Oda Nobunaga

Oda Nobunaga sinh ra là con trai trưởng của Oda Nobuhide, daimyo xứ Owari, nay thuộc tỉnh Aichi.
Ông trải qua thời thơ ấu tại lâu đài Nagono, tiền thân của lâu đài Nagoya.

Xứ Mino, nay là phía nam tỉnh Gifu, vốn đối địch với Owari, đã giảng hòa với cha ông là Oda Nobuhide.
Oda Nobunaga kết hôn chính trị với Nohime, con gái của Saito Dosan, lãnh chúa xứ Mino.

Vào năm Oda Nobunaga tròn 18 tuổi, cha ông qua đời vì bệnh.
Do đó, Nobunaga kế thừa quyền gia chủ.
Tuy nhiên, tiếng xấu là “kẻ ngốc” vì những hành vi kỳ quặc cùng hành động thô bạo tại tang lễ của cha khiến một số người trong gia tộc Oda phản đối việc ông kế vị.
Đặc biệt, em trai ông là Oda Nobuyuki luôn khẳng định mình mới là người đứng đầu chính thống.
Không chỉ nội bộ gia tộc Oda, nhiều thế lực đối địch còn tồn tại khắp xứ Owari nên vùng đất này chưa được thống nhất.
Hơn nữa, Hirate Masahide, người phụ trách giáo dục Nobunaga, đã tự sát để răn bảo ông về những hành vi kỳ quặc và thô bạo.

Dù khó khăn ập đến ngay sau khi kế vị, Oda Nobunaga vẫn ám sát Oda Nobuyuki, dẹp bỏ các thế lực đối địch và thống nhất xứ Owari.

Sau khi vượt qua nhiều thử thách, Oda Nobunaga lại phải đối mặt với khó khăn mới.
Imagawa Yoshimoto của xứ Suruga, nay thuộc tỉnh Shizuoka, đem quân tấn công Owari.
Quân Imagawa Yoshimoto có 25.000 người, trong khi quân Oda chỉ có khoảng 4.000 người.
Trước sự chênh lệch quân lực quá lớn, một số thuộc hạ đã quay sang theo Imagawa Yoshimoto.

Để khích lệ quân mình, đích thân Oda Nobunaga đã múa Atsumori.
Atsumori là một vở kịch Noh dựa trên truyện Heike, nổi tiếng với câu:
“Năm mươi năm của đời người, so với cõi trời, chỉ tựa giấc mộng hư ảo. Đã sinh ra trên đời, há có ai không diệt vong?”
Câu này có nghĩa là “50 năm nơi trần thế chỉ mong manh như một giấc mộng nếu so với thời gian trên cõi trời”. Người ta cho rằng Nobunaga múa để truyền đi thông điệp: “Đời người vốn ngắn ngủi, vì vậy đừng sợ chết mà hãy chiến đấu”.

Được khích lệ tinh thần qua điệu múa Atsumori, quân Oda áp dụng chiến thuật chỉ nhắm vào thủ cấp của Imagawa Yoshimoto. Nhờ cả thời tiết thuận lợi, họ đã tiêu diệt được ông.
Trận Okehazama kết thúc với chiến thắng thuộc về Oda Nobunaga.
Tiếp nối khí thế sau chiến thắng trước Imagawa Yoshimoto, ông còn bình định xứ Mino.

Ông gặp Ashikaga Yoshiaki, shogun thứ 15 của Mạc phủ Muromachi đang tìm kiếm một daimyo giúp khôi phục chính quyền. Hai người cùng tiến vào Kyoto và tuyên bố thống nhất thiên hạ.

Để thực hiện mục tiêu này, Nobunaga bắt đầu chinh phạt gia tộc Asakura tại Echizen, nay thuộc tỉnh Fukui.
Tuy nhiên, Azai Nagamasa, người kết hôn với em gái ông là Oichi, lại quay sang theo gia tộc Asakura.
Sau một số trận chiến, gia tộc Asakura cầu xin Ashikaga Yoshiaki đứng ra hòa giải, dẫn đến một thỏa thuận đình chiến tạm thời.

Thế nhưng Oda Nobunaga không tha thứ cho gia tộc Asakura và Azai Nagamasa nên đã tấn công chùa Enryakuji, nơi che chở cả hai.
Ashikaga Yoshiaki, người chấp nhận hòa nghị, cũng bị trục xuất khỏi Kyoto do bất đồng đường lối với Nobunaga, khiến Mạc phủ Muromachi sụp đổ.
Sau đó, Oda Nobunaga tiêu diệt gia tộc Asakura và Azai Nagamasa.

Trong lúc Nobunaga thúc đẩy công cuộc thống nhất thiên hạ, chùa Osaka Honganji bất ngờ khởi binh, kéo theo các cuộc nổi dậy Ikko-ikki trên khắp nơi.
Năm 1574, cuộc khởi nghĩa Ikko-ikki tại Nagashima ở Ise, nay thuộc thành phố Kuwana, tỉnh Mie, nổ ra nhưng bị ông đàn áp.
Dù lực lượng nổi dậy cầu xin tha mạng, Nobunaga vẫn bắt và chém giết 1.000 người cả nam lẫn nữ, đồng thời buộc Osaka Honganji đầu hàng.

Khi Oda Nobunaga bận rộn với việc trục xuất Ashikaga Yoshiaki, chinh phạt gia tộc Asakura và đàn áp các cuộc nổi dậy Ikko-ikki, Takeda Shingen, người được xem là mạnh nhất thời Chiến Quốc, đã lợi dụng sơ hở để tấn công lãnh địa của đồng minh Tokugawa Ieyasu.
Trong trận Mikatagahara năm 1573, Nobunaga lập liên quân với Tokugawa Ieyasu để chống trả nhưng bị đánh bại.
Tuy nhiên, trong trận Nagashino năm 1575, ông đã sử dụng chiến thuật với súng hỏa mai, vũ khí tối tân thời bấy giờ, để đánh bại quân Takeda.
Trận Nagashino là lần đầu tiên súng hỏa mai được sử dụng trong chiến trận tại Nhật Bản, tạo nên cuộc cách mạng trong một thời đại mà vũ khí cận chiến như kiếm và giáo vẫn chiếm ưu thế.

Sau đó, triều đình ban cho ông chức vị cao hơn Ashikaga Yoshiaki, shogun thứ 15 của Mạc phủ Muromachi, đưa ông trở thành người thống trị thiên hạ.
Tuy nhiên, nhằm lấy thủ cấp của Nobunaga, các daimyo khắp nơi đã nổi dậy chống lại ông, đứng đầu là Ashikaga Yoshiaki đã bị trục xuất khỏi Kyoto.
Trong khi đàn áp các thế lực chống đối, Oda Nobunaga bị thuộc hạ Akechi Mitsuhide phản bội. Ông tự sát trong Sự biến Honnoji nổi tiếng, khép lại cuộc đời mình.
Sau đó, Akechi Mitsuhide bị Toyotomi Hideyoshi, một thuộc hạ của Oda Nobunaga, tiêu diệt và thời đại Toyotomi Hideyoshi bắt đầu.

Giống như chiến thuật trong trận Okehazama chỉ tập trung lấy thủ cấp Imagawa Yoshimoto, câu nói này thể hiện tư duy hợp lý của Nobunaga: “Để đạt được mục đích hay mục tiêu, cần tránh những việc vô ích và tập trung vào điều quan trọng”.

Oda Nobunaga tuyên bố thống nhất thiên hạ và không ngừng theo đuổi giấc mơ ấy bằng những phương pháp hợp lý, mang tính cách mạng. Chính nhờ niềm tin và lý tưởng mạnh mẽ, ông không hề nản chí trước bất kỳ thế lực chống đối nào và đã hoàn thành công cuộc thống nhất thiên hạ.
Câu nói này thể hiện quyết tâm sắt đá và khát vọng mãnh liệt của Oda Nobunaga đối với việc thống nhất thiên hạ.

Oda Nobunaga nổi tiếng với những hành vi kỳ quặc như đi nghênh ngang khắp phố trong trang phục khác thường, hay vừa đi vừa ăn hạt dẻ, quả hồng và bánh mochi một cách thô tục.

Tại tang lễ của cha là Oda Nobuhide, ông còn có hành vi thô bạo vượt xa mức kỳ quặc: ném bột hương về phía bàn thờ Phật rồi lặng lẽ bỏ đi. Vì vậy, mọi người gọi ông là “đại ngốc”.
“Ngốc” ở đây chỉ một người ngu xuẩn.
Những hành vi kỳ quặc và thô bạo ấy nghiêm trọng đến mức Hirate Masahide, người phụ trách giáo dục ông, đã tự sát để răn bảo.

Tương truyền Oda Nobunaga từng ký trong một bức thư là “Nobunaga, Ma vương cõi trời thứ sáu”.
Nghe có vẻ khá khoa trương, khiến người ta dễ nghĩ ông mắc chứng “tuổi dậy thì nổi loạn”.
Tuy nhiên, thực ra không phải ông tự nghĩ ra danh xưng này. Các tín đồ Phật giáo bắt đầu gọi ông như vậy vì ông đốt phá chùa Enryakuji và đàn áp triệt để chùa chiền, tượng Phật cùng những người liên quan đến các cuộc nổi dậy Ikko-ikki.
Ma vương cõi trời thứ sáu là kẻ thù của Phật giáo, chuyên cản trở việc tu hành.
Với các tín đồ Phật giáo, những hành động tàn khốc của Oda Nobunaga hẳn khiến ông hiện lên đúng như Ma vương cõi trời thứ sáu.

Các tín đồ Phật giáo bị đàn áp đã cầu cứu Takeda Shingen, người cũng theo đạo Phật.
Takeda Shingen gửi thư chỉ trích Oda Nobunaga và ví mình với “Sa môn Tendaizasu”, chức vị từng nắm quyền lực cao nhất trong tông phái Tendai của Phật giáo Nhật Bản.
Trong thư hồi đáp, Nobunaga tự xưng là “Nobunaga, Ma vương cõi trời thứ sáu”, kẻ thù của Phật giáo, để đối lập với Sa môn Tendaizasu.

Dù chỉ nhằm đáp trả bằng lời mỉa mai, việc tự xưng như vậy cho thấy có lẽ ông cũng khá thích danh hiệu Ma vương cõi trời thứ sáu.

Hình tượng Oda Nobunaga thường khiến người ta liên tưởng đến một giọng nói trầm và điềm tĩnh, nhưng dường như giọng thật của ông lại rất cao.
Trong cuốn “Lịch sử Nhật Bản”, nhà truyền giáo người Bồ Đào Nha Luis Frois, người từng giao thiệp với Oda Nobunaga, mô tả rằng: “Giọng ông cao và vang xa”.
Một giai thoại khác kể rằng khi Nobunaga hô lệnh khai hỏa, lính súng hỏa mai tạm thời bị mất thính lực, nhưng nhờ đó họ không còn khó chịu bởi tiếng súng nữa.

Hoạt động giao thương với người phương Tây bắt đầu từ thời Chiến Quốc, đưa không chỉ Kitô giáo mà còn nhiều loại hàng hóa khác vào Nhật Bản.
Vốn yêu thích những điều mới lạ, Oda Nobunaga được cho là đã nhanh chóng trải nghiệm và thưởng thức các sản vật do người phương Tây mang đến.

Một trong số đó là rượu vang.
Dù không có ghi chép chính xác, ông được cho là người Nhật đầu tiên uống rượu vang.
Ngoài ra, Oda Nobunaga cũng được cho là người Nhật đầu tiên ăn kẹo konpeito và chuối.

Tất nhiên, ông không chỉ thưởng thức mà còn sớm ứng dụng văn hóa và kỹ thuật phương Tây vào chính trị cũng như chiến tranh.
Chiến thuật sử dụng súng hỏa mai trong trận Nagashino là ví dụ tiêu biểu nhất về việc tận dụng công nghệ phương Tây.

Trước trận Okehazama, khi quân Oda Nobunaga chỉ có 4.000 người phải đối đầu với 25.000 quân của Imagawa Yoshimoto, ông đã cầu nguyện chiến thắng tại đền Atsuta Jingu.
Tương truyền sau trận chiến, ông đã dâng tặng một bức tường đất lợp ngói để tạ ơn.
Nếu sắp bước vào một thử thách lớn mang tính quyết định như Oda Nobunaga, bạn có thể đến đây cầu nguyện chiến thắng.

Lâu đài Gifu từng là thành của Saito Dosan, cha vợ Oda Nobunaga, và sau khi ông qua đời, nơi đây trở thành căn cứ phục vụ công cuộc thống nhất thiên hạ của Nobunaga.
Hiện nay, lâu đài được sử dụng làm phòng trưng bày tư liệu, nơi du khách có thể xem các tài liệu liên quan đến Oda Nobunaga và lâu đài Gifu.
Đây là một lâu đài đáng ghé thăm đối với những người yêu thích Oda Nobunaga.

Chùa Enryakuji bị phóng hỏa vì che chở gia tộc Asakura, kẻ thù của Oda Nobunaga. Sau khi ông qua đời, ngôi chùa được phục dựng nhờ sự hỗ trợ của nhiều võ tướng.
Ngày nay, nơi đây đã được công nhận là Di sản Thế giới và trưng bày nhiều tài sản văn hóa quý giá, trở thành điểm tham quan phù hợp với những ai muốn tìm hiểu Phật giáo Nhật Bản.