Hướng dẫn toàn diện về thư pháp Nhật Bản: Tĩnh tâm qua nét bút và mực

Hướng dẫn toàn diện về thư pháp Nhật Bản: Tĩnh tâm qua nét bút và mực

Cập nhật lần cuối :
Viết bởi:  Motomura Soyaka

Thư pháp là một nét văn hóa truyền thống của Nhật Bản.
Viết chữ thoạt nhìn có vẻ đơn giản, nhưng khoảng thời gian cầm bút, cảm nhận hương mực và chăm chút từng nét sẽ giúp tâm trí dần lắng lại, đồng thời tạo cơ hội đối thoại với chính mình. Trong quá trình rèn luyện để viết chữ đẹp, bạn còn học được nhiều điều quý giá như khả năng tập trung, lễ nghi và thái độ cẩn trọng khi đối diện với mọi việc.
Bài viết này sẽ giới thiệu chi tiết lịch sử, dụng cụ, tư thế cơ bản và sức hấp dẫn sâu sắc của thư pháp, kết hợp với trải nghiệm thực tế.

Mở đầu: Thư pháp là gì?

Thư pháp là một nét văn hóa truyền thống của Nhật Bản, sử dụng bút lông và mực để viết chữ.
Ngoài mục đích viết chữ đẹp, thư pháp còn là cách thể hiện bản thân và tìm hiểu sâu sắc ý nghĩa của ngôn từ. Từ xưa, người Nhật đã có câu “nét chữ nết người”. Câu này mang ý nghĩa chữ viết là tấm gương phản chiếu bản thân, thể hiện tính cách, nội tâm và trình độ học vấn của người viết.
Thư pháp tuy chỉ là viết chữ, nhưng lại là một nét văn hóa truyền thống giúp con người tĩnh tâm, đối diện với chính mình và học hỏi những điều quan trọng trong quá trình rèn chữ đẹp.
Ngày nay, việc giao tiếp chủ yếu diễn ra bằng cách nhập và gửi văn bản qua máy tính hoặc điện thoại thông minh nên cơ hội viết chữ trên giấy đã giảm đáng kể. Tuy nhiên, chữ viết tay vẫn truyền tải được sự ấm áp và tâm ý của người viết. Chính trong xã hội hiện đại tràn ngập tiện ích, sức hấp dẫn của thư pháp càng đáng để chúng ta nhìn nhận lại.

Lịch sử thư pháp

Chữ Hán được thể hiện trong thư pháp ra đời tại Trung Quốc cách đây khoảng 3.500 năm. Khi ấy chưa có giấy, người ta khắc chữ lên mai rùa hoặc xương động vật như bò và ngựa. Đây là giáp cốt văn, tổ tiên của chữ Hán. Vào thời đó, chúng giống hình vẽ hơn là chữ viết như ngày nay. Về sau, giáp cốt văn không chỉ được khắc trên mai và xương mà còn xuất hiện trên đồ đồng và đá. Khoảng 2.500 năm trước, các hình vẽ này dần mang dáng dấp chữ viết. Sau đó, do xuất hiện thêm nhiều dạng chữ khác nhau, khoảng 2.300 năm trước, Tần Thủy Hoàng đã thống nhất hệ thống chữ viết. Kiểu chữ được quy định khi ấy là tiểu triện, còn gọi là triện thư. Từ đó xuất hiện lệ thư, một dạng phát triển theo hướng giản lược triện thư; rồi đến thảo thư và hành thư, được viết theo lối lược nét để tăng tốc độ. Cuối cùng là khải thư, kiểu chữ hiện được sử dụng tại Nhật Bản, trong đó từng nét dừng, hất và phẩy đều được viết rõ ràng.
Có nhiều giả thuyết về sự ra đời của thư pháp, nhưng nhìn chung được cho là xuất hiện cách đây khoảng 2.000 năm. Thay vì khắc chữ lên đá như trước, người ta bắt đầu dùng bút lông để viết. Sau đó, chữ viết dần được nhìn nhận như một vẻ đẹp nghệ thuật. Đây được xem là khởi nguồn của thư pháp.
Thư pháp du nhập vào Nhật Bản cùng với Phật giáo vào khoảng thế kỷ 6 đến thế kỷ 7, từ thời Asuka đến thời Nara. Khởi đầu của thư pháp tại Nhật Bản được cho là việc sao chép kinh Phật. Cùng với thư pháp, kỹ thuật làm bút lông, mực và giấy thủ công cũng được truyền vào Nhật Bản. Viết chữ bằng bút lông và mực là một trong những kiến thức văn hóa quan trọng đối với võ sĩ và quý tộc đương thời. Vào thời Heian, khi văn hóa quý tộc phát triển, giới quý tộc trao đổi tâm tư qua những bài thơ waka viết trong thư từ. Hiragana, hệ chữ dựa trên chữ Hán, cũng ra đời trong bối cảnh đó.

Thư pháp và người Nhật

Thư pháp đã ăn sâu vào đời sống người Nhật. Từ bậc tiểu học, học sinh được rèn luyện cách viết chữ bằng bút lông và mực trong các tiết luyện chữ hoặc tập viết thuộc môn tiếng Nhật. Nội dung này được đưa vào chương trình giáo dục tiếng Nhật ở tiểu học từ năm 1971 và trở thành môn học bắt buộc. Tuy nhiên, sách giáo khoa tiếng Nhật và luyện chữ được tách riêng, mục tiêu học tập cũng khác nhau. Luyện chữ là thực hành viết chữ đẹp bằng bút lông, tập trung vào kỹ thuật như vẻ đẹp, sự cân đối và lực nhấn của bút. Trong khi đó, tập viết hướng đến việc viết chữ chính xác. Học sinh được làm quen với cách sử dụng bút và luyện viết chữ đẹp, đúng chuẩn. Viết chữ đẹp và chính xác là kỹ năng cần thiết trong đời sống hằng ngày, chẳng hạn khi viết thư, nên được đưa vào chương trình giáo dục bắt buộc.
Ở bậc trung học phổ thông, thư pháp là một môn nghệ thuật tự chọn. Đây là bước phát triển cao hơn so với luyện chữ và tập viết, vốn chú trọng cách dùng bút và viết chữ chính xác. Các tiết thư pháp theo đuổi vẻ đẹp cùng tính nghệ thuật của chữ viết. Người học xem xét ý nghĩa và nguồn gốc của chữ, rồi thể hiện chúng qua sắc độ mực và chuyển động của bút. Vì vậy, tại Nhật Bản, khi lên trung học phổ thông, học sinh thường chọn một trong các môn mỹ thuật, âm nhạc hoặc thư pháp thuộc nhóm nghệ thuật, thay vì học thư pháp trong môn tiếng Nhật.
Như vậy, người Nhật có cơ hội tiếp xúc với thư pháp, nét văn hóa truyền thống sử dụng bút lông và mực để viết chữ, ngay từ nhỏ. Chương trình học truyền thống văn hóa trong trường học được cho là không phổ biến ở nước ngoài nên nhiều du khách quốc tế thường cảm thấy bất ngờ. Nhân tiện, ở Nhật có nhiều trường tiểu học không quy định đồng phục. Dù không có quy định về trang phục, vào ngày học luyện chữ, phần lớn học sinh trong lớp thường mặc quần áo sẫm màu như đen. Đây là một cảnh tượng thú vị và đáng nhớ, bởi khi chưa quen sử dụng bút lông, các em rất dễ làm mực dính vào tay áo.

Dụng cụ thư pháp: Văn phòng tứ bảo

Bốn dụng cụ cơ bản để bắt đầu học thư pháp được gọi là “văn phòng tứ bảo”, gồm bút lông, giấy, nghiên và mực.
“Văn phòng” có nghĩa là thư phòng. “Văn phòng tứ bảo” là cách gọi được những người yêu thư pháp tại Trung Quốc trân trọng từ lâu. Ngoài bốn dụng cụ gồm bút, giấy, mực và nghiên, chặn giấy cùng tấm lót cũng không thể thiếu trong thư pháp.
Tại Nhật Bản, toàn bộ dụng cụ thường được bán theo bộ thư pháp.

Văn phòng tứ bảo
Văn phòng tứ bảo

1. Bút lông

Bút lông có rất nhiều loại vì người viết sẽ thay đổi bút tùy theo chữ muốn viết.
Bút được phân loại theo độ cứng và chất liệu của lông, chiều dài phần lông và độ dày cán bút.

Bút lông
Bút lông

Độ cứng và chất liệu của lông bút

Phần thấm mực để viết chữ được gọi là lông bút. Chất liệu chủ yếu là lông động vật như cừu, ngựa, chồn và lửng chó. Độ cứng thay đổi tùy theo loài vật và bộ phận cơ thể lấy lông. Bút làm từ lông cứng tạo ra những đường nét mạnh mẽ, còn bút lông mềm phù hợp với chữ có nhiều chuyển động. Ngoài ra còn có kengō, loại bút pha trộn lông cứng và mềm nên có độ đàn hồi tốt.

Chiều dài lông bút

Chiều dài lông bút được chia thành 3 loại: chōhō dài, tanpō ngắn và chūhō có độ dài trung bình.
Lông dài giúp viết những chữ giàu chuyển động và biến hóa, còn lông ngắn tạo ra nét chữ vững chắc. Đặc điểm chữ viết sẽ khác nhau tùy theo chiều dài lông bút.

Độ dày cán bút

Độ dày cán bút được biểu thị bằng số hiệu, từ số 1 với đường kính 2,1 cm đến số 10 với đường kính 0,5 cm. Bút số 1 đến số 3 được xếp vào loại bút lớn, số 4 đến số 6 là bút vừa, còn số 7 đến số 10 là bút nhỏ.

Người mới bắt đầu nên chọn bút kengō có lông không quá mềm cũng không quá cứng, chiều dài lông chūhō và cán số 4 dễ cầm.
Bút lông rất tinh tế và cần được sử dụng cẩn thận. Thậm chí, người ta còn cho rằng trân trọng cây bút là một trong những bí quyết để tiến bộ trong thư pháp. Sau khi dùng, nhất thiết phải rửa bằng nước để loại bỏ hoàn toàn mực. Không nên chà rửa quá mạnh vì sẽ làm hỏng bút. Hãy dùng phần thịt đầu ngón tay để rửa nhẹ nhàng nhiều lần cho đến khi nước trong. Để nguyên bút sau khi rửa cũng có thể khiến bút hư hỏng. Sau khi loại bỏ hết mực, hãy treo đầu lông hướng xuống dưới để khô tự nhiên. Chỉ nên sử dụng lại khi bút đã khô hoàn toàn, nếu không bút có thể bị rụng lông hoặc mốc. Cách người Nhật gìn giữ cẩn thận một dụng cụ để sử dụng suốt nhiều năm cũng phản ánh tinh thần của họ.

2. Giấy

Thư pháp sử dụng washi chuyên dụng có khả năng làm mực loang. Có hai loại là washi làm thủ công và washi sản xuất bằng máy; đặc tính của giấy cũng khác nhau tùy nơi sản xuất và nguyên liệu. Khi luyện tập, người ta thường dùng giấy sản xuất bằng máy, ít làm mực loang. Nhiệt độ và độ ẩm cao dễ làm hỏng giấy, vì vậy nên bảo quản ở nơi tránh ánh nắng.

3. Mực

Có hai loại mực: mực thỏi và mực nước.
Với mực thỏi, người dùng nhỏ từng chút nước vào nghiên rồi mài bằng tay để tạo mực. Mực nước không cần mài mà có thể dùng ngay. Do dễ sử dụng hơn, mực nước thường được dùng trong các tiết học ở trường. Khi viết, mực thỏi và mực nước tạo ra một số khác biệt. Mực thỏi được tạo bằng cách mài trên nghiên nên các hạt mực có kích thước khác nhau, giúp chữ viết có chiều sâu. Hạt của mực nước đồng đều nên màu sắc ổn định và dễ viết chữ đẹp, phù hợp với người mới bắt đầu. Mực nước tiện dụng, nhưng mực thỏi cũng có nét hấp dẫn riêng. Mực thỏi được làm bằng cách nhào muội than với keo da động vật tự nhiên, thêm hương liệu, cho vào khuôn gỗ rồi phơi khô. Vì vậy, khi mài mực thỏi, hương mực dễ chịu lan tỏa, giúp tâm trí lắng dịu. Đây cũng là khoảng thời gian quan trọng để ổn định tinh thần trước khi tập trung vào nét chữ của mình.

Mực thỏi
Mực thỏi

4. Nghiên mực

Phần nông phía trước của nghiên được gọi là “đất liền”, còn phần sâu phía sau được gọi là “biển”. Để tạo mực, nhỏ vài giọt nước lên phần nông rồi mài, sau đó tiếp tục thêm vài giọt nước và lặp lại. Khi mài, cần di chuyển theo vòng tròn thật nhẹ, không dùng lực. Nếu dùng lực quá mạnh, hạt mực sẽ trở nên thô và không tạo được mực chất lượng tốt.
Cũng không nên đổ nhiều nước cùng lúc. Bề mặt nghiên thô ráp với vô số vân đá nhỏ nhô lên, nhờ đó quá trình mài tạo ra các hạt mực có kích thước khác nhau. Nghiên phải được vệ sinh sau mỗi lần sử dụng. Hãy ngâm nghiên trong nước để loại bỏ hết mực trên bề mặt, rồi rửa bằng vải mềm. Nếu cặn mực đọng lại trong các vân đá nhỏ, màu mực sẽ kém đi và khó viết được chữ đẹp.

Nghiên mực
Nghiên mực

Kiến thức cơ bản về thư pháp

Tư thế và cách cầm bút đúng là những yếu tố cơ bản của thư pháp.

1. Tư thế đúng

Tư thế đúng là tư thế không gây áp lực lên cổ và vai. Hãy giữ lưng thẳng, ngực mở và thả lỏng vai. Người ta cho rằng nên để khoảng trống tương đương một quả bóng tennis giữa cánh tay cầm bút và thân người. Cánh tay nên cách bàn khoảng một nắm tay, đồng thời giữ từ khuỷu tay đến bàn tay ở cùng độ cao. Tư thế đúng là bước đầu tiên không thể thiếu để tiến bộ trong thư pháp. Viết ở tư thế này giúp giảm áp lực lên vai và cổ, cải thiện lưu thông máu và tăng khả năng tập trung. Khi viết chữ, đôi lúc vì quá tập trung mà chúng ta quên thở, vì vậy hãy nhớ duy trì nhịp thở. Điều quan trọng nhất là giữ cơ thể thoải mái, không gồng bất kỳ bộ phận nào. Sau nhiều lần thực hành, bạn sẽ dần quen.

2. Cách cầm bút

Nên cầm bút ở vị trí hơi gần đầu lông hơn so với điểm giữa. Cầm gần đầu lông tất nhiên sẽ ổn định hơn, nhưng cũng khiến bút bị cố định quá mức và khó chuyển động rộng, tự do. Có hai cách cầm: tankōhō, dùng ngón cái và ngón trỏ; và sōkōhō, dùng 3 ngón gồm ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa. Tankōhō giống cách cầm bút chì, còn sōkōhō giúp bút ổn định hơn. Điều quan trọng nhất là không để bút nghiêng mà phải dựng thẳng vuông góc với mặt giấy. Đồng thời, không nên siết bút quá chặt mà cần cầm một cách thả lỏng.

Trải nghiệm thư pháp

Lớp học duy nhất tại Kyoto được nghệ nhân thư pháp trực tiếp hướng dẫn

Tại Kyoto có một lớp học thư pháp nơi học viên được nghệ nhân trực tiếp hướng dẫn.
Đó là Calligraphy Kyoto Chifumi Shodo Class ở quận Nakagyo, thành phố Kyoto.

Calligraphy Kyoto Chifumi Shodo Class
Calligraphy Kyoto Chifumi Shodo Class

Đây là lớp học duy nhất tại Kyoto được nghệ nhân thư pháp trực tiếp giảng dạy.
Người hướng dẫn là nghệ nhân thư pháp Chifumi Niimi, sinh ra và hiện sống tại Kyoto.
Mẹ của cô cũng là nghệ nhân thư pháp. Lớn lên trong môi trường gần gũi với thư pháp từ nhỏ, cô Niimi đã quyết định theo đuổi con đường này.

Cô Chifumi Niimi
Cô Chifumi Niimi

Cô có hơn 50 năm kinh nghiệm với thư pháp và đã mở lớp tại Kyoto hơn 35 năm.
Không chỉ điều hành lớp học, cô Niimi còn biểu diễn thư pháp trực tiếp tại nhiều nơi ở Nhật Bản và trên thế giới.

Cô Niimi biểu diễn thư pháp
Cô Niimi biểu diễn thư pháp

Cô từng tổ chức các buổi workshop thư pháp tại Đài Loan, Ấn Độ, Đức, Hawaii và Tây Ban Nha. Năm 1989, cô Niimi từng sang học thư pháp tại Đại học Phúc Đán ở Thượng Hải và Đại học Bắc Kinh, đồng thời học tiếng Anh và tiếng Trung. Nhờ vậy, cô sử dụng ngoại ngữ thành thạo.
Tại lớp, cô có thể trực tiếp hướng dẫn bằng tiếng Anh hoặc tiếng Trung mà không cần phiên dịch, cung cấp dịch vụ chất lượng cao đến cả những hỗ trợ chi tiết. Nhiều học viên từ khắp thế giới như Mỹ, châu Âu, Pháp, Thụy Sĩ, Anh, Bỉ và Đài Loan đã đến lớp học tại Kyoto để học thư pháp với cô Niimi. Lớp có nhiều học viên quay lại, trong đó không ít người đưa theo bạn bè hoặc gia đình trong lần tiếp theo.
Mỗi lớp có thể đón tối đa khoảng 10 người. Do trải nghiệm này rất được yêu thích, bạn cần đặt chỗ trước qua trang web. Những cây bút đủ kích cỡ trưng bày trong phòng cũng tạo nên khung cảnh vô cùng ấn tượng.

Những cây bút với nhiều kích cỡ khác nhau
Những cây bút với nhiều kích cỡ khác nhau

Thông tin cơ sở

Tên tiếng Nhật
カリグラフィー京都 知ふみ書道教室
Địa chỉ
Số 199 Tawaraya-cho, phía nam Nijo-dori trên phố Tominokoji, quận Nakagyo, thành phố Kyoto, tỉnh Kyoto; cuối ngõ đối diện Trung tâm Thiếu nhi Doshin Google Maps
Ngày tổ chức
Thứ Hai - Chủ Nhật
Giờ tổ chức
8:00 - 21:00
Trang web
Trang web

Trải nghiệm khóa sáng tác thư pháp trên bảng shikishi

Khóa sáng tác thư pháp trên bảng shikishi là lựa chọn giúp bạn dễ dàng trải nghiệm thư pháp tại Calligraphy Kyoto.
Phí tham gia là 15.000 yên/người và thời lượng 1 giờ.

1. Bắt đầu bằng thiền

Khi đến lớp, hoạt động đầu tiên là thiền. Thư pháp có nhiều điểm tương đồng với thiền Zen, vì vậy học viên sẽ thiền để ổn định tinh thần trước khi tập trung vào chữ mình sắp viết.

1. Giới thiệu dụng cụ

Tiếp theo là phần giới thiệu dụng cụ.
Chúng tôi được biết bút lông làm từ lông của các loài vật như ngựa, dê và chồn; hanshi là một loại giấy washi được làm từ sợi vỏ cây. Mực có dạng thỏi và dạng nước. Với mực thỏi, người dùng phải thêm nước rồi mài trên nghiên để tạo mực. Do quá trình mài mực thỏi tốn thời gian, buổi trải nghiệm lần này sử dụng mực nước.

Dụng cụ sử dụng trong lớp trải nghiệm
Dụng cụ sử dụng trong lớp trải nghiệm

3. Luyện nét dừng, hất và phẩy

Buổi học bắt đầu với các nét cơ bản cấu thành chữ Hán: dừng, hất và phẩy.
Chúng tôi dùng bút lớn để luyện theo các nét mẫu màu đỏ son do cô Niimi viết. Cô chỉ ra những điểm cần lưu ý ở từng chữ, nhờ đó học viên có thể nhanh chóng nhận biết và sửa các thói quen trong nét chữ của mình.

Luyện nét dừng, hất và phẩy
Luyện nét dừng, hất và phẩy

4. Chọn chữ yêu thích từ mẫu

Cô Niimi chuẩn bị sẵn các mẫu chữ Hán để học viên chọn chữ muốn viết. Có chữ đơn mang ý nghĩa “chân thật” hoặc “vẻ đẹp”, cụm 2 chữ mang nghĩa “chí lớn” hoặc “may mắn”, và cả thành ngữ 4 chữ mang nghĩa “mỗi cuộc gặp chỉ có một lần trong đời” hay “tiến bộ không ngừng”.
Người mới nên bắt đầu bằng một chữ. Sau khi chọn, cô Niimi sẽ hướng dẫn không chỉ thứ tự nét mà cả ý nghĩa của chữ đó. Lần này, chúng tôi chọn chữ mang nghĩa “hòa”.

Cô Niimi giải thích ý nghĩa chữ Hán
Cô Niimi giải thích ý nghĩa chữ Hán

Cô giải thích chữ này được đọc là “wa”, mang ý nghĩa “hòa bình” và “hài hòa”. Hiểu được ý nghĩa chữ Hán khiến tâm ý gửi gắm vào từng nét bút trở nên sâu sắc hơn.
Trước khi viết theo mẫu, hãy chạm vào giấy hanshi để kiểm tra mặt trước và mặt sau. Mặt nhẵn là mặt trước, còn mặt ráp là mặt sau.

Thử viết theo mẫu
Thử viết theo mẫu

Tôi đã thử viết theo mẫu nhưng cảm thấy bố cục hơi mất cân đối. Cô Niimi trực tiếp chỉ cho tôi những điểm cần cải thiện.
Khi viết chữ Hán, do quá tập trung nên đôi lúc tôi vô thức nín thở. Trong suốt buổi học, cô Niimi liên tục nhắc tôi thở đều và điều chỉnh tư thế.

5. Luyện viết thật nhiều để tiến bộ

Muốn viết tốt hơn, bạn cần luyện tập thật nhiều. Sau khi hoàn thành bài tập một chữ, hãy tiếp tục thử sức với cụm 2 chữ và 4 chữ.
Tiếp theo, chúng tôi thử viết cụm chữ mang nghĩa “may mắn”, tương ứng với “GOOD LUCK” trong tên trang web “GOOD LUCK TRIP”.
Chữ đầu tiên khá cân đối, nhưng chữ thứ hai lại khó điều chỉnh bố cục.

Cụm chữ mang nghĩa “may mắn”
Cụm chữ mang nghĩa “may mắn”

Cô Niimi hướng dẫn tôi viết phần chấm của bộ sước lệch sang phải hơn một chút và bắt đầu nét lượn chéo lên phía trên bên phải.
Lời khuyên tôi nhận được khi viết cụm chữ mang nghĩa “chí lớn” cũng rất đáng nhớ. Có câu “hãy nuôi chí lớn”, nhưng tác phẩm ban đầu có nhiều nét khô xước, chưa thể hiện được vẻ mạnh mẽ và phóng khoáng của ý nghĩa này. Cô Niimi chỉ ra rằng bút thấm quá ít mực và tốc độ viết quá nhanh. Sau khi chú ý đến 2 điểm này và thử viết lại...

Thử viết lại cụm chữ “chí lớn”
Thử viết lại cụm chữ “chí lớn”

Tôi đã tạo ra một tác phẩm táo bạo, gần như không còn nét khô xước và dường như thể hiện được tinh thần nuôi chí lớn.
Khi luyện tập hết lần này đến lần khác dựa trên lời khuyên của cô Niimi, tôi nhận thấy nét chữ dần tiến gần hơn đến kết quả mình mong muốn.

So sánh hai lần viết cụm chữ “chí lớn”
So sánh hai lần viết cụm chữ “chí lớn”

6. Viết bản hoàn thiện lên bảng shikishi

Sau khi luyện tập đủ, chúng tôi chuyển sang viết bản hoàn thiện. Bạn có thể viết chữ Hán mình yêu thích lên bảng shikishi. Tôi chọn cụm chữ mang nghĩa “may mắn”, vốn khiến mình gặp khó khăn với bộ sước. Tôi thấm thật nhiều mực vào bút, chú ý những gì đã học và viết cẩn thận nhưng dứt khoát, gửi gắm tâm ý vào từng nét.
Có lẽ tôi đã viết tốt hơn lúc luyện tập. Dù sao, đây cũng là một tác phẩm khiến bản thân cảm thấy hài lòng.

Bảng shikishi hoàn thiện với cụm chữ “may mắn”
Bảng shikishi hoàn thiện với cụm chữ “may mắn”

7. Ký tên

Sau khi hoàn thành tác phẩm thư pháp, người viết sẽ ghi tên mình lên đó. Trong thư pháp, việc này được gọi là rakusei kanshi. Học viên sẽ dùng bút nhỏ và được hướng dẫn cách viết tên mình bằng katakana.

8. Hoàn thiện bằng cách lồng vào khung thư pháp

Bảng shikishi hoàn thiện được đặt vào khung thư pháp, tạo nên một tác phẩm rất ấn tượng.
Tất nhiên, bạn có thể mang về cả bảng shikishi lẫn giấy hanshi đã dùng để luyện tập. Tác phẩm có thể được trưng bày tại nhà ngay trong khung.
Giấy hanshi cũng có cùng kích thước với khung thư pháp, nên bạn có thể thay đổi tác phẩm trưng bày tùy theo tâm trạng.

Tác phẩm hoàn thiện trong khung thư pháp
Tác phẩm hoàn thiện trong khung thư pháp

9. Nhiều quà lưu niệm

Tác phẩm được đặt trong túi tote do cô Niimi thiết kế để mang về.
Chúng tôi còn nhận được bìa hồ sơ trong suốt và bưu thiếp.

Túi tote in thư pháp của cô Niimi
Túi tote in thư pháp của cô Niimi

Rời xa nhịp sống hối hả và ồn ào của đô thị để tĩnh tâm, tập trung vào chữ viết mang đến cảm giác đậm chất thiền Zen. Trước đây, tôi không thực sự thích chữ viết của mình. Tôi thường nghĩ liệu mình có thể viết đẹp hơn hoặc tạo ra nét chữ chững chạc hơn không. Tuy nhiên, nhờ sự hướng dẫn của cô Niimi, tôi dần viết được những chữ cân đối hơn và bắt đầu cảm thấy nét chữ của mình có lẽ cũng không tệ. Từ đó, tôi trở nên yêu thích chữ viết của chính mình.

Các trải nghiệm khác

Calligraphy Kyoto còn cung cấp nhiều khóa trải nghiệm phong phú khác.

Trải nghiệm sáng tác tranh cuộn khổ lớn (thời lượng: 6 giờ; phí: 70.000 yên/người)

Trong khóa này, học viên sẽ làm một bức tranh cuộn treo khổ lớn.

Trải nghiệm sáng tác tranh cuộn khổ lớn
Trải nghiệm sáng tác tranh cuộn khổ lớn
Trải nghiệm sáng tác tranh cuộn khổ lớn
Trải nghiệm sáng tác tranh cuộn khổ lớn

Tất nhiên, trước khi làm tranh cuộn, học viên sẽ được học viết chữ Hán.
Khóa học sử dụng bút cỡ lớn chuyên dùng để sáng tác tranh cuộn.
Điểm nổi bật là học viên có thể viết những chữ lớn đầy ấn tượng.
Bạn cũng có thể tự làm con dấu để ký tên lên tác phẩm.

Trải nghiệm sáng tác tranh cuộn mini (thời lượng: 2 giờ; phí: 25.000 yên/người)

Trong khóa này, học viên sẽ làm một bức tranh cuộn nhỏ.

Trải nghiệm sáng tác tranh cuộn mini
Trải nghiệm sáng tác tranh cuộn mini
Trải nghiệm sáng tác tranh cuộn mini
Trải nghiệm sáng tác tranh cuộn mini

Học viên sẽ học cách viết chữ Hán đẹp và hoàn thiện tác phẩm.
Đây là khóa học phong phú, trong đó bạn còn có thể tự làm con dấu để ký tên lên tác phẩm.

Làm quạt viết chữ kana (thời lượng: 2 giờ; phí: 20.000 yên/người)

Nội dung hướng dẫn chủ yếu tập trung vào chữ kana.

Làm quạt viết chữ kana
Làm quạt viết chữ kana

Kana là hệ chữ biểu âm được sử dụng trong đời sống hằng ngày tại Nhật Bản.
Các chữ trông như nối liền với nhau, tạo nên dòng nét đẹp mắt.
Học viên sẽ viết bài ca Iroha hoặc thơ truyền thống lên cuộn giấy hay tấm bảng nhỏ.
Tác phẩm được thực hiện bằng một cây bút nhỏ chuyên dụng.

Trải nghiệm làm con dấu và chép kinh (thời lượng: 2 giờ; phí: 20.000 yên/người)

Ngoài ra còn có các khóa kéo dài 2 giờ với mức phí 20.000 yên/người, trong đó học viên có thể làm con dấu hoặc chép kinh.

Quá trình làm con dấu
Quá trình làm con dấu
Quá trình làm con dấu
Quá trình làm con dấu
Trải nghiệm chép kinh
Trải nghiệm chép kinh

Tổng kết

Đã khoảng 1.400 năm kể từ khi thư pháp du nhập từ Trung Quốc vào Nhật Bản. Trong suốt thời gian dài ấy, người Nhật đã dùng bút lông và mực để viết chữ. Mỗi chữ đều gửi gắm tình cảm dành cho những người quan trọng.
Chữ viết phản ánh khá rõ trạng thái tinh thần của mỗi người. Khi bất an, nét chữ cũng dễ dao động; còn khi ổn định, dường như ta có thể viết chữ lớn và mạnh mẽ hơn. Dù trong hoàn cảnh nào, cố gắng giữ tâm trí bình tĩnh và tập trung vào chữ mình viết chính là một trong những niềm vui, đồng thời là sức hấp dẫn của thư pháp.
Ngày nay, giao tiếp chủ yếu diễn ra bằng cách nhập văn bản trên máy tính hoặc điện thoại thông minh rồi gửi ngay cho người nhận, khiến cơ hội viết chữ bằng tay trên giấy giảm đáng kể. Tuy nhiên, chữ viết tay luôn tự nhiên thể hiện sự ấm áp và tâm ý của người viết. Những cảm xúc và sự quan tâm khó truyền tải qua màn hình có thể đến với người nhận thông qua nét chữ. Chính trong xã hội hiện đại tràn ngập tiện ích, sức hấp dẫn của thư pháp càng đáng để chúng ta nhìn nhận lại.
Khi đến Nhật Bản, hãy thử trải nghiệm nét văn hóa truyền thống này trong lúc tìm hiểu về nguồn gốc và ý nghĩa của từng chữ.

Motomura Soyaka

Tác giả

Phát thanh viên tự do

Motomura Soyaka

Chia sẻ chủ yếu về văn hóa truyền thống, nghệ thuật biểu diễn và lịch sử

Hokkaido Tohoku Kanto Chubu Hokuriku Kansai Chugoku Shikoku Kyushu Okinawa