hấp dẫn và các điểm du lịch nổi tiếng của từng khu vực để bạn tham khảo khi chọn điểm đến.
“Tỉnh Chiba” có thể tham quan trong ngày từ Tokyo
“Chiba” nằm ở phía đông nam vùng Kanto, trải rộng về phía đông của Tokyo.
Phần lớn diện tích là bán đảo Boso, với địa hình ít gồ ghề và được bao quanh bởi Thái Bình Dương và vịnh Tokyo.
Nơi đây có “Sân bay quốc tế Narita”, cửa ngõ hàng không của Nhật Bản, đồng thời cũng là đầu mối quan trọng cho khách du lịch và người đi công tác trong và ngoài nước.
Không chỉ dễ tiếp cận từ trung tâm thành phố, Chiba còn có nhiều điểm hấp dẫn về du lịch như cảnh quan thiên nhiên, khu vui chơi giải trí và lịch sử văn hóa.
Bạn cũng có thể yên tâm tận hưởng những điểm đến giàu thiên nhiên như “Nokogiriyama”, nơi hội tụ cả thiên nhiên phong phú và các điểm tham quan lịch sử, hay “Yoro Keikoku”, nổi tiếng là điểm ngắm lá đỏ.
Ngoài ra, ẩm thực như hải sản tươi sống và các món ăn địa phương độc đáo cũng là một trong những sức hút của nơi này.
Tiếp theo, hãy cùng điểm qua những điểm du lịch nổi tiếng ở Chiba.
1. Tokyo Disneyland
Công viên giải trí quy mô lớn cách ga Tokyo khoảng 15 phút đi tàu, nổi tiếng với khẩu hiệu “vương quốc của những giấc mơ và phép màu”.
Bên trong công viên được chia thành 7 khu theo các chủ đề khác nhau. Các chương trình giải trí như diễu hành cũng rất đáng chú ý.
Đặc biệt, “Tokyo Disneyland Electrical Parade Dreamlights” với ánh sáng và âm nhạc đưa du khách vào thế giới mộng mơ là điểm không nên bỏ qua.

2. Kamogawa Sea World
Kamogawa Sea World ở thành phố Kamogawa, tỉnh Chiba là công viên thủy cung theo chủ đề “gặp gỡ thế giới đại dương”, nuôi dưỡng khoảng 11.000 cá thể động vật và cá biển thuộc khoảng 800 loài.
Thông qua các khu trưng bày tái hiện môi trường tự nhiên và những màn trình diễn, nơi đây mang đến không gian để tìm hiểu về hơi ấm của sự sống và tầm quan trọng của môi trường bao quanh sự sống.

3. Naritasan Shinshoji
Ngôi chùa lịch sử được Đại tăng chính Kancho khai sáng vào năm 940, bắt nguồn từ việc cầu nguyện dẹp loạn Taira no Masakado.
Tượng Fudo Myoo là bản tôn chính, được chính Kobo Daishi Kukai, người khai sáng tông Shingon, làm lễ khai nhãn với lời cầu nguyện.
Khi viếng chùa, du khách có thể vào bên trong Đại bản đường để lễ bái “Fudo Myoo”.
Những vở diễn có sự xuất hiện của Fudo Myoo do gia tộc diễn viên kabuki “Ichikawa” biểu diễn đã thu hút niềm tin của người dân thường.

“Vùng Shikoku” nơi có thể cảm nhận thiên nhiên phong phú và chiều sâu lịch sử của Nhật Bản
“Shikoku” nằm ở phía tây nam Honshu, là một trong bốn đảo chính của Nhật Bản, nằm giữa biển nội địa Seto và Thái Bình Dương.
Khu vực này gồm 4 tỉnh: Ehime, Kagawa, Kochi và Tokushima.
Trong nhịp sống thư thả, mỗi địa phương đều có nét riêng với sự hòa quyện giữa thiên nhiên gần như còn nguyên sơ và truyền thống.
Sức hấp dẫn của Shikoku nằm ở việc có thể trải nghiệm đa dạng như văn hóa ẩm thực đậm bản sắc vùng miền, các hoạt động như leo núi, đạp xe, chèo kayak và những khu suối nước nóng lâu đời.
Do diện tích tương đối gọn, hành trình đi một vòng quanh Shikoku cũng là gợi ý đáng cân nhắc.
Dưới đây là 3 điểm tiêu biểu của Shikoku.
1. Lâu đài Matsuyama
Là biểu tượng của thành phố Matsuyama, lâu đài Matsuyama còn nổi tiếng là một tòa thành bất khả xâm phạm. Có tới 21 tài sản văn hóa quan trọng, bao gồm cả tháp chính, cùng nhiều điểm đáng xem như tenshu, cổng Ichinomon và cổng Shichikumon. Bên trong tháp chính cũng trưng bày nhiều tư liệu quý.
Việc quan sát các cấu trúc phòng thủ như cửa sổ chấn song kiểu tsukiage-do, lỗ bắn và khe thả đá cũng rất thú vị.
Ngoài ra còn có trải nghiệm mặc giáp và góc thử súng hỏa mai, để du khách vừa chụp ảnh vừa cảm nhận lịch sử.

2. Vườn Ritsurin
Ritsurin Koen được hoàn thành cách đây gần 300 năm, sau khi các đời lãnh chúa liên tục tu sửa, vốn là biệt thự của gia tộc Matsudaira — lãnh chúa phiên Takamatsu.
Phần sân vườn bằng phẳng đã rất rộng với 16 ha, nhưng nếu tính cả núi Shiunzan ở hậu cảnh thì tổng diện tích lên tới khoảng 75 ha. Đây là khu vườn di sản văn hóa được chỉ định là Danh thắng Đặc biệt cấp quốc gia và cũng là khu vườn lớn nhất Nhật Bản trong nhóm này.

3. Sông Niyodo
Là một trong ba con sông lớn của Shikoku, bắt nguồn từ núi Ishizuchi — đỉnh cao nhất miền tây Nhật Bản — và chảy qua Ehime và Kochi trên quãng đường khoảng 124km.
Con sông này nhiều lần được bình chọn có chất lượng nước số 1 Nhật Bản, nổi tiếng với độ trong cao như vùng biển nghỉ dưỡng và sắc xanh hiếm có, được gọi là “Niyodo Blue”, thu hút nhiều du khách đến để tận mắt chiêm ngưỡng khung cảnh tuyệt đẹp ấy.

“Vùng Kyushu” nơi có thể tận hưởng ẩm thực và trải nghiệm đa dạng
“Kyushu” là một trong bốn đảo chính của Nhật Bản, nằm ở phía tây nam Honshu.
Phía bắc giáp biển Nhật Bản và biển nội địa Seto, phía nam giáp biển Hoa Đông và Thái Bình Dương; khu vực này gồm 7 tỉnh: Fukuoka, Saga, Nagasaki, Oita, Kumamoto, Miyazaki và Kagoshima.
Sức hút của Kyushu nằm ở sự hòa quyện giữa thiên nhiên ưu đãi và lịch sử văn hóa.
Chẳng hạn, “núi Aso” nổi tiếng là khu vực núi lửa và “Sakurajima” là núi lửa đang hoạt động đều mang lại cảm giác hùng vĩ, bên cạnh đó còn có nhiều vùng suối nước nóng hàng đầu Nhật Bản như “Beppu Onsen” và “Yufuin Onsen”.
Khi đến các thành phố cảng như Fukuoka hay Nagasaki, bạn có thể thưởng thức đặc sản địa phương, tham gia hoạt động trải nghiệm và tham quan các di tích lịch sử.
Dưới đây là 3 điểm du lịch nổi tiếng, mỗi nơi một điểm ở Miyazaki, Kumamoto và Fukuoka.
1. Hẻm núi Takachiho
Hẻm núi hình chữ V được hình thành do sông Gokase bào mòn dòng dung nham chảy ra từ vụ phun trào của núi Aso trong suốt hàng chục nghìn năm.
Phong cảnh với những vách đá dựng đứng cao tới 100m, trung bình khoảng 80m, kéo dài suốt 7km thật ấn tượng. Nơi đây được chỉ định là danh thắng và di tích thiên nhiên cấp quốc gia.
Điểm nổi bật nhất là “thác Manai” cao 17m. Thác này nằm trong danh sách 100 thác nước đẹp nhất Nhật Bản, và bạn có thể chèo thuyền tay đến gần.

2. Lâu đài Kumamoto
Lâu đài Kumamoto là danh thành do Kato Kiyomasa xây dựng vào năm 1607. Công trình được tạo nên bằng kỹ thuật tiên tiến nhất và nguồn lực lớn của thời bấy giờ, từ đó trở thành sân khấu quan trọng của nhiều sự kiện lịch sử Nhật Bản.
Trong cuộc chiến Seinan năm 1877, tháp chính đã bị cháy rụi, nhưng được tái thiết thành diện mạo hiện nay vào năm 1960.
Sau đó, lâu đài chịu thiệt hại nặng nề trong trận động đất Kumamoto năm 2016, nhưng việc phục hồi tháp chính đã hoàn tất vào tháng 3 năm 2021.
Khi đó, công trình được ứng dụng công nghệ chống rung hiện đại và được định vị là “biểu tượng của phục hưng”.

3. Dazaifu Tenmangu
Tổng bản cung của 10.000 đền thờ Tenjin trên toàn quốc, thờ Thiên thần Tenjin-sama (Sugawara no Michizane).
Sugawara no Michizane dù vô tội vẫn bị giáng chức từ Kyoto tới Dazaifu do toan tính chính trị, và qua đời tại vùng đất này.
Chính điện được dựng trên phần mộ của ông và trong hơn 1.100 năm qua đã được gìn giữ như thánh địa của tín ngưỡng Tenjin.
Vì Sugawara no Michizane là người có tài năng hiếm có, hoạt động nổi bật với tư cách học giả, chính trị gia và văn nhân, ông được biết đến rộng rãi là vị thần học vấn, thu hút đông đảo sĩ tử trong và ngoài nước đến viếng thăm.

“Tỉnh Okinawa” nơi có thể tận hưởng cảnh đẹp tuyệt sắc cùng lịch sử và văn hóa độc đáo
“Okinawa”, nằm ở cực nam của quần đảo Nhật Bản và chiếm nửa phía nam của quần đảo Nansei, gồm hơn 160 đảo lớn nhỏ như đảo chính Okinawa, quần đảo Miyako và quần đảo Yaeyama.
Nơi đây cũng đóng vai trò quan trọng như cửa ngõ phía nam của Nhật Bản nhờ gần các thành phố lớn ở châu Á.
Sức hút của Okinawa nằm ở văn hóa nhiệt đới, nhịp sống đảo thong thả và mặt biển xanh ngọc lục bảo.
Từ khu vực quanh “lâu đài Shuri” còn đậm dấu ấn lịch sử của vương quốc Ryukyu, đến các nghệ thuật truyền thống như Eisa, Kumiodori vẫn hiện diện trong đời sống thường ngày, cùng ẩm thực tận dụng khí hậu ấm áp — nơi đây có vô vàn điều để khám phá.
Ngoài ra, các hoạt động thể thao biển và lặn biển trên vùng biển có độ trong cao cũng nổi tiếng trên thế giới, mang đến trải nghiệm khó tìm thấy ở nơi khác.
Dưới đây là những điểm đến kinh điển được khuyến nghị ở Okinawa.
1. Thủy cung Okinawa Churaumi
“Thủy cung Okinawa Churaumi” là một điểm du lịch nổi tiếng nằm trong Công viên Kỷ niệm Hải dương Okinawa.
Từ tầng 4 của tòa nhà, đi thang cuốn xuống tầng 3 là tới lối vào thủy cung. Không gian được thiết kế như đang lặn sâu dần xuống biển qua các tầng 2 và 1, mở ra thế giới hùng vĩ của các sinh vật Okinawa đầy huyền bí.
Tại bể cá khổng lồ “Biển Kuroshio” — điểm nổi bật nhất của thủy cung — du khách có thể quan sát cá mập voi, loài cá lớn nhất thế giới, cùng loài cá đuối manta Nanyo mà nơi đây là cơ sở đầu tiên trên thế giới nhân giống thành công.

2. Công viên lâu đài Shuri
Lâu đài Shuri là tòa thành màu đỏ duy nhất ở Nhật Bản với sắc son rực rỡ, đồng thời là biểu tượng của Okinawa.
Từng tồn tại suốt 450 năm từ 1429 đến 1879, lâu đài Shuri từng thể hiện vẻ uy nghiêm như trung tâm chính trị, ngoại giao và văn hóa của “vương quốc Ryukyu”.
Lâu đài nằm trên một ngọn đồi nhỏ có thể nhìn xuống thành phố Naha và được bao quanh bởi tường thành uốn lượn.

3. Khu phố mua sắm Kokusai Dori, thành phố Naha
Nằm ở trung tâm thành phố Naha, “Khu phố mua sắm Kokusai Dori” là con phố chính tiêu biểu của Okinawa.
Đây là khu phố sầm uất lớn nhất Naha và cũng nổi tiếng là trung tâm thương mại lẫn giải trí. Với concept “thành phố thân thiện với con người, thành phố thú vị khi đi bộ”, nơi đây được yêu mến với tên gọi “Kokusai Dori”.
Trên con đường dài khoảng 1,6km có khoảng 600 cửa hàng nối tiếp nhau, từ nhà hàng, cửa hàng quà lưu niệm đến trung tâm bách hóa, quán cà phê, cửa hàng đồ杂貨 và khách sạn, luôn nhộn nhịp du khách trong và ngoài nước.

Những điểm nên thực hiện để tránh chạm trán gấu
Khi chạm mặt con người ở khoảng cách rất gần, gấu có thể hoảng sợ và tấn công để tự vệ.
Vì vậy, điều quan trọng là phải có biện pháp để tránh rơi vào tình huống tiếp xúc ở cự ly gần với gấu ngay từ đầu.
Dưới đây là 4 hành động dễ thực hiện mà bạn nên tham khảo.
Di chuyển đồng thời phát ra âm thanh để gấu nhận biết có người ở gần
Vốn dĩ gấu có tập tính tránh con người, đồng thời thính giác và khứu giác cũng rất nhạy bén.
Khi nhận ra sự hiện diện của con người qua âm thanh hoặc mùi, gấu thường cảm thấy nguy hiểm và rời đi, vì vậy việc tạo âm thanh trong lúc di chuyển để báo hiệu sự hiện diện của mình là rất hiệu quả.
Để gấu nhận ra có người và tránh việc hai bên bất ngờ tiếp cận nhau là điều giúp phòng ngừa tai nạn.
Các cách cụ thể như sau.
Đặc biệt ở khúc cua hoặc khu vực tầm nhìn kém, bạn càng nên chú ý hơn.
- Trang bị chuông gấu hoặc còi điện tử để luôn phát ra âm thanh khi đang đi bộ
- Di chuyển theo nhóm để trông to lớn hơn (không khuyến khích đi một mình)
- Vừa đi vừa cất tiếng đủ lớn như gọi người khác (vỗ tay cũng có hiệu quả)
- Nếu nhìn thấy gấu ở cự ly gần, hãy cất giọng to hơn để nó nhận ra sự hiện diện của bạn

Tránh hoạt động vào sáng sớm và chiều tối
Gấu có đặc tính gọi là hoạt động mạnh vào lúc bình minh và chạng vạng, nên chúng hoạt động tích cực nhất vào sáng sớm (khoảng 4:00〜8:00) và lúc chiều tối (khoảng 17:00〜20:00).
Vào những khung giờ này, khả năng gấu xuống gần khu dân cư để tìm thức ăn cao hơn, làm tăng rủi ro chạm trán ở vùng núi, ven sông hay đất nông nghiệp.
Vì vậy, tốt nhất nên hạn chế di chuyển trong khoảng thời gian đó càng nhiều càng tốt.
Nếu buộc phải đi lại, hãy chuẩn bị kỹ các biện pháp phòng ngừa để tránh nguy hiểm.

Nếu phát hiện dấu vết của gấu, hãy quay lại
Nếu phát hiện những dấu vết như dưới đây trong rừng núi, khả năng rất cao là có gấu ở gần đó.
Hãy báo cho gấu biết sự hiện diện của mình, giữ khoảng cách và quay lại nơi an toàn ngay, không do dự.
- Dấu chân
- Đặc trưng là có thể thấy rõ 5 ngón; chân trước tròn với đệm thịt lớn, còn chân sau dài theo chiều dọc và chạm cả phần gót.
- Phân
-
Là khối lớn cỡ bằng 1〜2 nắm tay hoặc hơn, trong đó thức ăn đã ăn (như hạt quả, sợi thực vật...) được thải ra gần như nguyên vẹn do không tiêu hóa hết, nên mùi không quá nặng.
※Nếu có mùi hôi nồng, khả năng cao đó là phân của loài khác chứ không phải gấu. - Vết cào móng・vết mài sừng
-
Đặc trưng là có nhiều vết xước song song trên thân cây hoặc vỏ cây.
※Các dấu như vỏ cây bị bóc ra (kumahagi), hay lông dính trên thân cây do gấu cọ mình vào cũng là những dấu vết nổi tiếng.
Tạo môi trường không thu hút gấu
Cắm trại là một trong những tình huống có khả năng chạm trán gấu cao.
Nếu dự định cắm trại ở khu vực có gấu xuất hiện, hãy thực hiện các biện pháp để không thu hút gấu như dưới đây.
- Quản lý chặt chẽ thực phẩm và rác
-
・Cất thực phẩm và rác hữu cơ trong hộp kín, không để trong lều
・Sau bữa ăn hoặc trước khi rời đi, dọn sạch khu vực xung quanh để không lưu lại mùi thức ăn
・Không bỏ rác bừa bãi; hãy bỏ đúng nơi quy định hoặc mang về
・Không để cá câu được ngoài trời - Không phát ra mùi hương nhân tạo
-
・Tránh dùng nước hoa, nước xả vải hay chất tẩy rửa có mùi mạnh
※Gấu có khứu giác nhạy, có thể nhầm mùi hương là thức ăn - Không nấu ăn hoặc ăn uống trong lều
-
・Tốt nhất nên giữ khoảng cách khoảng 100m giữa lều và khu nấu nướng
・Cũng nên bố trí sao cho mùi không dễ bay theo chiều gió xuống phía dưới - Kiểm tra trang bị an toàn của khu cắm trại
- ・Nên chọn nơi có hàng rào điện hoặc hàng rào chống gấu
【Theo từng tình huống】Cách ứng phó khi chạm trán gấu
Như đã đề cập ở trên, trong những năm gần đây số vụ gấu xuất hiện tăng mạnh, và thông tin nhìn thấy gấu ở khu dân cư hay điểm du lịch cũng xuất hiện thường xuyên hơn.
Chuẩn bị an toàn từ trước là rất quan trọng, nhưng tại những khu vực có gấu xuất hiện, không ai biết sẽ chạm trán gấu ở đâu và vào lúc nào.
Để bảo vệ bản thân và tránh thiệt hại, dưới đây là cách ứng phó phù hợp khi gặp gấu theo từng tình huống.
Khi nhận ra có gấu ở xa
Nếu phát hiện gấu ở xa, điều quan trọng nhất là bình tĩnh và lặng lẽ rời khỏi chỗ đó.
Nếu gấu chưa nhận ra bạn, hãy tạo âm thanh để báo cho nó biết bạn đang ở đó.
Trong khi quan sát phản ứng của gấu, đừng quay lưng lại mà hãy từ từ lùi lại, giữ một khoảng cách nhất định.
Lúc này cần lưu ý rằng nếu đột ngột hét lớn hoặc bỏ chạy, gấu có thể bị giật mình và có hành động ngoài dự đoán.

Khi nhận ra có gấu ở gần
Khi nhận thấy gấu ở cự ly gần, điều quan trọng nhất là trước tiên phải bình tĩnh nắm bắt tình hình.
Vì gấu có xu hướng đuổi theo mục tiêu bỏ chạy, bạn nên tránh quay lưng hoặc chạy trốn; thay vào đó, vừa nhìn gấu vừa từ từ lùi lại để tạo khoảng cách.
Hãy tiếp tục cho gấu biết sự hiện diện của mình bằng cách lên tiếng nhẹ nhàng, không có động tác đột ngột và bình tĩnh di chuyển đến nơi an toàn.
Ngay cả khi gấu tiến về phía bạn, cũng đừng hoảng loạn vì đó có thể chỉ là cú lao tới để đe dọa (bluff charge).
Nếu có nguy cơ bị tấn công, hãy nằm úp xuống đất, dùng hai tay che mặt và sau gáy để giữ tư thế phòng vệ.

Khi bất ngờ chạm trán ở cự ly rất gần
Khi bất ngờ chạm trán gấu ở khoảng cách rất gần, khả năng gấu phản ứng mạnh là rất cao và không có cách nào đối phó hoàn toàn với cuộc tấn công.
Vì gấu thường cào hoặc cắn vào mặt và đầu bằng phần chi trước, điều quan trọng là phải lập tức nằm úp xuống và dùng hai tay che mặt, đầu để giữ tư thế phòng thủ.
Trong tình huống này, hãy chuẩn bị tinh thần có thể bị tấn công và cố gắng giảm thiểu tối đa tổn thương chí mạng.
Ngoài ra, trong nhiều trường hợp, ba lô có thể đóng vai trò như đồ bảo hộ, và nếu xịt bình xịt xua đuổi gấu thì cũng dễ tránh được tình huống xấu nhất hơn.

Khi gặp gấu mẹ và gấu con
Nếu gặp gấu mẹ đi cùng gấu con, ưu tiên hàng đầu là nhanh chóng rời khỏi chỗ đó mà không quay lưng lại.
Gấu mẹ rất nhạy cảm và cảnh giác cao khi bảo vệ con, nên càng cần thận trọng hơn vì chúng dễ có hành vi tấn công.
Ngay cả khi chỉ nhìn thấy gấu con, hầu hết trường hợp gấu mẹ cũng ở gần đó; nếu bất cẩn lại gần, bạn có thể bị nó lao tới.
Tùy tình huống, để giảm thiểu thiệt hại, hãy thông báo cho những người xung quanh và cùng di chuyển đến khu vực an toàn.

Các vật dụng phòng tránh gấu nên mang theo
Cuối cùng, hãy cùng điểm qua một số vật dụng phòng tránh gấu.
Nếu mang theo những món này, bạn có thể giảm nguy cơ chạm trán gấu và tăng khả năng tránh thiệt hại nếu chẳng may gặp phải.
Chúng đều khá dễ mua, vì vậy nếu có kế hoạch đến vùng núi hoặc nơi có nhiều thiên nhiên, bạn nên chọn mua món phù hợp với mình để đảm bảo an toàn.
“Chuông gấu” phát ra âm thanh để báo cho gấu biết có người
“Chuông gấu” là vật dụng dùng để báo cho gấu biết sự hiện diện của con người khi leo núi, cắm trại...
Khi treo vào ba lô hoặc thắt lưng và đi bộ, chuông sẽ phát ra âm thanh theo chuyển động, giúp giảm nguy cơ bất ngờ chạm trán gấu.
Đặc biệt hiệu quả ở những nơi tầm nhìn kém (khúc cua, bụi rậm), nơi khó nghe tiếng bước chân (ven suối, nền rừng phủ đầy lá rụng) và khi đi một mình.
Tuy nhiên, vì dễ bị ảnh hưởng bởi hướng gió, địa hình và thời gian trong ngày, nên рекомендуется dùng kết hợp với các vật dụng khác.
Có thể mua tại cửa hàng đồ leo núi, cửa hàng outdoor (Montbell, Helly Hansen), siêu thị điện máy (Yodobashi Camera), cửa hàng trực tuyến (Amazon) và nhiều nơi khác.

“Radio cầm tay” nên dùng cùng với chuông gấu
“Radio cầm tay” cũng là vật dụng giúp báo cho gấu biết sự hiện diện của con người, tương tự như chuông gấu.
Gấu được cho là có xu hướng không thích một số tần số âm thanh, nên việc vừa đi vừa mở radio được xem như âm thanh cảnh báo đối với gấu.
Ngoài ra, radio còn là công cụ thu thập thông tin tiện lợi, giúp nhận thông tin thời tiết và thiên tai theo thời gian thực, hữu ích cho việc đảm bảo an toàn trong môi trường rủi ro cao.
Đặc biệt hiệu quả khi leo núi hay cắm trại ở vùng núi hoặc nơi khó bắt sóng điện thoại.
Có thể mua tại siêu thị điện máy, cửa hàng trực tuyến và cửa hàng outdoor.

“Còi điện tử・bear horn” phát ra âm thanh lớn để xua gấu
“Còi điện tử・bear horn” là vật dụng có thể phát ra âm thanh lớn ngay lập tức và có tác dụng uy hiếp gấu.
Còi điện tử nhẹ, chịu được thời tiết và có thể phát âm thanh lặp đi lặp lại chỉ với một nút bấm, phù hợp khi sử dụng ở bụi rậm tầm nhìn kém hay ven suối — những nơi âm thanh tự nhiên lớn.
Bear horn dùng khí nén áp suất cao để phát ra âm lượng lớn tới 130 decibel, âm thanh truyền đi xa nên có tác dụng khiến gấu tránh đi trước khi chạm mặt.
Mục đích chính của cả hai đều là “báo cho gấu biết sự hiện diện của con người bằng âm thanh để giảm những cuộc chạm trán bất ngờ”, vì vậy cần chú ý cách sử dụng âm thanh.
Tương tự chuông gấu, có thể mua tại cửa hàng đồ leo núi, cửa hàng outdoor, cửa hàng trực tuyến...

“Bình xịt xua đuổi gấu” dùng khi chạm mặt gấu ở cự ly rất gần
“Bình xịt xua đuổi gấu” là vật dụng nhằm gây kích thích mạnh lên gấu, cản trở tầm nhìn và hành động của nó để ngăn chặn tấn công.
Thành phần chính chứa capsaicin có nguồn gốc từ ớt; khi xịt vào mắt, mũi, cổ họng của gấu, nó sẽ tạm thời gây cảm giác đau và nóng, giúp bạn có thời gian và khoảng cách để thoát thân.
Vật dụng này hữu ích khi di chuyển vào thời điểm gấu hoạt động mạnh, khi chạm trán gấu ở cự ly gần hoặc trong tình huống khẩn cấp không có đường thoát.
Tuy nhiên, bạn bắt buộc phải nắm rõ cách sử dụng từ trước và mang theo đúng cách; về cơ bản, việc mang lên các phương tiện công cộng là bị cấm nên cần lưu ý.
Có thể mua tại cửa hàng đồ leo núi, cửa hàng outdoor, cửa hàng trực tuyến và cả các cửa hàng chuyên đồ an ninh.

Những câu hỏi thường gặp về gấu ở Nhật Bản
Q
Nếu chạm trán gấu ở Nhật Bản thì nên làm gì?
Nguyên tắc cơ bản là giữ bình tĩnh, luôn để gấu trong tầm mắt, không quay lưng và từ từ lùi lại để tạo khoảng cách. Hãy tránh chạy trốn hoặc hét lớn.
Q
Gấu sống ở những đâu tại Nhật Bản?
Ở Hokkaido, higuma sinh sống gần như trên toàn địa bàn; còn ở Honshu và vùng Shikoku, tsukinowaguma sinh sống chủ yếu tại các khu vực miền núi. ※Không có ở vùng Kyushu và Okinawa
Q
Gấu có xuất hiện cả ở khu đô thị hay điểm du lịch không?
Những năm gần đây, số vụ gấu xuất hiện và thông tin nhìn thấy gấu trong khu đô thị đang gia tăng, đặc biệt ở Hokkaido và vùng Tohoku. Không phải lúc nào gấu cũng tấn công con người, nhưng vẫn cần cảnh giác đầy đủ.
Q
Ở Tokyo cũng có gấu xuất hiện sao?
Đã xác nhận gấu xuất hiện tại các khu vực miền núi phía tây Tokyo và gần khu dân cư như thành phố Hachioji, thành phố Ome, thị trấn Okutama, khu vực quanh núi Takao...
Q
Ở Osaka cũng có gấu xuất hiện sao?
Tại phủ Osaka, chưa xác nhận có quần thể gấu sinh sống thường xuyên. Tuy nhiên, số trường hợp gấu từ các tỉnh lân cận tạm thời xâm nhập đang tăng lên, khiến mức độ cảnh giác cũng được nâng cao.
Tổng kết
Bài viết này đã giới thiệu một cách toàn diện từ số vụ gấu xuất hiện, tình hình thiệt hại ở Nhật Bản đến các biện pháp phòng tránh gấu và vật dụng xua đuổi cần biết.
Những năm gần đây, đúng là gấu xuất hiện nhiều hơn và nguy cơ chạm trán cũng cao hơn, nhưng chính quyền trung ương và các địa phương đang triển khai nhiều biện pháp ứng phó khác nhau.
Nếu trang bị kiến thức chính xác, chuẩn bị đầy đủ và tuân thủ quy định cũng như cảnh báo tại địa phương, bạn không cần phải lo sợ quá mức.
Hãy chuẩn bị kỹ lưỡng rồi tận hưởng chuyến tham quan một cách an toàn.

