
Chỉ cần đọc bài này là ai cũng hiểu! Cách viếng đền Thần đạo đúng chuẩn
Là một trong những nơi có thể cảm nhận văn hóa Nhật Bản, đền Thần đạo là điểm đến thường được ghé thăm trong các chuyến du lịch.
Vì đây là nơi thờ các vị thần có từ xa xưa của Nhật Bản, nên tại đền có những nghi thức cần tuân thủ.
Vì vậy, khi thực sự đến thăm đền, nhiều người thường bối rối không biết nên cư xử như thế nào.
Nhưng bạn có thể yên tâm. Chỉ cần đọc bài viết này, bạn sẽ hiểu được một cách đầy đủ các nghi thức cần tuân theo tại đền Thần đạo.
Để tận hưởng trọn vẹn văn hóa Nhật Bản và sức hấp dẫn của đền Thần đạo, hãy tham khảo bài viết này và viếng đền theo đúng nghi thức.
Đền Thần đạo là nơi như thế nào?
Đền Thần đạo là cơ sở tín ngưỡng của “Thần đạo (Shinto)” — tín ngưỡng có từ xa xưa của Nhật Bản.
Shinto là tôn giáo dân gian của Nhật Bản, còn được gọi là “Kannagara no Michi”.
Một trong những đặc trưng của tôn giáo này là không có kinh điển hay giáo lý cụ thể, cũng không có người sáng lập.
Đây là tôn giáo đa thần, cho rằng thần linh ngự trong nhiều sự vật khác nhau như thiên nhiên hay các vật dụng xung quanh con người.
Từ các vị thần cai quản hiện tượng tự nhiên như thần mặt trời, thần mặt trăng, thần biển, đến thần khai phá đất đai hay thần bảo trợ nghệ thuật, rất nhiều vị thần khác nhau được tôn thờ. Vì số lượng vô cùng phong phú nên còn được gọi là “yaoyorozu no kamigami” — tám triệu vị thần (con số này không mang nghĩa cụ thể, mà chỉ sự đa dạng và số lượng rất lớn).
Mỗi đền thờ những vị thần khác nhau, và cũng có nhiều đền thờ cùng lúc nhiều vị thần.
Vì thế, phúc lành mang lại cũng khác nhau tùy từng đền.
Có không ít người Nhật sẵn sàng đến các ngôi đền ở xa để cầu điều mình mong muốn.
Khi đi viếng đền, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc cầu phúc, nhưng về bản chất, đây là nơi để bày tỏ lòng biết ơn và nguyện vọng với thần linh.
Khi đến đền, trước hết hãy bày tỏ lòng cảm ơn vì được đón nhận tại đây cũng như sự phù hộ thường ngày.

Nên mặc gì khi đến viếng đền Thần đạo?
Không có quy định quá nghiêm ngặt về trang phục, nên mặc đồ thường ngày cũng không sao.
Tuy nhiên, nên tránh quần áo quá hở hang.
Đi viếng đền bằng dép sandal cũng bị xem là thiếu tôn trọng, vì vậy cần lưu ý.
Một số đền có thể phải đi bộ khá nhiều, nên giày dễ đi sẽ là lựa chọn phù hợp.

Những nghi thức nên biết khi viếng đền Thần đạo
Từ đây, bài viết sẽ giới thiệu những nghi thức nên biết khi đi viếng đền Thần đạo.
Các chi tiết nhỏ có thể khác nhau tùy từng đền, nhưng chỉ cần nhớ những nội dung dưới đây là đủ.
Dù có khá nhiều điều cần nhớ, trải nghiệm chuỗi nghi thức này cũng là một cách thú vị để cảm nhận văn hóa Nhật Bản.
Cách đi qua cổng torii
Torii là ranh giới phân tách thế giới của thần linh và con người, đồng thời cũng là cánh cổng đánh dấu lối vào khuôn viên đền.
Vì vậy, nghi thức lịch sự và đúng chuẩn là cúi chào một lần trước khi đi qua cổng.
Phần chính giữa cổng torii được coi là lối đi của thần linh, nên hãy đi qua ở mép bên trái hoặc bên phải.
Một nghi thức khác là nếu đi phía bên phải thì bước chân phải trước, còn đi phía bên trái thì bước chân trái trước.
Khi đã viếng xong và rời khỏi khuôn viên, sau khi đi qua torii, hãy quay lại phía cổng và cúi chào một lần nữa.

Cách đi trên lối参道
Ngay cả cách đi trên sando — con đường dẫn vào nơi hành lễ trong khuôn viên đền — cũng có nghi thức riêng.
Phần chính giữa của lối đi được gọi là “seichu”, được xem là con đường thần linh đi qua.
Vì thế, khi đi trên sando, hãy tránh phần giữa và đi sát hai bên.
Nếu vì lý do nào đó phải băng ngang phần giữa, bạn nên cúi nhẹ khi đi qua, hoặc dừng lại rồi cúi chào về phía điện thờ.
Nếu không rõ đâu là sando, chỉ cần tránh đi chính giữa con đường là được.

Nghi thức thanh tẩy bằng nước
Temizu (cũng đọc là chozu) là nước dùng để thanh tẩy tay và miệng trước khi viếng thần, đồng thời cũng có thể dùng để chỉ chính hành động này.
Nơi thực hiện nghi thức này được gọi là temizuya hoặc chozuya, tại đó có bể nước và gáo múc nước cán dài.
Nghi thức bắt đầu bằng việc cầm gáo bằng tay phải, múc nước rồi rửa tay trái.
Sau đó chuyển gáo sang tay trái, múc nước và rửa tay phải.
Tiếp theo, lại cầm gáo bằng tay phải, múc nước rồi đổ vào lòng bàn tay trái để súc miệng.
Cuối cùng, rửa lại tay trái bằng nước, rồi dựng gáo lên để nước chảy dọc phần cán, làm sạch phần tay cầm.
Sau khi xong hết, đặt úp gáo về vị trí cũ là hoàn tất.
Lưu ý không chạm miệng trực tiếp vào gáo và không đổ nước đã dùng rửa tay trở lại bể nước.

Cách hành lễ
Cách hành lễ tại điện thờ (nơi thờ thần) có thể khác nhau tùy vùng và từng ngôi đền, nhưng chỉ cần nhớ nghi thức cơ bản “hai lần cúi, hai lần vỗ tay, một lần cúi” là đủ.
“Hai lần cúi, hai lần vỗ tay, một lần cúi” được thực hiện theo thứ tự sau.
- Đứng chỉnh tề trước chính điện và cúi chào góc 90 độ 2 lần
- Chắp hai tay ngang ngực, đặt tay phải thấp hơn tay trái một chút rồi vỗ tay 2 lần
- Đưa tay phải về vị trí cũ, sau đó cúi chào thật sâu thêm 1 lần nữa
Nếu điện thờ có treo chuông, hãy rung chuông trước khi thực hiện nghi thức “hai lần cúi, hai lần vỗ tay, một lần cúi”.

Số tiền bỏ vào hòm công đức và thời điểm bỏ
Số tiền bỏ vào hòm trước điện thờ để bày tỏ lòng biết ơn với thần linh được gọi là “osaisen”.
Sau khi rung chuông, hãy bỏ tiền công đức vào trước khi thực hiện nghi thức hai lần cúi, hai lần vỗ tay, một lần cúi.
Để tránh thất lễ, đừng ném tiền vào mà hãy nhẹ nhàng đặt vào hòm.
Điều khiến nhiều người bối rối nhất là số tiền, nhưng thực ra cũng không có quy định cụ thể.
Vì osaisen vốn là cách thể hiện lòng biết ơn với thần linh, hãy tự quyết định số tiền phù hợp.
Nhiều người Nhật cũng chọn số tiền theo yếu tố may mắn, chẳng hạn đồng 5 yên vì phát âm gợi liên tưởng đến “có duyên”.

Nghi lễ “gokito” để truyền đạt điều cầu nguyện tới thần linh
Nếu muốn có trải nghiệm đậm chất đền Thần đạo hơn, bạn cũng có thể xin làm lễ cầu nguyện gokito.
Gokito là nghi lễ trong đó chức sắc của đền (người phục vụ tại đền và thực hiện các nghi lễ) đọc norito — lời khấn do chức sắc đọc lên với thần linh — để truyền đạt điều cầu nguyện tới thần.
Ở Nhật Bản, nhiều người xin làm lễ này trong dịp Shichi-Go-San — nghi lễ truyền thống đưa trẻ 3, 5 và 7 tuổi đến đền cầu cho sự trưởng thành khỏe mạnh — ngoài ra cũng có thể cầu sức khỏe hoặc cầu xua đuổi vận hạn.
Nếu làm gokito, bạn cần nộp phí cầu nguyện.
Mức phí khác nhau tùy từng ngôi đền và nội dung cầu nguyện, vì vậy hãy kiểm tra trên trang web chính thức của đền hoặc hỏi trực tiếp.
Nghi lễ này thường bị cho là giống lễ thanh tẩy oharai, nhưng oharai là để loại bỏ ô uế và thanh sạch thân tâm.
Nói cách khác, mục đích của hai nghi lễ khác nhau đáng kể. Nếu có dịp, hãy thử trải nghiệm.

Sau khi viếng đền, hãy thử rút omikuji
Omikuji là quẻ bói dành cho người viếng đền, được cho là chứa đựng ý chí và thông điệp của thần linh. Vì vậy, hãy nhớ chỉ rút quẻ sau khi đã viếng đền.
Nội dung được luận đoán trong omikuji, tên các mức vận như đại cát và thứ tự của chúng có thể khác nhau tùy từng ngôi đền.
Cũng không có quy định cố định về cách xử lý quẻ đã rút; nhiều người либо mang về, либо buộc vào nơi được chỉ định trong khuôn viên đền.
Nếu nhìn quanh nơi rút quẻ, bạn có thể sẽ thấy chỗ có rất nhiều quẻ được buộc lại với nhau.
Nếu mang về, hãy cất cẩn thận trong túi xách hoặc ví mà bạn thường mang theo.
Nhiều người mang quẻ tốt về nhà, còn quẻ xấu thì buộc lại tại đền. Nếu là quẻ tốt, cũng có thể mang về làm kỷ niệm chuyến đi.


Goshuin cũng rất phù hợp làm kỷ niệm chuyến đi
Goshuin là dấu chứng nhận giống như bằng chứng cho việc bạn đã đến viếng đền, trên đó có ghi con dấu, ngày tháng, tên đền và các thông tin khác.
Cuốn sổ để xin viết goshuin được gọi là goshuincho, và nhiều ngôi đền cũng có chuẩn bị sẵn những mẫu sổ riêng của mình.
Thiết kế cũng rất đa dạng, vì vậy bạn có thể chọn một cuốn goshuincho mình yêu thích.
Vì goshuin là bằng chứng đã viếng đền, nên theo phép lịch sự, hãy xin sau khi đã hoàn thành việc viếng lễ.
Hãy mở sẵn trang muốn được viết rồi đưa cho nhân viên, đồng thời chuẩn bị tiền phí goshuin trong lúc chờ.
Thanh toán bằng tiền mặt là phổ biến, nên cũng đừng quên chuẩn bị trước.
Ngày càng có nhiều người Nhật xem việc đi khắp các đền để sưu tầm goshuin là một sở thích.
Nếu yêu thích du lịch Nhật Bản, mua một cuốn goshuincho để sưu tầm goshuin làm kỷ niệm chuyến đi cũng là một lựa chọn hay.

Sự khác biệt giữa đền Thần đạo và chùa, cùng cách phân biệt
Ở Nhật Bản cũng có rất nhiều chùa, vậy đền Thần đạo và chùa khác nhau như thế nào?
Khác biệt lớn nhất là tôn giáo được thờ phụng ở hai nơi này không giống nhau.
Đền Thần đạo là cơ sở của Shinto và thờ thần linh, còn chùa là cơ sở của Phật giáo và thờ Phật.
Tại đền, đối tượng tín ngưỡng là yorishiro — vật được cho là nơi thần linh ngự vào — còn ở chùa, đối tượng thờ phụng chủ yếu là tượng Phật.
Sự khác nhau cũng thể hiện ở kiến trúc, và về cơ bản, nơi có cổng torii là đền Thần đạo.
Tuy nhiên, tại Nhật Bản, Shinto và Phật giáo đã ảnh hưởng lẫn nhau, thậm chí từng có thời kỳ hai tôn giáo được dung hợp theo chính sách quốc gia, nên cũng có những ngôi chùa có dựng torii.
Vì vậy, cách dễ nhất vẫn là phân biệt qua tên gọi.
Hãy nhận biết dựa vào chữ ở cuối tên như dưới đây.
- Đền Thần đạo
- 〇〇 Jinja・〇〇 Taisha・〇〇 Jingu
- Chùa
- 〇〇 Ji・〇〇 In・〇〇 An・〇〇 Bo

Sự khác nhau trong nghi thức hành lễ
Do tôn giáo được thờ phụng khác nhau, nghi thức viếng đền và đi chùa cũng khác nhau.
Nghi thức hành lễ rất dễ bị nhầm lẫn, nên cần đặc biệt chú ý.
Tại chùa, cách làm phổ biến là sau khi bỏ tiền công đức, chắp tay trước ngực và cúi chào một lần, cầu nguyện xong rồi cúi chào thêm một lần nữa.
Ngoài ra, cách viếng chùa cũng có nhiều khác biệt tùy tông phái, nên hãy tìm hiểu trước trên trang web chính thức hoặc các nguồn tương tự.

Những câu hỏi thường gặp về việc viếng đền Thần đạo
Q
Có thể đến viếng đền vào buổi chiều tối hoặc ban đêm không?
Về mặt phép tắc thì không hẳn là không được, nhưng sau giờ đóng cổng của đền thì sẽ không thể vào viếng.
Q
Làm sao để phân biệt đền Thần đạo và chùa?
Nếu tên có 〇〇 Jinja hoặc 〇〇 Jingu thì là đền Thần đạo, còn nếu là 〇〇 Ji hoặc 〇〇 In thì là chùa.
Q
Những điều không nên làm ở đền Thần đạo là gì?
Ngoài những phép tắc thông thường, cũng không nên có những hành vi thiếu lễ độ với thần linh như ăn mặc hở hang hoặc quá lòe loẹt.
Tổng kết
Trong bài viết này, chúng tôi đã giới thiệu những nghi thức nên biết khi viếng đền Thần đạo.
Nếu tuân thủ đúng nghi thức khi viếng đền, bạn sẽ cảm nhận sâu sắc hơn về văn hóa Nhật Bản.
Để tận hưởng trọn vẹn văn hóa Nhật Bản và sức hấp dẫn của đền Thần đạo, hãy tham khảo bài viết này và viếng đền trong khi tuân thủ đúng nghi thức.
Đây cũng sẽ là cơ hội tốt để tiếp xúc với một nét văn hóa rất riêng của Nhật Bản từ góc độ tôn giáo.