Đến Edogawa, khu phố bình dân của Tokyo, khám phá các loại rau từ thời Edo đến Tokyo ngày nay!

Được bao quanh bởi các vịnh nhỏ của Vịnh Tokyo và nhiều dòng sông, Edo-Tokyo phát triển nhanh chóng sau khi Mạc phủ được đặt tại đây vào thời Edo. Trước kia, nơi này có nhiều ruộng lúa, đồng rau và hoạt động đánh bắt cá cũng rất phát triển. Phong cảnh đồng quê cùng những vịnh biển trù phú thuở ấy vẫn có thể thấy trong tranh ukiyo-e.
Trong thời Edo (1603-1868), có một chế độ gọi là sankin-kotai, yêu cầu các lãnh chúa luân phiên đi lại giữa Edo, tức Tokyo ngày nay, và lãnh địa của mình theo từng khoảng thời gian nhất định. Nhờ đó, đông đảo người dân từ khắp nơi đổ về Edo và hoạt động giao lưu giữa các vùng cũng trở nên sôi nổi. Cùng với lực lượng lao động từ khắp Nhật Bản, chế độ này đã đưa thực phẩm và văn hóa ẩm thực của nhiều địa phương hội tụ tại Edo. Từ đó, một nền văn hóa ẩm thực khác biệt với Kyoto và Osaka ở phía tây đã hình thành.

Trong thời Minh Trị và Taisho (1868-1926), văn hóa ẩm thực phương Tây cũng sớm được du nhập vào Tokyo. Các loại rau phương Tây được đưa đến đây rồi lan rộng khắp Nhật Bản. Chẳng hạn, bắp cải, món ăn kèm quen thuộc của tonkatsu, cũng được đưa vào Tokyo và chọn lọc theo cách thưởng thức phù hợp với người Nhật.
Đến nay, Tokyo vẫn trồng rất nhiều loại rau và nông dân địa phương thành thạo kỹ thuật canh tác đa dạng. Từ những giống truyền thống đến các loại đang thịnh hành, nhiều loại rau và thực phẩm đã được tiếp nhận rồi bén rễ tại Tokyo.

Rau Edo-Tokyo là những loại rau kế thừa văn hóa trồng rau của Tokyo từ thời Edo. Đây là các giống bản địa có từ trước giữa thời Showa, khi phần lớn hạt giống và cây giống vẫn do người dân tự cung tự cấp hoặc mua từ các cửa hàng giống lân cận, cũng như những loại rau bắt nguồn từ phương pháp canh tác truyền thống.
Rau Edo-Tokyo đã góp phần nuôi sống người dân Tokyo từ thời Edo, nhưng do thói quen ăn uống ngày nay thay đổi, từng có thời điểm chúng gần như biến mất khỏi bàn ăn. Với mong muốn không để nguồn giống được lưu truyền đến nay mai một, các hoạt động phổ biến rau truyền thống hiện đang ngày càng mở rộng. Komatsuna, loại rau có nguồn gốc từ Edogawa, là một trong số đó.

Tokyo từng là vùng tiên phong về nghề làm vườn, vì vậy nông dân nơi đây đã thử sức với nhiều loại rau khác nhau. Họ tận dụng hiệu quả từng khoảng đất và nỗ lực trồng những loại rau ngon, được người tiêu dùng yêu thích. Tại Tokyo, những kỹ thuật tinh xảo như tay nghề nghệ nhân ấy lại là hình ảnh quen thuộc.
Komatsuna không ngừng được cải tiến từ các giống truyền thống. Những giống mới dễ trồng hơn và hiện có thể xuất hàng quanh năm. Là loại rau lá dễ dùng trong nhiều món ăn, komatsuna được trồng rộng rãi không chỉ trên khắp Nhật Bản mà cả ở nước ngoài.

Komatsuna thường được mô tả là có vị hơi đắng, nhưng loại rau trồng tại chính quê hương Tokyo lại không đắng và có độ giòn hấp dẫn.
Rau rất hợp với nhiều món như lẩu, món xào, ohitashi và namul.
Phần cuống cũng mềm nên bạn có thể dùng komatsuna sống để làm salad.

Có nhiều nhà hàng phục vụ món ăn từ rau trồng tại Tokyo nằm rải rác khắp thành phố.
Bạn có thể thưởng thức hương vị nguyên liệu Tokyo qua nhiều phong cách ẩm thực tại quán cà phê, nhà hàng Nhật Bản hay nhà hàng Ý.
Danh sách các nhà hàng phục vụ hương vị theo mùa đặc trưng của Tokyo sẽ là một gợi ý thú vị cho lịch trình du lịch. Tại Edogawa, Katsushika và Adachi, những khu vực trồng nhiều komatsuna, không ít nhà hàng còn phục vụ loại rau được canh tác ngay tại địa phương.

Tiếp nối kỳ thứ nhất, người tham gia lên xe buýt cùng nghệ sĩ hài Iwai Jonio và bắt đầu buổi trải nghiệm.
Trên đường đến trang trại ở Edogawa để thu hoạch, nhiều thông tin thú vị về địa phương và komatsuna đã được chia sẻ.

Điểm đến sau chuyến xe buýt là Mariko Farm ở Matsumoto, Edogawa, một trang trại có lịch sử từ thời Edo. Nông dân Mariko Ryotaro đã giới thiệu đặc điểm của komatsuna, loại rau đặc sản địa phương.
Tại Mariko Farm, komatsuna có thể thu hoạch khoảng 40 ngày sau khi gieo hạt và được trồng thành 6 vụ mỗi năm.
Các cây được trồng dày với khoảng cách đều nhau trong nhà kính để nâng cao hiệu quả. Đại diện Chính quyền Tokyo giải thích rằng kích thước đồng đều của komatsuna thực ra là kết quả của nhiều kỹ thuật canh tác, khiến mọi người đều hiểu rõ hơn.
Sau phần hướng dẫn, người tham gia cùng thu hoạch những cây komatsuna được ông Mariko chăm sóc tận tình.
Trước những cây rau tươi vừa hái, một số người còn phủi đất rồi nếm thử ngay tại chỗ.

Sau trải nghiệm thu hoạch, đoàn đến Phòng Tư liệu Địa phương Edogawa.
Người tham gia tham quan các khu trưng bày nhà cổ, gian bếp và nông cụ. Trong đó, những dụng cụ nuôi trồng rong biển và làm rong biển dạng tấm đặc biệt thu hút sự quan tâm. Rong biển, nguyên liệu quen thuộc của cơm nắm, từng là đặc sản được nuôi trồng phổ biến ven Vịnh Tokyo. Qua loại thực phẩm gần gũi này, các du học sinh đã có dịp chạm đến lịch sử Tokyo.

Tiếp theo là phần giới thiệu và nếm thử món ăn của chuyên gia ẩm thực Shimada Keiko.
Bà giới thiệu các món dùng komatsuna mà đoàn vừa trải nghiệm thu hoạch cùng nhiều nguyên liệu được sản xuất tại Tokyo. Thực đơn gồm 6 món: zoni, sushi cuộn tay, salad, rau muối nhanh, ohitashi và món ngọt shiratama làm từ bột nếp.
Đầu tiên là zoni, món không thể thiếu trong dịp Tết của người Nhật. Mọi người được xem trình diễn cách nấu dashi dùng cho món zoni. Cá ngừ khô cứng như đá được bào thành lát mỏng bằng dụng cụ chuyên dụng rồi dùng để nấu nước dùng. Hương thơm dễ chịu lan tỏa từ những lát cá vừa bào.

Sushi cuộn tay được giới thiệu như một món ăn mà ai cũng có thể thưởng thức. Nguyên liệu gồm komatsuna sống và luộc, cá hồi vân ướp, cá tráp ướp tảo bẹ kombu, cá ngừ trộn mayonnaise, thanh cua, nấm shiitake kho, trứng cuộn và wasabi. Mỗi người tự kết hợp nguyên liệu theo sở thích, cuộn bằng rong biển và thưởng thức hương vị riêng của mình.

Sau bữa ăn là phần tổng kết kiến thức với câu đố về komatsuna và thời gian đặt câu hỏi. Tiếp đó, mọi người đăng lên mạng xã hội về sức hấp dẫn của các nguyên liệu Tokyo mà mình vừa trải nghiệm.
Cuối cùng, người tham gia được tặng nhiều món quà để thưởng thức tại nhà như komatsuna của Mariko Farm, mì pasta và bánh ngọt komatsuna, rong biển từ quần đảo Izu và mứt chanh đảo. Buổi trải nghiệm khép lại trong không khí đậm chất Tokyo.
Dù chỉ là hành trình nửa ngày xoay quanh komatsuna, nhiều người cho biết: “Tôi muốn tham gia lần tới” và “Komatsuna tươi rất ngon”.