Cách người Nhật tận hưởng và trải qua mùa xuân

Hanami là phong tục và nét văn hóa lâu đời của Nhật Bản nhằm tận hưởng mùa xuân cùng hoa anh đào nở.
Đây là hoạt động dã ngoại mùa xuân quen thuộc: mọi người trải bạt dưới gốc anh đào, tụ tập đông người, vừa ngắm hoa vừa ăn uống, chơi trò chơi trong không khí vui vẻ.
Các gia đình, nhóm bạn bè, nhân viên tham gia sự kiện công ty cùng hòa vào nhau, tạo nên bầu không khí náo nhiệt.
Văn hóa hanami có lịch sử lâu đời, bắt nguồn từ thú thưởng ngoạn hoa mơ du nhập từ Trung Quốc vào thời Nara (710–794).
Sang thời Heian (794–1185), đối tượng thưởng ngoạn chuyển từ hoa mơ sang hoa anh đào. Yến tiệc ngắm hoa do Thiên hoàng Saga tổ chức được cho là khởi nguồn của hanami, tức hoạt động thưởng thức hoa anh đào.
Ban đầu, hoạt động này chỉ dành cho một bộ phận giới thượng lưu như thiên hoàng và quý tộc, nhưng dần phổ biến rộng rãi theo thời gian.
Hình thức tiệc ngoài trời như ngày nay được định hình vào thời Kamakura (1185–1333), rồi đến thời Edo (1603–1868), thường dân cũng bắt đầu tham gia.

Yozakura là hoa anh đào được ngắm vào ban đêm hoặc hoạt động hanami diễn ra buổi tối.
Một số địa điểm ngắm hoa nổi tiếng dùng đèn và đèn lồng để chiếu sáng hoa anh đào khi đêm xuống.
Những cánh hoa trắng hoặc hồng hiện lên sắc nét, tạo nên bầu không khí hoàn toàn khác ban ngày, chính là sức hút của yozakura.
Cảnh đêm từ những tòa nhà cao tầng và khu dân cư xung quanh trở thành điểm nhấn vừa đủ, cuốn hút mọi người vào một khung cảnh khác thường.
Hoa anh đào đêm phản chiếu trên mặt ao hay dòng sông mang vẻ đẹp đặc biệt huyền ảo.
Dạo bước trên con đường hoa anh đào trong làn gió đêm dịu nhẹ cũng đem lại cảm giác đặc biệt chỉ có vào mùa xuân.

Các lễ hội hoa anh đào thường được tổ chức tại những địa điểm ngắm hoa nổi tiếng và khu vực lân cận vào đúng mùa hoa đẹp nhất.
Nội dung khác nhau tùy từng nơi, nhưng đều có nhiều hoạt động để du khách thưởng thức hoa như hàng quán ngoài trời, chiếu sáng cây anh đào và sự kiện âm nhạc.
Một số khu vực còn mở cửa có thời hạn những địa điểm vốn cấm vào, vì vậy bạn nên kiểm tra trang web chính thức trước khi tham gia.
Những lễ hội tiêu biểu gồm Lễ hội hoa anh đào Hirosaki ở tỉnh Aomori, Hội ngắm hoa Công viên Di tích thành Takada ở tỉnh Niigata và Lễ hội hoa anh đào Ueno tại Tokyo.
Các lễ hội này được chính quyền thành phố hoặc quận tích cực tổ chức, thu hút đông đảo khách ngắm hoa mỗi khi mùa hoa nở đến.

Khu vườn được xây dựng bởi Tokugawa Nariaki, lãnh chúa đời thứ 9 của phiên Mito giàu truyền thống.
Cùng với Kenrokuen ở Kanazawa và Korakuen ở Okayama, nơi đây được xếp vào ba khu vườn nổi tiếng nhất Nhật Bản.
Khuôn viên rộng khoảng 13 ha có nhiều điểm tham quan nằm rải rác.
Đi qua cổng phía đông của khu vườn, du khách sẽ thấy Kobuntei, công trình gỗ hai tầng với ba tầng không gian.
Hai tòa nhà lợp ván gỗ mỏng và mái tranh mang dáng vẻ mộc mạc nhưng vẫn toát lên nét thanh nhã.
Vào đầu xuân, khoảng 3.000 cây thuộc khoảng 100 giống mơ đồng loạt bước vào mùa đẹp nhất.
Lễ hội hoa mơ Mito được tổ chức hằng năm từ giữa tháng 2 đến cuối tháng 3.

Đây là công viên đô thị được quy hoạch trên khu vực bao gồm Di tích thành Osaka, một di tích lịch sử đặc biệt cấp quốc gia.
Trong khuôn viên rộng 105,6 ha có nhiều tài sản văn hóa quan trọng nằm rải rác, nổi bật là Tháp chính thành Osaka cùng 13 công trình như tháp canh và cổng được xây dựng từ đầu đến cuối thời Edo.
Công viên thành Osaka nổi tiếng là địa điểm ngắm hoa anh đào, nhưng vườn mơ trong công viên cũng khiến nơi đây trở thành một danh thắng hoa mơ.
Vườn mơ rộng khoảng 1,7 ha trồng khoảng 1.270 cây thuộc 104 giống.
Từ tháng 1 đến tháng 3, cảnh hoa mơ đỏ trắng nở rộ trên nền thành Osaka thực sự là một tuyệt cảnh mùa xuân.

Đây là công viên đô thị bắt nguồn từ vườn mơ do doanh nhân giàu có Mogi Sobei ở Yokohama mở vào năm 1886.
Trong khuôn viên rộng khoảng 44.000 m² trải dọc sông Hatsukawa có 469 cây thuộc 60 giống mơ, bao gồm cả những cây cổ thụ trên 100 năm tuổi. Những bông hoa đầu tiên nở hằng năm từ cuối tháng 11 đến đầu tháng 12.
Nơi đây được biết đến rộng rãi với danh xưng hoa mơ nở sớm nhất Nhật Bản.
Lễ hội hoa mơ Vườn mơ Atami được tổ chức từ đầu tháng 1 đến đầu tháng 3, trùng với thời điểm các giống nở sớm, giữa mùa và muộn lần lượt khoe sắc từ tháng 1 đến tháng 3.

Đồi hoa chi anh nằm trong Công viên Hitsujiyama, giữa thành phố Chichibu và thị trấn Yokoze, dưới chân núi Buko, biểu tượng của thành phố Chichibu, tỉnh Saitama.
Đây là điểm du lịch tiêu biểu cho mùa xuân Chichibu, đẹp nhất từ giữa tháng 4 đến kỳ nghỉ Tuần lễ Vàng vào tháng 5.
Những bông hoa chi anh đa sắc được trồng như một tấm thảm, tạo thành hành lang hoa chuyển màu đầy ấn tượng.
Phần trung tâm là một thung lũng, cho phép du khách tận dụng địa hình nhấp nhô để ngắm toàn cảnh từ trên cao hoặc nhìn lên từ vị trí thấp, qua đó thưởng thức nhiều góc cảnh khác nhau.

Tại Ashikaga Flower Park ở thành phố Ashikaga, tỉnh Tochigi, du khách có thể ngắm các loài hoa theo mùa được giới thiệu qua 8 chủ đề: Đầu xuân, Lễ hội hoa xuân, Câu chuyện hoa tử đằng, Vườn cầu vồng, Vườn xanh & trắng, Những nàng tiên hoa trên mặt nước, Vườn tím và Khu vườn hoa ánh sáng.
Đặc biệt được yêu thích là Câu chuyện hoa tử đằng, chủ đề về loài hoa vừa là biểu tượng của công viên vừa được công nhận là di tích thiên nhiên của tỉnh Tochigi. Lễ hội Câu chuyện hoa tử đằng – Lễ hội đại tử đằng được tổ chức từ giữa tháng 4 đến giữa tháng 5, khi 4 cây tử đằng lớn cùng đường hầm tử đằng trắng bước vào mùa đẹp nhất.

Công viên Hải dương Uminonakamichi ở thành phố Fukuoka, tỉnh Fukuoka được bao quanh bởi hai vùng biển là vịnh Hakata và biển Genkai.
Khuôn viên rộng khoảng 350 ha hấp dẫn du khách bởi cơ hội gần gũi với thiên nhiên và động vật quanh năm.
Trong số các điểm nổi bật, đáng chú ý là hoa anh đào và nemophila đẹp nhất từ cuối tháng 3 đến giữa tháng 4.
Tổng cộng 1.600 cây anh đào Somei Yoshino và Oshima-zakura nở rộ khắp công viên như chào đón du khách.
Đặc biệt, bạn nên đạp xe sảng khoái xuyên qua đường hầm hình thành từ hàng cây anh đào.
Một điểm thú vị khác là những giống hoa anh đào hiếm có màu xanh lá và vàng, nở muộn hơn đôi chút.
Nemophila xanh trải khắp cánh đồng như biển hoa, rất thích hợp để chụp ảnh.
Sắc hoa hòa cùng bầu trời xanh, phủ xanh toàn bộ tầm mắt và tạo nên cảnh tượng đầy ấn tượng.
Đừng bỏ lỡ khung cảnh ngoạn mục kết hợp giữa hoa anh đào và nemophila tại Đồi Hoa.

Asahi Funakawa Spring Quartet là điểm đến nổi tiếng, được xem như nét đặc trưng mùa xuân của thị trấn Asahi, tỉnh Toyama. Nơi đây tạo nên tuyệt cảnh từ những dãy núi Bắc Alps còn phủ tuyết, hàng anh đào ven sông Funakawa, tulip đa sắc và hoa cải vàng rực.
Khoảng 280 cây anh đào trải dài 1.200 m dọc hai bờ sông Funakawa do người dân địa phương trồng và chăm sóc cẩn thận. Khung cảnh tuyệt đẹp này được hình thành nhờ việc trồng các giống tulip cực sớm, vốn là sản vật địa phương, sao cho trùng mùa anh đào nở, cùng hoa cải được canh tác để lấy dầu.

Tuyến đường sắt địa phương này nối ga Shimodate ở thành phố Chikusei, tỉnh Ibaraki với ga Motegi ở tỉnh Tochigi, đi qua 2 thành phố, 3 thị trấn và tổng cộng 17 nhà ga. Đây là phương tiện giao thông công cộng thiết yếu, quen thuộc với người dân địa phương.
Mặt khác, tuyến đường còn được người hâm mộ đường sắt trên cả nước yêu thích nhờ nhiều chương trình phục hồi sức sống địa phương. Hoạt động nổi tiếng nhất là vận hành tàu hơi nước.
Vào mùa xuân, hoa cải và hoa anh đào nở rộ dọc đường ray, cho phép du khách ngắm đoàn tàu hơi nước được tô điểm bởi sắc vàng và hồng rực rỡ.

Lễ hội Takayama là tên gọi chung của Lễ hội Sanno, đại lễ thường niên của đền Hie vào tháng 4, còn gọi là Lễ hội Takayama mùa xuân, và Lễ hội Hachiman, đại lễ thường niên của đền Sakurayama Hachimangu vào tháng 10, còn gọi là Lễ hội Takayama mùa thu. Đây cũng là một trong ba lễ hội đẹp nhất Nhật Bản.
Lễ hội Takayama mùa xuân diễn ra vào ngày 14 và 15 tháng 4.
Điểm nổi bật nhất là những cỗ xe lễ hội vô cùng lộng lẫy. 12 cỗ xe mùa xuân và 11 cỗ xe mùa thu đều là hiện vật quý, được công nhận là tài sản văn hóa dân gian hữu hình quan trọng cấp quốc gia.
Các cỗ xe cao khoảng 6–8 m, gồm ba tầng trên, giữa và dưới. Kỹ thuật thủ công truyền thống hiện diện khắp nơi, từ những tác phẩm chạm khắc của nghệ nhân bậc thầy đến tấm màn lớn thêu tỉ mỉ từng chi tiết.

Đây là đại lễ thường niên được tổ chức vào ngày 15 tháng 5 hằng năm tại đền Shimogamo và đền Kamigamo ở Kyoto, được gọi là một trong ba lễ hội lớn của Kyoto cùng Lễ hội Gion và Lễ hội Jidai.
Lễ hội bắt nguồn từ nghi thức cầu mong mùa màng bội thu diễn ra khoảng 1.500 năm trước, đồng thời xuất hiện trong cả Ghi chép bên gối và Truyện Genji, cho thấy bề dày lịch sử và truyền thống. Tên chính thức là Lễ hội Kamo; tương truyền vào giữa thời Heian, khi giới quý tộc nhắc đến lễ hội thì chính là nói về Lễ hội Kamo.

Đây là đại lễ thường niên của đền Kanda, thường được gọi thân thuộc là Kanda Myojin. Lễ hội được xếp vào một trong ba lễ hội lớn nhất Nhật Bản cùng Lễ hội Gion của đền Yasaka ở Kyoto và Lễ hội Tenjin của đền Osaka Tenmangu ở Osaka.
Điểm nhấn lớn nhất của Lễ hội Kanda là cuộc rước Shinkosai, diễn ra vào thứ Bảy gần ngày 15 tháng 5 nhất trong năm tổ chức chính lễ.
Đoàn rước gồm kiệu mikoshi và nhiều thành phần khác đi qua 108 khu phố thuộc Kanda, Nihonbashi, Otemachi, Marunouchi, Akihabara và các khu vực lân cận để thực hiện nghi thức thanh tẩy.

Hinamatsuri là sự kiện truyền thống nhằm cầu chúc hạnh phúc và sự trưởng thành khỏe mạnh cho các bé gái, được tổ chức vào ngày 3 tháng 3 hằng năm.
Ngày 3 tháng 3 theo âm lịch rơi vào mùa hoa đào nở nên sự kiện còn được gọi là Lễ hội hoa đào.
Thông thường, các gia đình trang trí búp bê hina, tức những búp bê đặc biệt mang hình dáng quý tộc thời Heian, cùng hoa đào và hoa anh đào, đồng thời dâng bánh gạo hina arare, bánh hishi mochi, amazake và các lễ vật khác.
Cha mẹ cầu mong con được bảo vệ khỏi tai họa và sau này xây dựng một gia đình hạnh phúc, gặp được người tốt.
Vào ngày này, gia đình quây quần thưởng thức rượu ngọt shirozake và sushi chirashi.
Hinamatsuri được cho là bắt nguồn từ nghi lễ Joshi, một trong năm tiết lễ hằng năm du nhập từ Trung Quốc, đồng thời có nguồn gốc từ phong tục nagashibina của Nhật Bản, trong đó người ta thả búp bê xuống nước để xua đuổi tà khí.
Theo thời gian, búp bê chuyển thành vật trang trí và hình thức hiện nay được định hình vào thời Edo.

Tango no Sekku là sự kiện truyền thống vừa kỷ niệm sự ra đời của các bé trai vừa cầu chúc các em lớn lên khỏe mạnh và hạnh phúc, được tổ chức vào ngày 5 tháng 5 hằng năm.
Theo âm lịch, chữ “tan” mang nghĩa đầu tiên còn “go” chỉ tháng 5. Sau đó, vì “go” cũng có cách đọc giống số 5 nên ngày 5 tháng 5 trở thành Tango no Sekku.
Kể từ khi được quy định là ngày lễ quốc gia Ngày Thiếu nhi vào năm 1948, sự kiện này thường được tổ chức để chúc mừng tất cả trẻ em.
Ngày lễ cũng bao hàm ý nghĩa bày tỏ lòng biết ơn đối với người mẹ.
Trong Tango no Sekku, người ta chúc mừng trẻ em với những ý nghĩa sau.

Sakura mochi là loại bánh truyền thống Nhật Bản gồm lớp vỏ làm từ bột mì hoặc nguyên liệu tương tự bọc nhân đậu đỏ, bên ngoài cuốn lá anh đào muối.
Đây cũng là từ ngữ gợi mùa xuân trong thơ ca và thường được ăn vào dịp Hinamatsuri.
Đặc trưng của bánh là sắc hồng anh đào tươi sáng cùng hương lá thơm thoang thoảng.
Rất phù hợp cho những buổi hanami, bánh được yêu thích như một món ngọt tiêu biểu của mùa xuân.
Sakura mochi chủ yếu được chia thành hai loại: Chomeiji của vùng Kanto và Domyoji của vùng Kansai.
Nguyên liệu và hình thức của hai loại hoàn toàn khác nhau, vì vậy nếu có dịp, hãy thử cả hai để cảm nhận sự khác biệt.

Sushi chirashi là một loại sushi được chế biến bằng cách rải nhiều nguyên liệu lên cơm trộn giấm, chẳng hạn trứng thái sợi, nấm shiitake hầm, trứng cá hồi, tôm và củ sen.
Món ăn mang nét đặc trưng riêng tùy vùng và gia đình, đồng thời còn được gọi bằng những tên khác như gomoku-zushi hay bara-zushi.
Thường được chuẩn bị trong các dịp lễ và sự kiện, món ăn nổi bật với hình thức đa sắc, rực rỡ.
Đặc biệt, vì thường được ăn vào Hinamatsuri ngày 3 tháng 3 nên món ăn gắn liền với hình ảnh mùa xuân.
Sushi chirashi sử dụng những nguyên liệu mang ý nghĩa may mắn, còn từ sushi hàm chứa ý nghĩa chúc mừng và trường thọ.
Vì vậy, người ta cho rằng món này dần được dùng trong ngày Hinamatsuri, một dịp tốt lành.

Măng tre, cụ thể là giống moso phổ biến, vào mùa từ tháng 3 đến tháng 5 và được người Nhật yêu thích như một nét đặc trưng của mùa xuân.
Măng nổi bật với độ giòn cùng hương vị đặc trưng, đồng thời tạo ra nhiều sắc thái hương vị tùy cách chế biến như hầm, nướng hay chiên.
Măng còn chứa nhiều chất xơ, protein và kali, nổi tiếng là nguyên liệu giàu dinh dưỡng nhưng ít calo.
Người Nhật chủ yếu thưởng thức hương vị mùa xuân qua các món như cơm nấu măng, món hầm và tempura.
※Mùa măng khác nhau tùy từng giống