Sakamoto Ryoma

Sakamoto Ryoma chào đời ngày 15 tháng 11 năm 1836 tại Honmachi, gần thành Kochi.
Cha mẹ ông đã có 4 người con, vì vậy Ryoma là con út trong gia đình.
Dòng chính của gia tộc Sakamoto là gia đình thương nhân Saitaniya. Gia đình Ryoma tách ra từ dòng chính, mua địa vị goshi và trở thành một gia đình phục vụ chính quyền phiên.

Mẹ ông qua đời khi Ryoma 12 tuổi, sau đó ông được người mẹ thứ hai nuôi dạy.
Ryoma và người chị thứ ba thường đến chơi nhà Kawashima, nơi người mẹ thứ hai của ông từng kết hôn lần đầu. Tại đây, họ nghe Kawashima Isaburo, người có biệt danh là “châu Âu”, kể chuyện về thế giới.

Năm 14 tuổi, ông theo học tại võ đường Hineno, bắt đầu rèn luyện kiếm thuật phái Oguri và nhanh chóng tiến bộ. Đến năm 19 tuổi, ông lên đường đến Edo để tiếp tục tu luyện kiếm thuật.

Năm 1853, Ryoma rời Kochi để rèn luyện kiếm thuật và gia nhập võ đường Chiba Sadakichi thuộc phái Hokushin Itto-ryu, một trong ba võ đường lớn nhất Edo.
Cũng trong năm đó, 4 chiếc Hắc thuyền do Perry chỉ huy cập cảng Uraga và Ryoma được huy động bảo vệ vùng duyên hải Shinagawa.

Một năm sau, ông trở về sau khi kết thúc thời gian tu luyện. Vào mùa đông, ông đến gặp Kawada Shoryo và được dạy rằng Nhật Bản cần có những con tàu lớn cùng nhân lực đủ khả năng vận hành chúng để có thể giao thiệp bình đẳng với thế giới.
Qua đó, ông nhận ra chủ trương trục xuất người nước ngoài và khước từ quan hệ ngoại giao là sai lầm.

Năm 1861, ở tuổi 27, Ryoma gia nhập Tosa Kinnoto, một tổ chức chính trị do phiên Tosa thành lập và được lãnh đạo bởi Takechi Zuizan, người vừa là họ hàng vừa là bạn thân của ông.

Năm sau, Ryoma mang theo mật thư của Takechi Zuizan đến gặp Kusaka Genzui. Tại đây, ông được khuyên rằng các lãnh chúa và quý tộc triều đình giờ đây đều không còn đáng tin cậy, vì vậy người dân phải đứng lên hành động. Ryoma trở về Tosa rồi rời bỏ phiên vào tháng kế tiếp.

Cũng trong năm đó, ông đến Edo và trở thành môn đệ của Katsu Kaishu, một quan chức phụ trách chiến hạm của Mạc phủ.
Sau đó, Katsu Kaishu được Mạc phủ giao nhiệm vụ bảo vệ khu vực quanh vịnh Osaka và cho xây dựng một trung tâm huấn luyện hải quân tại Kobe.
Ryoma đi cùng ông và theo học tại trường tư của Katsu Kaishu nằm cạnh trung tâm huấn luyện. Tại đây, ông vừa làm cánh tay đắc lực cho Katsu Kaishu vừa chuyên tâm học tập về hải quân.
Năm 1864, ông gặp Saigo Takamori với tư cách sứ giả của Katsu Kaishu.

Năm 1866, cuộc chiến giữa Mạc phủ Edo và phiên Choshu nổ ra.
Để hỗ trợ phiên Choshu, Kameyama Shachu tham chiến bằng tàu Union được mua dưới danh nghĩa phiên Satsuma.
Ryoma còn dự định khai phá Ezo và đảo Takeshima ngoài khơi tỉnh Shimane, qua đó thể hiện năng lực của một doanh nhân.
Phiên Tosa đã chú ý đến Ryoma vì điều này.

Goto Shojiro, viên quan nắm thực quyền tại phiên Tosa khi phiên này đang tụt lại phía sau Satsuma và Choshu, đã gặp Ryoma tại Nagasaki.
Ryoma, người đang mưu tính lật đổ Mạc phủ, cho rằng việc lôi kéo phiên Tosa sẽ mang lại lợi thế nên đã hợp tác với Goto Shojiro và trở về phục vụ phiên Tosa.
Qua đó, Kameyama Shachu được đổi tên thành Kaientai, trở thành một tổ chức của phiên Tosa và Ryoma giữ chức đội trưởng.

Satsuma và Choshu bắt đầu cân nhắc việc dùng vũ lực lật đổ Mạc phủ, nhưng phiên Tosa muốn tránh phương án này nên đã đề nghị Ryoma đưa ra kế sách.
Trên tàu Yugao của phiên Tosa, Ryoma đề xuất với Goto Shojiro 8 kế sách, trong đó có việc trao trả quyền cai trị cho triều đình.
Những đề xuất này được gọi là “Tám kế sách trên thuyền”.

Goto Shojiro trình các kế sách lên Yamauchi Yodo, cựu lãnh chúa phiên Tosa. Sau đó, Yamauchi Yodo đề xuất với Tướng quân Tokugawa Yoshinobu việc trao trả quyền cai trị cho triều đình.
Tokugawa Yoshinobu chấp thuận và trao trả chính quyền cho triều đình.

Một tháng sau sự kiện này, vào ngày 15 tháng 11, đúng sinh nhật 31 tuổi, Ryoma bị ám sát tại Omiya ở Kyoto.
Giả thuyết được nhiều người ủng hộ nhất cho rằng hung thủ thuộc Mimawarigumi, tổ chức chuyên trấn áp lực lượng chống Mạc phủ, nhưng sự thật đến nay vẫn còn là một bí ẩn.

Thắng trong tranh luận cũng chỉ tước đi danh dự của đối phương.
Con người dù thua trong tranh luận vẫn không thay đổi quan điểm hay cách sống của mình, và sau thất bại, điều còn lại chỉ là nỗi oán hận vì đã thua cuộc.
Đây là câu nói rất đặc trưng của Sakamoto Ryoma, người đã thay đổi thế giới bằng hành động chứ không phải lời nói.

Câu nói này khuyên rằng khi không biết nên làm gì, hãy chọn điều mình yêu thích, có thể toàn tâm theo đuổi và giúp mình nuôi dưỡng hoài bão hay ước mơ.

Ryoma hiểu rằng chính động lực từ bên trong khiến con người không coi nỗ lực trau dồi sở trường là gánh nặng, đồng thời sẵn sàng vượt qua những trở ngại lớn.
Nói cách khác, hãy làm điều bản thân thực sự mong muốn.
Đây là câu nói giúp ta một lần nữa nhận ra tầm quan trọng của việc sống thành thật với lòng mình.

Khi trời bắt đầu mưa, đừng cố chạy mà hãy trú mưa, suy nghĩ kế sách tiếp theo rồi nghỉ ngơi.
Ngày hôm sau, hãy mạnh dạn thử thực hiện kế sách đã nghĩ ra.
Cứ liên tục lặp lại chu trình đó.
Câu nói thể hiện phương châm hành động của Ryoma: làm điều mình muốn, không gượng ép hay nóng vội, rồi tiếp tục thử lại.

Tương truyền rằng khi còn nhỏ, mỗi lần từ nhà bạn trở về, không hiểu vì sao Ryoma luôn đứng tiểu ngay trước cổng nhà họ.
Người ta còn kể rằng đến năm 13 tuổi ông vẫn đái dầm.
Đây là một giai thoại khiến người ta một lần nữa nhận ra ranh giới giữa vĩ nhân và người lập dị thật mong manh.

Những giai thoại về tuổi thơ của Ryoma không chỉ dừng lại ở chuyện đái dầm.
Vốn hay khóc và thường bị bắt nạt, ông được cho là đã bị buộc thôi học chỉ ít lâu sau khi nhập môn.
Khó có thể hình dung đây là tuổi thơ của một người sau này có ảnh hưởng sâu sắc đến lịch sử Nhật Bản. Tuy nhiên, nhờ được người chị có cả vóc dáng lẫn tấm lòng rộng lớn rèn giũa, luyện nhu thuật và kiếm thuật tại võ đường, đồng thời gặp gỡ nhiều nhân vật khác nhau, ông dần trở thành người mang đến những thay đổi lớn.
Giai thoại này mang lại lòng can đảm ngay cả cho những người bình thường, bởi nó cho thấy con người có thể thay đổi bất cứ lúc nào.

Sau khi bị thương trong sự kiện Teradaya, Ryoma cùng người vợ mới cưới đến một khu suối nước nóng ở tỉnh Kagoshima để dưỡng thương.
Chuyến đi này được cho là chuyến trăng mật đầu tiên của Nhật Bản.
Ngoài ra, Kameyama Shachu do Ryoma thành lập còn được xem là công ty cổ phần đầu tiên của Nhật Bản.

Có lẽ chính nhờ tư duy không bị bó buộc bởi những quan niệm thông thường cùng khả năng hành động mạnh mẽ mà ông đã tạo nên ảnh hưởng lớn đối với lịch sử Nhật Bản.

Nằm ở cực nam bán đảo Urado thuộc thành phố Kochi, bãi biển trải dài hình cánh cung giữa mũi Ryuzu và mũi Ryuo. Đây là danh thắng nổi bật với rừng thông, bãi cát và biển xanh tuyệt đẹp. Là một trong những địa điểm du lịch tiêu biểu của tỉnh Kochi, nơi đây còn nổi tiếng với bức tượng đồng lớn của Sakamoto Ryoma, nhân vật hoạt động vào cuối thời Edo.

Tại Bảo tàng Tưởng niệm Sakamoto Ryoma, du khách có thể tìm hiểu một cách sinh động về cuộc đời Ryoma và lịch sử cuối thời Edo thông qua âm thanh, hoạt hình cùng nhiều hình thức khác.
Bảo tàng còn trưng bày nhiều hiện vật quý giá như tượng Sakamoto Ryoma do nghệ nhân bậc thầy Sakaida Kakiemon đời thứ 12 chế tác và khẩu súng lục cùng mẫu với khẩu súng của Ryoma.

Di tích xuống cấp đã được tu sửa và phục dựng gần với trạng thái ban đầu, sau đó mở cửa cho công chúng từ năm 2009.
Ở lối vào có bia đá ghi dấu di tích Kameyama Shachu.
Bên trong trưng bày nhiều hiện vật liên quan như bản sao đôi ủng, khẩu súng lục và thư từ của Ryoma, đàn gekkin cùng ảnh của các chí sĩ thuộc Kameyama Shachu.