【9 ประสบการณ์วัฒนธรรมคางะในอิชิคาวะและคานาซาวะ】ออกเดิน เดินชม ลงมือทำ และลิ้มรส
ถ้าอยากค่อยๆ ทำความรู้จักวัฒนธรรมคางะ การเดินทางในอิชิคาวะแบบ “เดินชม・ลงมือทำ・ลิ้มรส” ก็เป็นวิธีที่พอดีทีเดียว
ไม่ว่าจะเป็นบรรยากาศเมืองเก่าที่ยังคงหลงเหลืออยู่ในย่านฮิงาชิชายะ พิพิธภัณฑ์คานาซาวะชิ นิชิชายะ ชิเรียวคัง ประสบการณ์ที่พิพิธภัณฑ์ผลิตภัณฑ์ท่องเที่ยวและของฝากจังหวัดอิชิคาวะและเวิร์กช็อปคางะยูเซ็น นางามาจิ ยูเซ็นคัง ตลอดจนวัฒนธรรมขนมญี่ปุ่นที่โดดเด่นผ่าน เอนปาจิ (Enpachi) “อังโกโระโมจิ” และวากาชิ มุราคามิ (Wagashi Murakami) “วาริโกริ” เมื่อได้ลองหลายประสบการณ์ต่อเนื่องกัน คุณจะค่อยๆ เห็นว่าทุกอย่างเชื่อมโยงกันอย่างเป็นธรรมชาติ
เดินชมย่านชายะและสัมผัสวัฒนธรรม
หากจะเริ่มทำความรู้จักวัฒนธรรมคางะ ลองเริ่มจากทิวทัศน์เมืองเก่าที่หลงเหลืออยู่ในย่านชายะก่อนก็ดี
เมื่อเดินไปตามถนนที่เรียงรายด้วยอาคารไม้หน้าต่างระแนงแบบดั้งเดิม ก็จะสัมผัสบรรยากาศในอดีตได้อย่างใกล้ชิด ไม่ใช่แค่ชมจากภายนอกเท่านั้น แต่เมื่อได้ลองเข้าไปด้านในอาคาร มุมมองที่มีต่อสถานที่ก็จะเปลี่ยนไปเช่นกัน ลองเดินสลับระหว่างถนนและตัวอาคาร แล้วค่อยๆ ซึมซับเสน่ห์ของพื้นที่นี้ดู
1. ย่านฮิงาชิชายะ
ย่านชายะตัวแทนของคานาซาวะ ที่ยังคงรักษาทิวทัศน์เมืองมาตั้งแต่สมัยเอโดะไว้ได้อย่างเป็นกลุ่มก้อน
อาคารไม้หน้าต่างระแนงเรียงต่อเนื่องไปตามถนน สองข้างทางเต็มไปด้วยร้านขนมญี่ปุ่นและร้านงานหัตถกรรม เมื่อค่อยๆ เดินชมหน้าร้าน คุณจะเห็นความแตกต่างของสินค้าและเอกลักษณ์ของแต่ละร้านได้ชัดเจนขึ้น เสน่ห์ของถนนสายนี้คือสามารถเลือกใช้เวลาได้ตามอารมณ์ ไม่ว่าจะพักจิบชาที่ร้านขนมหวาน หรือแวะเข้าร้านที่สะดุดตา ทิวทัศน์สวยงามราวภาพวาดตลอดทั้งสาย แค่เดินเล่นก็เพลิดเพลิน และเพียงยืนอยู่บนถนนก็สัมผัสบรรยากาศของเมืองได้อย่างเต็มที่ เป็นภาพคานาซาวะที่อยากชวนให้มาเห็นเป็นที่แรก
2. พิพิธภัณฑ์คานาซาวะชิ นิชิชายะ ชิเรียวคัง
พิพิธภัณฑ์ขนาดเล็กที่ตั้งอยู่มุมหนึ่งของย่านนิชิชายะ จัดแสดงภายในโรงน้ำชาและเรื่องราวในอดีต ทำให้ได้เรียนรู้รายละเอียดที่มองไม่เห็นจากภายนอก เช่น การจัดห้องรับรองและเครื่องใช้ต่างๆ
เมื่อเข้าไปภายในอาคาร คุณจะเห็นภาพชัดขึ้นว่าโรงน้ำชาที่มองจากถนนนั้นถูกใช้งานอย่างไร บนชั้น 2 มีห้องรับรองผนังลงสีแดงชาดสดใส พร้อมจัดแสดงชามิเซ็น กลอง และฉากกั้นสีทอง หากได้ชมควบคู่ไปกับบรรยากาศของถนนด้านนอก ก็จะยิ่งเข้าใจโลกภายในของย่านชายะแห่งนี้มากขึ้น
สัมผัสฝีมือหัตถกรรมดั้งเดิมของคางะ
อีกด้านที่ค่อยๆ หล่อหลอมวัฒนธรรมคางะขึ้นมาก็คือทักษะงานหัตถกรรมที่สืบทอดต่อกันมา การชมเพียงนิทรรศการอาจยังไม่พอ แต่เมื่อได้ลงมือทำจริง คุณจะเห็นขั้นตอนและความแตกต่างได้ชัดเจนขึ้น
แม้ลองเพียงอย่างเดียวก็สร้างความประทับใจได้ แต่ถ้าได้สัมผัสหลายแบบต่อเนื่องกัน ความเข้าใจก็จะลึกซึ้งยิ่งขึ้น ลองจัดเส้นทางในแบบที่เหมาะกับจังหวะการเที่ยวของคุณดู
3. พิพิธภัณฑ์ผลิตภัณฑ์ท่องเที่ยวและของฝากจังหวัดอิชิคาวะ
สถานที่แนวทดลองใกล้สวนเค็นโระคุเอ็น ที่รวมทั้งการทำวากาชิและเวิร์กช็อปงานหัตถกรรมไว้ในที่เดียว จึงเหมาะสำหรับผู้ที่อยากสัมผัสหลายแง่มุมของวัฒนธรรมในเวลาสั้นๆ
ในโซนเวิร์กช็อปงานทำมือ มีทั้งการเพนต์ตุ๊กตาคางะฮาจิมัง โอกิอาการิ การทำขนมญี่ปุ่น การแปะแผ่นทอง และการชงมัทฉะดื่มด้วยตัวเอง ภายในอาคารยังมีศูนย์ข้อมูลท่องเที่ยว จึงแวะมาใช้เป็นจุดเริ่มต้นสำหรับเดินเที่ยวคานาซาวะได้สะดวก เป็นสถานที่ที่ใช้ได้ทั้งสำหรับทำกิจกรรมและเป็นจุดเริ่มต้นของการเดินทาง แทรกไว้ในตารางเที่ยวระหว่างวันได้ง่าย
4. เวิร์กช็อปคางะยูเซ็น นางามาจิ ยูเซ็นคัง
สถานที่ที่สามารถเรียนรู้พร้อมทดลองขั้นตอนของคางะยูเซ็นได้
สำหรับคนที่สนใจงานย้อมผ้า ยูเซ็นเป็นเทคนิคการสร้างลวดลายกิโมโนด้วยการกันสีโดยใช้กาว และชื่อเรียกนี้ก็มาจากมิยาซากิ ยูเซ็นไซ ผู้ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้ริเริ่ม ที่นี่คุณจะได้ลองลงสีจริง และสัมผัสวิธีซ้อนสีรวมถึงเทคนิคไล่เฉดด้วยการลงมือทำด้วยตัวเอง
ไม่ว่าจะเป็นการวางสีอย่างละเอียดหรือการควบคุมให้เกิดเอฟเฟกต์สีซึม ล้วนเป็นสิ่งที่เข้าใจได้ชัดขึ้นเมื่อได้ลองทำเอง ทำให้ได้ซึมซับเสน่ห์ของแต่ละขั้นตอนอย่างเต็มที่
เรียนรู้วัฒนธรรมคางะผ่านงานศิลป์และหัตถกรรมชิ้นเอก
หลังจากได้ลองลงมือทำจริงแล้ว การกลับมามองงานเหล่านี้ในฐานะผลงานศิลปะภายในพิพิธภัณฑ์ก็จะยิ่งช่วยให้ภาพชัดขึ้น เมื่อเดินชมพร้อมเปรียบเทียบการใช้สีและรูปทรง คุณจะมองเห็นลักษณะเด่นของแต่ละชิ้นได้ชัดขึ้น
หากแวะมาหลังจากร่วมกิจกรรมต่างๆ มาก่อน ความหมายของสิ่งที่เห็นตรงหน้าก็จะเชื่อมต่อกันได้อย่างเป็นธรรมชาติ
5. พิพิธภัณฑ์เครื่องเคลือบคุตานิ จังหวัดอิชิคาวะ
พิพิธภัณฑ์ที่รวบรวมผลงานคุตานิยากิไว้ให้ชม คุณสามารถเปรียบเทียบการใช้สีและลวดลายการเพนต์ เพื่อเรียนรู้ลักษณะเฉพาะของแต่ละยุคและความแตกต่างของแนวงานได้ แม้จะเป็นภาชนะประเภทเดียวกัน แต่เพียงสีสันและองค์ประกอบที่ต่างกันก็ทำให้ความรู้สึกเปลี่ยนไป เมื่อค่อยๆ ชมนิทรรศการ คุณจะจัดลำดับจุดเด่นของงานแต่ละแบบได้เองตามธรรมชาติ ภายในยังมีห้องน้ำชาที่เสิร์ฟชาตามฤดูกาลในภาชนะคุตานิยากิ ทำให้ได้สัมผัสช่วงเวลาที่เครื่องเคลือบถูกใช้งานจริงด้วย จึงเป็นเสน่ห์ที่ช่วยให้การชมงานน่าจดจำยิ่งขึ้น
6. พิพิธภัณฑ์หัตถกรรมแห่งชาติ
พิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงงานหัตถกรรมและงานออกแบบสมัยใหม่อย่างหลากหลาย
เมื่อได้ชมผลงานที่ใช้วัสดุและเทคนิคต่างกันวางเคียงกัน ความแตกต่างของแต่ละชิ้นจะยิ่งเห็นได้อย่างเป็นรูปธรรม มีทั้งเซรามิก งานย้อมและทอ งานโลหะ และแขนงอื่นๆ จัดแสดงในรูปแบบที่เปรียบเทียบข้ามสาขาได้อย่างชัดเจน
พิพิธภัณฑ์ที่สะสมงานหัตถกรรมและงานออกแบบยุคใหม่อย่างกว้างขวางเช่นนี้มีอยู่ไม่มาก และคอลเลกชันอันทรงคุณค่าที่นี่ก็นับว่าโดดเด่นระดับแนวหน้าของประเทศ เป็นสถานที่ที่สามารถชมความแตกต่างของงานหลายสาขาได้ในคราวเดียว และทิ้งความประทับใจไว้อย่างชัดเจน
เลือกซื้อวากาชิแห่งคางะเป็นของฝาก
เมื่อเดินทางมาถึงช่วงท้าย สิ่งที่อยากเลือกเป็นบทสรุปก็มักจะเป็นวากาชิของคางะ
ความต่างของวัตถุดิบและวิธีทำสะท้อนออกมาโดยตรงทั้งในรสชาติและเนื้อสัมผัส เมื่อได้ลองชิมเปรียบเทียบหลายแบบ คุณจะมองเห็นเอกลักษณ์เฉพาะของแต่ละชนิด และช่วงเวลาที่ได้เลือกชิ้นโปรดสักอย่างในตอนท้าย ก็ดูจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของการเดินทางครั้งนี้เช่นกัน
7. เอนปาจิ “อังโกโระโมจิ”
วากาชิเรียบง่ายที่ทำจากโมจิและไส้ถั่วกวน ด้วยความที่รสชาติของวัตถุดิบเด่นชัด ความต่างของข้าวและน้ำจึงสะท้อนออกมาโดยตรงในรสสัมผัส โมจิเนื้อนุ่มเข้ากันกับถั่วกวนเนียนละเอียดอย่างลงตัว ทิ้งความประทับใจด้วยความกลมกลืนเมื่อรับประทาน อีกหนึ่งเคล็ดลับของรสชาติอร่อยที่คงเดิมมาอย่างยาวนาน คือการใช้ข้าวเหนียวที่ปลูกบริเวณเชิงเขาฮาคุซัง และน้ำใต้ดินใสสะอาดจากภูเขาฮาคุซัง เพราะเป็นขนมที่เรียบง่าย จึงยิ่งขับเสน่ห์ของวัตถุดิบออกมาได้ชัดเจน เป็นอีกชิ้นที่อยากแนะนำให้จดไว้เป็นมาตรฐานในการเลือกวากาชิ
8. โคชิยามะ คันเซโด “คินโจมากิ”
วากาชิที่โดดเด่นด้วยดีไซน์ทรงสามเหลี่ยม เป็นสินค้าขายดีมายาวนานของร้านขนมเก่าแก่โคชิยามะ คันเซโด ซึ่งก่อตั้งขึ้นราวปี 1888
ตรงกลางแผ่นแป้งอบมีการประทับตรา “ลายดอกบ๊วยในกรอบ” ซึ่งเป็นตราประจำตระกูลมาเอดะแห่งแคว้นคางะ จึงให้ความรู้สึกถึงประวัติศาสตร์ของคานาซาวะได้อย่างชัดเจน แผ่นแป้งอบรูปสามเหลี่ยมอันเป็นเอกลักษณ์ ได้แรงบันดาลใจจากหอคอยปราสาทและหมวกเกราะ มีเนื้อสัมผัสชุ่มนุ่ม ด้านในมีไส้ 2 แบบ คือไส้น้ำตาลทรายแดง และไส้ตามฤดูกาลที่เปลี่ยนรสไปในแต่ละช่วง ทำให้สนุกได้ทั้งกับรูปลักษณ์และความต่างของรสชาติ
9. วากาชิ มุราคามิ “วาริโกริ”
ขนมแห้งที่ทำจากวุ้นและทำให้แห้ง โดยในขั้นตอนสุดท้ายช่างฝีมือจะหักออกทีละชิ้นด้วยมือ การตั้งใจให้รูปทรงไม่เท่ากัน ช่วยสร้างสัมผัสที่ต่างกันในทุกคำที่รับประทาน ผลิตด้วยวิธีดั้งเดิมที่ใช้เวลาทำวุ้นให้แห้งนาน 6 วัน จนเกิดเนื้อสัมผัสสองชั้น คือด้านนอกกรอบเบาๆ และด้านในยังคงความชุ่มนุ่มของวุ้นไว้
มีให้เลือกตั้งแต่แบบขายแยกชิ้นไปจนถึงแบบบรรจุกล่อง และยังเก็บได้นานพอสมควร จึงเหมาะทั้งซื้อเป็นของฝากและเลือกให้เข้ากับโอกาสต่างๆ ได้ง่าย
บทสรุป
วัฒนธรรมคางะจะค่อยๆ เผยภาพชัดขึ้นเมื่อคุณได้เดินชมเมือง สัมผัสฝีมืองานหัตถกรรม และปิดท้ายด้วยการลิ้มรสวากาชิ
แต่ละประสบการณ์อาจดูแยกจากกันอยู่บ้างในตอนแรก ทว่าเมื่อค่อยๆ เที่ยวไปตามเส้นทาง คุณจะพบว่าทุกอย่างเชื่อมโยงกันอย่างน่าสนใจ
ลองเลือกหลายสถานที่ที่คุณสนใจมาจัดเส้นทางในแบบของตัวเอง แล้วออกไปสัมผัสคางะในจังหวะที่ใช่สำหรับคุณ