Shinsengumi

Shinsengumi là tổ chức được thành lập vào cuối thời Edo nhằm trấn áp những người theo phong trào Tôn vương Nhương di và các ronin gây rối.
Tổ chức quy tụ nhiều kiếm sĩ tài ba như cục trưởng Kondo Isami, phó cục trưởng Hijikata Toshizo và đội trưởng Đội 1 Okita Soji.
Hãy cùng nhìn lại hành trình Shinsengumi từ một tập hợp gồm các ronin và nông dân trở thành tổ chức hùng mạnh nhất cuối thời Edo, cũng như lý tưởng mà họ đã chiến đấu để bảo vệ.

Điểm nổi bật

  • Tổ chức được thành lập để bảo vệ tướng quân của Mạc phủ Edo khi đến Kyoto
  • Trở nên nổi danh sau khi tiêu diệt nhiều chí sĩ chống Mạc phủ trong Sự kiện Ikedaya
  • Cùng quân Mạc phủ tham gia trấn áp phiên Choshu khi lực lượng này tìm cách giành lại ảnh hưởng tại Kyoto. Nhờ những đóng góp được công nhận, Shinsengumi trở thành thuộc hạ của Mạc phủ Edo
  • Chiến đấu với quân Tân Chính phủ trong Trận Toba-Fushimi nhưng thất bại
  • Quân Mạc phủ cũ đầu hàng quân Tân Chính phủ, Chiến tranh Boshin kết thúc và Shinsengumi cũng giải thể.

Niên biểu Shinsengumi

Năm Sự kiện
1862 Bắt đầu tuyển mộ ronin để hộ tống đoàn tùy tùng của Tokugawa Iemochi, tướng quân đời thứ 14
1863 Mibu Roshigumi, tiền thân của Shinsengumi, bảo vệ Hoàng cung Kyoto. Nhờ thành tích này, nhóm được ban tên “Shinsengumi”
1864 Lực lượng chủ chốt của Shinsengumi xuất quân trong Sự kiện Ikeda và trở nên nổi danh
1865 Phiên Choshu và phiên Satsuma ký kết thỏa thuận bí mật “Liên minh Satsuma-Choshu” nhằm lật đổ Mạc phủ
1867 Tokugawa Yoshinobu, tướng quân đời thứ 15, dâng tấu thực hiện “Đại chính phụng hoàn”
1868 Tham gia Trận Toba-Fushimi với tư cách quân Mạc phủ cũ. Kondo Isami bị hành quyết
1869 Trước cuộc tổng tấn công của quân Tân Chính phủ, Hijikata Toshizo cũng tử trận. Shinsengumi trên thực tế đã giải thể

Lịch sử Shinsengumi

Shinsengumi ra đời vào cuối thời Edo, giai đoạn thường được gọi là Bakumatsu.
Đây là thời kỳ bất ổn, khi xã hội bị cuốn vào cuộc tranh luận về việc Mạc phủ nên mở cửa đất nước hay trục xuất người nước ngoài.
Kyoto tràn ngập các ronin rời phiên, mang tư tưởng lật đổ Mạc phủ hoặc bài ngoại. Những chức quan phụ trách an ninh tại Kyoto không còn đủ sức kiểm soát tình hình.

Lịch sử Shinsengumi bắt đầu khi lực lượng ronin được tuyển mộ để bảo vệ Tokugawa Iemochi, tướng quân đời thứ 14, trong chuyến đến Kyoto giữa lúc an ninh thành phố ngày càng xấu đi.

Từ Mibu Roshigumi đến sự ra đời của Shinsengumi

Hình minh họa võ đường Shieikan của Kondo Isami
Hình minh họa võ đường Shieikan của Kondo Isami

Tám người thuộc võ đường Shieikan, trong đó có Kondo Isami, Hijikata Toshizo và Okita Soji, đã gia nhập nhóm ronin làm nhiệm vụ bảo vệ tướng quân.
Sau đó, người ta phát hiện một thành viên là Kiyokawa Hachiro có tư tưởng Cần vương, phủ nhận Mạc phủ và cho rằng Thiên hoàng phải đứng đầu quyền lực quốc gia.
Sau khi thảo luận với người phụ trách quản lý ronin, nhóm của Kondo Isami quyết định tạm thời trở về Edo. Tuy nhiên, Kondo Isami, Hijikata Toshizo, Serizawa Kamo và một số người khác kiên quyết ở lại Kyoto.

Nhóm ronin ở lại Kyoto được đặt tên là “Mibu Roshigumi”.
Nhóm sử dụng dinh thự Yagi và dinh thự Maekawa tại làng Mibu, Kyoto làm trụ sở, đồng thời tuyển thêm thành viên và phát triển thành một lực lượng gồm hơn 36 người.
Khi quân số tăng lên, dưới sự bảo trợ của Matsudaira Katamori, lãnh chúa phiên Aizu kiêm chức Bảo hộ Kyoto, nhóm được giao nhiệm vụ tuần tra thành phố và trấn áp các ronin gây rối.
Những thành tích trong công tác trị an được công nhận, Mibu Roshigumi được đổi tên thành Shinsengumi.

Sự kiện Ikedaya đưa tên tuổi Shinsengumi vang danh khắp nơi

Hình minh họa quán trọ nơi xảy ra sự kiện
Hình minh họa quán trọ nơi xảy ra sự kiện

Shinsengumi phát hiện các ronin thuộc phái Tôn vương Nhương di của phiên Choshu, phiên Tosa và những nơi khác đang lên kế hoạch phóng hỏa Kyoto và ám sát Tokugawa Yoshinobu, người dự kiến trở thành tướng quân tiếp theo.
Để ngăn chặn kế hoạch này, họ đột kích Ikedaya, nơi các ronin đang lưu trú.

Dù tiêu diệt được nhiều ronin gây rối, Shinsengumi cũng không tránh khỏi tổn thất, một số thành viên bị thương nặng.
Có nhiều giả thuyết khác nhau về những người bị trọng thương, nhưng Okita Soji được cho là đã ho ra máu giữa lúc chiến đấu quyết liệt và phải rời khỏi trận tuyến.
Nagakura Shinpachi bị một vết chém nghiêm trọng ở gốc ngón tay cái, còn Todo Heisuke cũng bị thương nặng ở trán.
Sự kiện Ikedaya gây ra nhiều thương vong đã nhanh chóng đưa tên tuổi Shinsengumi vang danh khắp nơi.

Chiến tranh Boshin: Cuộc chiến giữa quân Tân Chính phủ và quân Mạc phủ cũ bắt đầu

Hình minh họa thanh kiếm được Shinsengumi sử dụng đến những ngày cuối cùng
Hình minh họa thanh kiếm được Shinsengumi sử dụng đến những ngày cuối cùng

Năm 1867, Tokugawa Yoshinobu, tướng quân đời thứ 15, thực hiện “Đại chính phụng hoàn”, trao trả quyền cai trị cho triều đình và từ bỏ chức tướng quân.
Triều đình ban bố “Đại hiệu lệnh Vương chính phục cổ”, chấm dứt Mạc phủ Edo sau khoảng 260 năm tồn tại.

Về hình thức, Tokugawa Yoshinobu đã trao trả quyền cai trị, nhưng trên thực tế vẫn được triều đình ủy quyền điều hành chính sự.
Không chấp nhận tình trạng này, hai lực lượng đi đầu trong phong trào lật đổ Mạc phủ là phiên Satsuma và phiên Choshu ngày càng phản đối quyết liệt.
Tokugawa Yoshinobu thành lập quân Mạc phủ cũ và mở màn Chiến tranh Boshin chống lại quân Tân Chính phủ thuộc phe lật đổ Mạc phủ.

Shinsengumi tham gia Trận Toba-Fushimi với tư cách quân Mạc phủ cũ. Họ hăng hái ra trận với mục tiêu giành lại chính quyền, nhưng quân Tân Chính phủ mang “Cẩm kỳ” là lực lượng chính thống, khiến quân Mạc phủ cũ đối địch với họ trở thành kẻ thù của triều đình.

Quân Tân Chính phủ sử dụng súng và đại bác nhập khẩu từ Anh, trong khi quân Mạc phủ cũ chỉ chiến đấu bằng kiếm nên chịu thất bại nặng nề.
Tuy nhiên, chiến sự sau đó vẫn kéo dài hơn 1 năm, qua các sự kiện như Edo được bàn giao không đổ máu, Chiến tranh Ueno, Trận Nagaoka và Chiến tranh Aizu.

Đổi tên thành Koyo Chinbutai

Tượng Kondo Isami, cục trưởng Shinsengumi
Tượng Kondo Isami, cục trưởng Shinsengumi

Theo lệnh của Mạc phủ cũ, Shinsengumi được đổi tên thành “Koyo Chinbutai”.
Kondo Isami chiến đấu với quân Tân Chính phủ tại Edo, nhưng bị bắt ở Itabashijuku, sau đó bị chém đầu tại pháp trường Itabashi và bêu đầu ở Kyoto.
Do sức khỏe suy yếu, Okita Soji không thể tiếp tục hoạt động hay tham gia Trận Toba-Fushimi. Trong thời gian dưỡng bệnh, ông qua đời vì bệnh tại Sendagaya, Edo.

Nơi cuối cùng của Shinsengumi

Goryokaku, căn cứ cuối cùng của Shinsengumi
Goryokaku, căn cứ cuối cùng của Shinsengumi

Bị Tân Chính phủ sử dụng vũ khí hiện đại dồn ép, quân Mạc phủ cũ và Koyo Chinbutai cuối cùng phải rút đến Hakodate, Hokkaido.
Lấy Goryokaku ở Hakodate làm căn cứ, các cựu thần Mạc phủ như Enomoto Takeaki thành lập chính phủ lâm thời để chống lại quân triều đình.
Goryokaku là một pháo đài hình ngôi sao hiếm có tại Nhật Bản, đồng thời là nơi cuối cùng của Hijikata Toshizo và các thành viên Shinsengumi.

Quân Mạc phủ cũ do Hijikata Toshizo cùng những người khác chỉ huy bước vào trận quyết chiến cuối cùng tại pháo đài Benten.
Trong lúc giao chiến gần trạm kiểm soát Ippongi, Hijikata Toshizo bị trúng đạn khi đang cưỡi ngựa và qua đời khi mới 35 tuổi.
Chiến tranh Boshin kết thúc sau khi quân Mạc phủ cũ thất bại trong Chiến tranh Hakodate diễn ra tại Hakodate.
Đất nước được thống nhất dưới chính quyền mới và một thời đại mới bắt đầu.

Các thành viên Shinsengumi

Hình minh họa các thành viên Shinsengumi
Hình minh họa các thành viên Shinsengumi

Tám người của võ đường Shieikan, trong đó có Kondo Isami, Hijikata Toshizo và Okita Soji, giữ vai trò nòng cốt trong việc tổ chức và củng cố sức mạnh của Shinsengumi.
Kondo Isami giữ chức cục trưởng, Hijikata Toshizo là phó cục trưởng và Okita Soji là đội trưởng Đội 1.
Shinsengumi gồm các đội từ Đội 1 đến Đội 8, mỗi đội có 5 người và do một trợ lý phó cục trưởng thuộc ban chỉ huy dẫn dắt.

Dưới đây là phần giới thiệu về cục trưởng Kondo Isami và phó cục trưởng Hijikata Toshizo, hai nhân vật đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử Shinsengumi.
Nếu quan tâm đến những thành viên khác, bạn có thể tìm hiểu thêm.

Cục trưởng Kondo Isami

Kondo Isami là một võ sĩ cuối thời Edo, giữ chức cục trưởng Shinsengumi và là chưởng môn đời thứ 4 của phái Tennen Rishin-ryu.
Ông sinh năm 1833 tại quận Tama, tỉnh Musashi, nay thuộc Chofu, là con trai thứ ba trong gia đình nông dân Miyagawa.
Tên thời thơ ấu của ông là Katsugoro. Ông lớn lên trong một gia đình thuộc tầng lớp khá giả trong giới trung lưu.
Năm 15 tuổi, Katsugoro nhập môn tại võ đường Shieikan của phái Tennen Rishin-ryu.
Ông rèn luyện kiếm thuật và được chủ võ đường Kondo Shusuke công nhận tài năng.
Chỉ 1 năm sau khi nhập môn, ông đã được cấp chứng nhận lĩnh hội toàn bộ bí truyền của môn phái.
Sau khi được Kondo Shusuke nhận làm con nuôi, ông đổi tên thành Kondo Isami và kế thừa võ đường Shieikan.
Sau đó, như đã đề cập, ông đến Kyoto, tham gia Mibu Roshigumi rồi thành lập Shinsengumi và trở thành cục trưởng.

Kondo Isami nổi tiếng gan dạ từ nhỏ và để lại nhiều giai thoại về lòng dũng cảm.
Ông cũng được cho là luôn nuôi khát vọng mãnh liệt trở thành võ sĩ.

Phó cục trưởng Hijikata Toshizo

Hijikata Toshizo sinh năm 1835 tại làng Ishida, quận Tama, tỉnh Musashi, nay thuộc thành phố Hino, Tokyo.
Gia đình ông là một dòng họ đại địa chủ giàu có. Dù là con út trong gia đình 10 anh chị em, ông mất cả cha lẫn mẹ và được Naka, vợ của người anh thứ hai, nuôi dưỡng.
Trong thời gian đi bán loại thuốc gia truyền Ishida Sanyaku, Hijikata Toshizo rèn luyện kiếm thuật tại các võ đường ở nhiều nơi. Sato Hikogoro, chồng của chị gái ông, gia nhập Shieikan và mở một võ đường tại nhà. Người đến đây hướng dẫn kiếm thuật chính là Kondo Isami.
Cùng chung mong muốn “trở thành võ sĩ” và “bảo vệ gia tộc tướng quân Tokugawa”, hai người nhanh chóng đồng cảm và kết nghĩa huynh đệ.
Sau đó, Hijikata chính thức nhập môn phái Tennen Rishin-ryu.
Đây cũng là thời điểm ông gặp Okita Soji, người sau này trở thành đội trưởng Đội 1 của Shinsengumi.
Về sau, ông cùng Kondo Isami đến Kyoto và trở thành phó cục trưởng Shinsengumi.

Vì tính khí nóng nảy, dễ gây gổ và từng gây ra nhiều chuyện từ nhỏ, ông có biệt danh Baragaki, nghĩa là kẻ ngỗ ngược.
Tuy nhiên, trái với tính khí ấy, ông cũng là một nhà chiến lược và đã vận dụng khả năng này để hỗ trợ Kondo Isami.

Những câu nói nổi tiếng của các thành viên Shinsengumi

Lời nói của các vĩ nhân và những nhân vật lưu danh trong lịch sử vẫn có sức lay động lòng người đến tận ngày nay.
Dưới đây là những câu nói nổi tiếng của cục trưởng Shinsengumi Kondo Isami và phó cục trưởng Hijikata Toshizo.

Danh ngôn của Kondo Isami

“Điều không được quên là ân nghĩa.
Điều không được vứt bỏ là đạo nghĩa.
Điều nên trao cho người khác là tình người.
Điều không được lặp lại là lỗi lầm.
Điều không được cố chấp là ý riêng.
Điều không được cười nhạo là thất bại của người khác.
Điều không nên nghe là bí mật của người khác.
Điều tiền bạc không thể mua được là lòng tin.”

Đây là câu nói rất tiêu biểu cho Kondo Isami, người luôn khao khát trở thành võ sĩ, sống như một võ sĩ và chết như một võ sĩ.
Có lẽ những điều quan trọng trong cách đối nhân xử thế vẫn không thay đổi kể từ cuối thời Edo.

Danh ngôn của Hijikata Toshizo

Dù có tính cách nóng nảy và dễ gây gổ, Hijikata Toshizo lại có thú vui sáng tác haiku.
Những câu nói của ông không chỉ thể hiện tư tưởng quyết liệt mà còn cho thấy cảm quan thẩm mỹ sâu sắc.

“Cuộc đời của một người đàn ông là để tạo nên vẻ đẹp. Khi một ngày trôi qua, ta cố quên đi ngày ấy. Quá khứ đối với ta giờ đây không còn ý nghĩa gì. Khi bắt đầu một cuộc chiến, hãy coi như mạng sống đã không còn. Làm được như vậy thì sẽ thắng. Dường như cõi đời không vận hành theo cách hoàng hôn hôm qua vẫn có thể được nhìn thấy hôm nay. Chỉ những ai đã chán sống trên đời mới được đi theo ta.”

“Dù thân ta có mục nát trên đảo Ezo, linh hồn ta vẫn sẽ tiếp tục bảo vệ Nhật Bản.”

“Mỗi khi cầm giáo ngước nhìn trăng, ta lại tự hỏi: ngày mai liệu ta có trở thành một thi hài nằm dưới ánh trăng hay không.”

Những giai thoại về Shinsengumi

Dưới đây là một số câu chuyện cho thấy những khía cạnh ít ai ngờ tới của Shinsengumi.
Ngoài các câu chuyện được giới thiệu lần này, vẫn còn nhiều giai thoại thú vị khác. Nếu quan tâm đến Shinsengumi, bạn có thể tìm hiểu thêm.

Chém đồng đội nhiều hơn kẻ thù

Shinsengumi được cho là đã chém đồng đội nhiều hơn cả kẻ thù.
Nguyên nhân là theo quy tắc “đạo làm võ sĩ” của Shinsengumi, bất kỳ ai có hành vi không xứng đáng với một võ sĩ, chẳng hạn quay lưng trước kẻ thù rồi bị chém từ phía sau, đều bị xử tử ngay lập tức.
Ngoài ra, nhiều người tự ý rời khỏi tổ chức cũng bị chính đồng đội cũ thanh trừng.

Cục trưởng ăn khỏe và phó cục trưởng đào hoa

Cục trưởng Kondo Isami rất thích đồ ngọt và ăn khỏe đến mức từng ăn 19 bát cơm khoai mài.
Phó cục trưởng Hijikata Toshizo lại nổi tiếng đào hoa. Ông từng gửi cho một người quen ở Hino rất nhiều thư tình, kèm theo một bức thư mô tả chi tiết mức độ được phụ nữ yêu mến của mình.
Có vẻ những vĩ nhân lưu danh trong lịch sử cũng khác người ngay cả trong cuộc sống thường ngày.

Khía cạnh đáng yêu của Kondo Isami

Kondo Isami rất yêu thích Tam Quốc Chí và Thủy Hử.
Ông đặc biệt hâm mộ Quan Vũ. Khi còn nhỏ, ông từng hỏi cha: “Quan Vũ vẫn còn sống phải không?”. Nghe cha trả lời rằng Quan Vũ đã bị bắt và hành quyết, ông được cho là đã òa khóc.
Xuất thân từ một gia đình nông dân và ngoài việc đồng áng chỉ luyện kiếm thuật, Kondo Isami gặp khó khăn trong việc đọc viết sau khi trở thành cục trưởng. Đêm đêm, ông lén tránh ánh mắt của các đội viên để luyện chữ theo thư pháp của những nhân vật nổi tiếng. Trong khi đó, Okita lại có nét chữ rất đẹp.

Các công trình gắn liền với Shinsengumi

Dưới đây là những công trình và địa điểm có mối liên hệ với Shinsengumi.
Nếu quan tâm đến Shinsengumi, bạn có thể ghé thăm những nơi này.

Hinojuku Honjin

“Honjin” là loại nhà trọ từng tồn tại tại các thị trấn dọc tuyến đường giao thông vào thời Edo. Bên trong tòa nhà lịch sử được xây dựng từ hơn 150 năm trước, du khách có thể tìm hiểu văn hóa kiến trúc thời Edo. Khu trưng bày giới thiệu nhiều tư liệu quý giá được lưu truyền qua nhiều thế hệ, trong đó có rất nhiều hiện vật liên quan đến Shinsengumi.

Chùa Kurodani Konkai Komyoji

Đây là ngôi chùa tổng bản sơn của phái Jodo, được gọi thân mật là “Kurodani-san”. Vào cuối thời Edo, Matsudaira Katamori, lãnh chúa phiên Aizu được bổ nhiệm làm Bảo hộ Kyoto, đã đặt tổng hành dinh tại đây. Vì Kondo Isami, Hijikata Toshizo và những người khác từng phục vụ dưới quyền ông, ngôi chùa còn được xem là nơi khởi nguồn của Shinsengumi.

Takahata Fudoson

Đây là ngôi chùa đặc biệt cấp bản sơn của phái Chizan thuộc Chân Ngôn tông, được xem là một trong ba ngôi chùa thờ Fudo nổi tiếng nhất vùng Kanto. Chùa cũng là nơi thờ cúng tổ tiên của Hijikata Toshizo, phó cục trưởng Shinsengumi.
Khuôn viên chùa rộng khoảng 13.200 m²; nếu tính cả khu rừng liền kề, tổng diện tích vào khoảng 99.200 m². Nơi đây lưu giữ khoảng 20.000 tài sản văn hóa và bảo vật quý giá, trong đó có chính điện Fudodo, cổng Niomon với một cặp tượng hộ pháp Kongo Rikishi đặt hai bên và cụm tượng khổng lồ Joroku Fudo Sanzon có tổng trọng lượng hơn 1.100 kg.

Ảnh

  • Hình minh họa trang phục Shinsengumi

    Hình minh họa trang phục Shinsengumi

  • Hình minh họa võ đường Shieikan của Kondo Isami

    Hình minh họa võ đường Shieikan của Kondo Isami

  • Hình minh họa quán trọ nơi xảy ra sự kiện

    Hình minh họa quán trọ nơi xảy ra sự kiện

  • Hình minh họa thanh kiếm được Shinsengumi sử dụng đến những ngày cuối cùng

    Hình minh họa thanh kiếm được Shinsengumi sử dụng đến những ngày cuối cùng

  • Goryokaku, căn cứ cuối cùng của Shinsengumi

    Goryokaku, căn cứ cuối cùng của Shinsengumi

  • Tượng Kondo Isami, cục trưởng Shinsengumi

    Tượng Kondo Isami, cục trưởng Shinsengumi

  • Hình minh họa các thành viên Shinsengumi

    Hình minh họa các thành viên Shinsengumi

Thông tin tổng quan về Shinsengumi

Thành lập
Năm 1863
Giải thể
Năm 1869
Quân số
24-230 thành viên
Nơi thành lập
Thành phố Kyoto, phủ Kyoto
Cục trưởng
Kondo Isami
Phó cục trưởng
Hijikata Toshizo
Hokkaido Tohoku Kanto Chubu Hokuriku Kansai Chugoku Shikoku Kyushu Okinawa