Sức hấp dẫn của lá đỏ Nhật Bản và cách người Nhật thưởng ngoạn mùa lá đổi màu

Một trong số đó là sự đa dạng về màu sắc.
Trên thế giới, hiện tượng lá đổi màu vốn không phổ biến, chủ yếu chỉ xuất hiện ở vùng ven biển Đông Á và một số khu vực thuộc Mỹ, châu Âu.
Màu lá còn thay đổi tùy theo độ cao. Vì Nhật Bản có nhiều núi, du khách có thể chiêm ngưỡng phong cảnh chuyển màu theo dải sắc độ tuyệt đẹp từ đỉnh xuống chân núi.

Một lý do khác khiến lá đỏ Nhật Bản cuốn hút du khách là cảnh quan vô cùng đa dạng.
Không chỉ có núi và thung lũng phủ sắc thu, bạn còn có thể thưởng ngoạn lá đỏ trong khuôn viên đền Thần đạo và chùa Phật giáo, bên hồ được bao quanh bởi những hàng cây rực rỡ, hay khi thư giãn trong bồn tắm lộ thiên nhìn ra cảnh vật nhuộm màu mùa thu.

Momiji chuyển sang màu đỏ thẫm và phổ biến đến mức thường được nhắc đến đầu tiên khi nói về lá thu ở Nhật Bản.
Một số cây momiji chuyển sang màu vàng, nhưng phần lớn mang sắc đỏ thẫm.
Trên thực tế, không có giống cây riêng nào mang tên momiji; chúng thuộc nhóm cây kaede. Nhật Bản là nơi duy nhất phân biệt momiji với kaede.
Dù không có định nghĩa rõ ràng, những cây kaede có thùy lá xẻ sâu thường được gọi là momiji, còn loại có thùy lá nông thường được gọi là kaede.

Lá bạch quả chuyển sang màu vàng tuyệt đẹp, đôi khi trông như sắc vàng óng tùy theo ánh nắng.
Do sinh trưởng nhanh, chịu được ô nhiễm không khí và thời tiết lạnh, bạch quả thường được trồng làm cây ven đường hoặc trong công viên.
Vì vậy, loài cây này xuất hiện tại nhiều địa danh ngắm lá thu nổi tiếng ở Tokyo.

Hoa anh đào như Somei Yoshino thường gợi nhớ đến mùa xuân, nhưng lá của chúng cũng đổi màu khi thu về.
Phần lá đón nắng chuyển sang màu đỏ, còn phần khuất nắng chuyển thành màu cam hoặc vàng. Vì vậy, có những cây cùng lúc mang cả 3 màu đỏ, cam và vàng.

Người ta cho rằng giới quý tộc thời bấy giờ bắt đầu hoạt động momijigari từ thời Nara (710–794) đến thời Heian (794–1185).
Đây vốn là thú vui của tầng lớp thượng lưu. Họ thưởng ngoạn lá đỏ theo nhiều cách như đến núi và thung lũng, dùng rượu và thức ăn trong khi ngắm cảnh hoặc sáng tác thơ waka.
Đến thời Edo (1603–1868), người dân thường mới bắt đầu thưởng ngoạn lá đỏ. Tương truyền rằng cũng như ngày nay, họ tìm đến những địa danh ngắm lá thu nằm xa khu đô thị và chốn đông người.
Các địa danh ngắm lá đỏ cũng được giới thiệu trong Edo Meisho Hanagoyomi, một cẩm nang du lịch từ thời Edo.

Ngày nay, hoạt động đi ngắm lá đỏ ở bất kỳ đâu cũng được gọi là momijigari, nhưng ban đầu thuật ngữ này chỉ việc đến núi và thung lũng để ngắm lá thu. Từ kari mang nghĩa săn bắt động vật, vậy tại sao hoạt động đi ngắm lá đỏ lại được gọi là kari? Có nhiều giả thuyết khác nhau về nguồn gốc này.
Giới quý tộc thời Heian cho rằng đi bộ là hành động thiếu tao nhã và thường di chuyển bằng xe bò kéo.
Do phải đi bộ trên núi hoặc trong thung lũng để ngắm lá đỏ, có giả thuyết cho rằng họ dùng cách diễn đạt đi săn thay vì nói là đi bộ.
Một giả thuyết khác cho rằng giới quý tộc thời Heian từng hái và sưu tầm lá đỏ để thưởng thức vẻ đẹp, từ đó hình thành cách gọi kari.

Một giả thuyết khác về nguồn gốc của momijigari bắt nguồn từ truyền thuyết Momiji, kể về một người đẹp hóa thành quỷ.
Câu chuyện này cũng được chuyển thể thành các vở kịch kabuki và Noh mang tên Momijigari.
Truyền thuyết được lưu truyền ở nhiều nơi với nội dung khác nhau tùy từng vùng, nhưng đều có chung cốt truyện về một người phụ nữ tên Momiji hóa thành quỷ và bị một võ sĩ tiêu diệt.
Trong vở Momijigari của kabuki và Noh, một người đi ngắm lá đỏ gặp những phụ nữ xinh đẹp, nhưng sau đó phát hiện họ thực chất là quỷ.
Truyền thuyết này được lưu truyền tại Togakushi, Bessho Onsen và một số nơi khác ở Nagano. Khi đến Nagano ngắm lá đỏ, trải nghiệm momijigari trong lúc nhớ lại câu chuyện về những con quỷ từng được cho là xuất hiện tại đây có thể sẽ rất thú vị.

Tại Nhật Bản, nơi rừng bao phủ 2/3 diện tích lãnh thổ, núi và thung lũng thường trở thành những địa danh ngắm lá đỏ nổi tiếng.
Vì vậy, ngắm lá thu trong lúc leo núi hoặc đi bộ đường dài là một cách thưởng ngoạn phổ biến.
Leo núi hoặc đi bộ đường dài mang đến nhiều trải nghiệm khác nhau, từ ngắm lá đỏ tại nơi yên tĩnh, cách xa nhịp sống ồn ào, chiêm ngưỡng cảnh sắc hùng vĩ phủ kín sườn núi cho đến những dải màu lá thu chuyển sắc tuyệt đẹp.
Núi Takao ở Tokyo là địa điểm nổi tiếng để đi bộ đường dài giữa mùa lá đỏ.
Núi không quá cao, có đường đi bộ được quy hoạch cùng cáp treo và ghế nâng tham quan, nên được du khách trong và ngoài Nhật Bản yêu thích như một nơi dễ dàng trải nghiệm đi bộ đường dài.
Ngoài ra còn có nhiều địa điểm kết hợp ngắm lá đỏ với leo núi hoặc đi bộ đường dài như Kamikochi ở Nagano và Korankei ở Aichi.

Tại các thung lũng và hồ nước nổi tiếng với lá đỏ, du khách thường tham gia những hoạt động như chèo kayak, canoe hoặc SUP.
Cảnh lá thu nhìn từ mặt nước mang vẻ đẹp khác biệt so với khi ngắm từ trên bờ.
Khung cảnh nhìn từ kayak hoặc canoe trên hồ Towada ở Aomori và hồ Chuzenji ở Tochigi, những địa danh nổi tiếng về lá đỏ, thực sự ngoạn mục.
Ngoài các lựa chọn phổ biến còn có dù lượn để ngắm lá thu từ trên không và tour Segway giúp khám phá địa danh lá đỏ mà không phải đi bộ.
Trước hết, bạn có thể thử những hoạt động quen thuộc như kayak hoặc canoe.

Trong khuôn viên chùa và đền Thần đạo tại Nhật Bản thường trồng cây lá rộng rụng lá, tạo nên khung cảnh hài hòa giữa lá thu và những công trình lịch sử khi mùa thu đến.
Vì vậy, nhiều người ghé thăm đền chùa để lễ bái kết hợp ngắm lá đỏ.
Dạo bước giữa bầu không khí trang nghiêm và ngắm sắc thu sẽ giúp bạn cảm nhận nét nên thơ đặc trưng của Nhật Bản.
Các ngôi chùa và đền Thần đạo nổi tiếng về lá đỏ xuất hiện trên khắp cả nước, trong đó đặc biệt nổi tiếng là chùa Kiyomizu-dera, chùa Kodai-ji ở Kyoto và chùa Chuson-ji ở Iwate.
Sau khi dạo quanh những ngọn núi và thung lũng được bao phủ bởi sắc thu, hãy thử ghé thăm cả đền chùa.

Các lâu đài, đền Thần đạo, chùa Phật giáo và vườn Nhật Bản nổi tiếng về lá đỏ thường tổ chức thắp sáng vào ban đêm.
Những công trình lịch sử cùng lá thu dưới ánh đèn tạo nên không gian huyền ảo và trang nhã.
Cùng một địa điểm nhưng cảnh quan ban đêm lại khác hẳn ban ngày, vì vậy so sánh vẻ đẹp ở 2 thời điểm cũng là một trải nghiệm thú vị.

Đến thăm vào mùa lá rụng thay vì đúng thời điểm lá đỏ đẹp nhất cũng là một cách thưởng ngoạn đặc trưng của người Nhật.
Khung cảnh lá momiji rụng phủ kín mặt đất như tấm thảm đỏ thẫm hay lá bạch quả tạo thành thảm vàng óng đều rất đẹp.
Dạo bước trên những ngọn núi được phủ bằng thảm lá đỏ hoặc vàng cũng là một cách tận hưởng mùa thu.

Vừa ngâm suối nước nóng vừa ngắm lá đỏ là một trải nghiệm sang trọng rất đặc trưng của Nhật Bản.
Một số ryokan suối nước nóng có bồn tắm lộ thiên nhìn ra núi và thung lũng phủ sắc thu, vì vậy hãy thử tìm một nơi phù hợp.
Ngoài khu tắm chung, một số phòng còn có bồn tắm lộ thiên riêng, cho phép bạn thư giãn một mình và thong thả ngắm lá đỏ.
Khu suối nước nóng Jozankei ở Hokkaido cũng nổi tiếng là địa danh ngắm lá thu.
Hãy khép lại lịch trình du lịch mùa thu bằng sự kết hợp giữa bồn tắm lộ thiên và lá đỏ.

Cá thu đao là loại cá đầu tiên nhiều người Nhật nghĩ đến khi nhắc tới hương vị mùa thu, với mùa ngon nhất kéo dài từ tháng 9 đến tháng 10.
Loại cá này không chỉ thơm ngon mà còn nổi tiếng có giá trị dinh dưỡng cao.
Cách ăn phổ biến nhất là nướng muối đơn giản, nhưng cá thu đao nướng sốt kabayaki, cơm trộn cá thu đao và cá thu đao ngâm chua nanbanzuke cũng rất ngon.

Hạt dẻ có vị ngọt dịu và kết cấu bùi mềm, bước vào mùa ngon nhất từ tháng 9 đến tháng 10.
Đây cũng là nguyên liệu tiêu biểu của mùa thu và rất ngon khi chỉ cần hấp chín rồi thưởng thức.
Kurigohan, món cơm nấu cùng hạt dẻ, là món ăn quen thuộc mà người Nhật thường muốn thưởng thức khi thu về.
Các món ngọt làm từ hạt dẻ như Mont Blanc và kurikinton cũng rất đáng thử đúng mùa.

Nhiều loại nấm như matsutake, shiitake và shimeji bước vào mùa ngon nhất vào mùa thu, nên nấm cũng được xem là hương vị đặc trưng của mùa này.
Nấm thường được kết hợp với nhiều nguyên liệu khác nhau. Đặc biệt, cơm nấu với cá hồi đúng mùa hoặc món hấp trong giấy bạc đều có hương vị tuyệt hảo.

Arashiyama ở Kyoto mang đến cảnh quan hài hòa giữa các công trình lịch sử và lá đỏ.
Nơi đây có nhiều điểm ngắm lá thu đậm chất Nhật Bản, từ vườn truyền thống bên những ngọn núi đổi màu cho đến vườn đá được bố trí ngay ngắn giữa sắc lá thu.
Đặc biệt, chùa Tenryu-ji được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới và cầu Togetsukyo, danh thắng tiêu biểu của Arashiyama, là những điểm ngắm lá đỏ rất được yêu thích.

Thành phố Nikko chiếm 1/4 diện tích tỉnh Tochigi và tập trung nhiều địa danh ngắm lá đỏ nổi tiếng, như dốc Irohazaka để thưởng ngoạn cảnh thu khi lái xe, hồ Chuzenji được xem là một trong những điểm ngắm lá đỏ đẹp nhất vùng Kanto và thác Ryuzu với sự kết hợp giữa thác nước và lá thu.
Nơi đây còn có các khu suối nước nóng, cho phép du khách vừa ngâm mình vừa ngắm lá đỏ.
Do có nhiều điểm ngắm lá thu phù hợp để khám phá bằng ô tô, hãy thuê xe nếu muốn tận hưởng trọn vẹn mùa lá đỏ tại Nikko. Vào mùa lá đỏ, dốc Irohazaka thường ùn tắc nên nên di chuyển vào sáng sớm hoặc chiều tối.

Yabakei tại thành phố Nakatsu, tỉnh Oita, được bình chọn vào Tân Tam Cảnh Nhật Bản, được công nhận là Di sản Nhật Bản và là một trong Ba kỳ quan nổi tiếng nhất Nhật Bản. Tại đây, du khách có thể chiêm ngưỡng sự kết hợp giữa lá thu đa sắc và những cụm đỉnh đá.
Trên khu vực rộng lớn dài 32 km theo trục Bắc–Nam và 36 km theo trục Đông–Tây là cảnh quan độc đáo được tạo nên bởi vách đá, hang đá, suối và những khối đá kỳ lạ.
Trong số nhiều điểm ngắm lá đỏ tuyệt đẹp, nổi tiếng nhất là đài quan sát Hitome Hakkei ở trung tâm Shin-Yabakei.
Cảnh quan kỳ thú nhìn từ đài quan sát Hitome Hakkei chỉ có thể chiêm ngưỡng tại đây.