Sức hấp dẫn của “omakase” – phong cách gọi món bắt nguồn từ Nhật Bản

“Omakase” là cách nói lịch sự của động từ “makaseru”, mang nghĩa “giao (quyền lựa chọn) cho người khác”.
Đây là một kiểu gọi món chủ yếu xuất hiện tại các nhà hàng Nhật Bản, trong đó thực khách không tự chọn món từ thực đơn mà giao toàn quyền cho đầu bếp phục vụ.
Một cách diễn đạt gần giống nhưng khác với “omakase” là “osusume”.
“Osusume” là cách nói lịch sự của từ “susumeru”, mang nghĩa “khuyến khích người khác (lựa chọn)”.
Đặc trưng của “osusume” là phản ánh nét riêng hoặc ý định của nhà hàng, chẳng hạn như món ăn tâm đắc mà đầu bếp tự tin phục vụ hay món nhà hàng đang muốn quảng bá.
“Osusume” là việc thực khách quyết định có chọn món được đề xuất hay không, còn “omakase” là chủ động giao quyền lựa chọn cho đầu bếp ngay từ đầu.

Khi gọi “omakase” tại nhà hàng, bạn thường được phục vụ các món tận dụng nguyên liệu tươi nhập trong ngày hoặc nguyên liệu đang ở trạng thái tốt nhất.
Do sở thích của thực khách cũng được cân nhắc, đây có thể xem là phong cách thưởng thức bữa ăn dựa trên sự tin tưởng vào kiến thức chuyên môn, tay nghề và khả năng sáng tạo của đầu bếp.
Ngoài ra, thực khách thường được thưởng thức những món chế biến riêng không có trong thực đơn thông thường, mang lại cảm giác đặc biệt.
Về cơ bản, mức giá sẽ cao hơn so với gọi món thông thường, nhưng “omakase” cũng được xem như một biểu tượng địa vị và điều này góp phần thu hút sự quan tâm của nhiều người.

Phong cách gọi món “omakase” đã lan rộng đến nhiều nơi trên thế giới như London, New York và Sydney, đặc biệt tại các nhà hàng sushi cao cấp.
Những năm gần đây, không chỉ chủ nhà hàng và nghệ nhân người Nhật mà cả các tên tuổi khác như bậc thầy ẩm thực Mỹ Daniel Boulud cũng tích cực áp dụng. Tại nước ngoài, “omakase” đang dần chuyển từ một trào lưu thành một nét văn hóa.
Dưới đây là 3 sức hấp dẫn của “omakase” khiến nhiều người say mê, bất kể quốc tịch.

Theo một giả thuyết, phong cách gọi món “omakase”, nay đã trở thành một từ được hiểu trên toàn thế giới, bắt nguồn từ “sushi Edomae”.
“Sushi Edomae” là loại sushi có hình dáng gần giống với hình ảnh sushi quen thuộc ngày nay, ra đời vào cuối thời Edo.
Vào thời đó, sushi chủ yếu được phục vụ tại những quầy ăn đứng chật hẹp. Không có thực đơn, thực khách thường gọi theo kiểu “okonomi”, tức trực tiếp yêu cầu món mình muốn ăn, với khoảng 3–4 miếng sushi mỗi lần.
Trong không gian hạn chế, thực khách cũng phải ăn nhanh và giao cho đầu bếp quyết định thứ tự phục vụ các loại sushi.
“Omakase”, tức giao cho đầu bếp quyết định thứ tự làm sushi, được cho là đã ra đời và dần phổ biến từ đó.
Phong cách gọi món giàu lịch sử và truyền thống này có mối liên hệ sâu sắc với các nhà hàng sushi, đồng thời được lưu truyền đến ngày nay dưới nhiều hình thức khác nhau.

Phong cách gọi món “omakase” ra đời từ thời Edo được cho là bắt đầu phổ biến và trở nên quen thuộc từ sau chiến tranh.
Khi công cuộc tái thiết tiến triển, mạng lưới phân phối được mở rộng và số loại nguyên liệu sushi mà các nhà hàng có thể sử dụng cũng tăng lên. Mặt khác, thực khách dần không thể nhớ hết tên các loại cá và nguyên liệu.
Sự gia tăng của các nhà hàng sushi cao cấp, đặc biệt tại Ginza và Nihonbashi, cũng góp phần lớn vào sự phát triển của “omakase”.
Trong các buổi tiếp khách hoặc dùng bữa công việc, “omakase” bắt đầu được dùng với ý nghĩa “hãy lựa chọn nguyên liệu phù hợp và làm sushi”. Khi các đầu bếp đáp ứng nhu cầu này, phong cách ấy dần trở nên phổ biến.
Đến cuối thập niên 1980, “omakase” đã trở thành cách gọi món quen thuộc dành cho người mới chưa am hiểu nhiều về sushi.
Sau đó, cách nhìn nhận thay đổi theo thời gian. Ngày nay, “omakase” tại các nhà hàng sushi thường chỉ cách thưởng thức những nguyên liệu ngon nhất trong ngày dựa trên sự tin tưởng vào tay nghề và gu thẩm mỹ của đầu bếp.
Gần đây, phong cách “omakase” còn ngày càng phổ biến ngoài nhà hàng sushi và lĩnh vực ăn uống, chẳng hạn như tại các salon tóc và nhiều ngành dịch vụ khác.

Việc bất ngờ gọi “omakase” tại nhà hàng sushi hoặc nhà hàng cao cấp có thể khiến nhiều người cảm thấy hơi e ngại.
Đặc biệt khi lần đầu đến một nhà hàng, việc chưa biết bầu không khí và phong cách của đầu bếp có thể khiến một số người khó tập trung hoàn toàn vào bữa ăn.
Trong trường hợp đó, bạn nên bắt đầu với “thực đơn omakase” để trải nghiệm phong cách này một cách thoải mái hơn.
Thông thường, các món chính và mức giá dự kiến được ghi trên trang web hoặc thực đơn tại nhà hàng, giúp bạn biết trước nội dung và ngân sách.
Do chỉ cần giao tiếp tối thiểu với đầu bếp, ngay cả người không giỏi trò chuyện và du khách quốc tế cũng có thể yên tâm thưởng thức.
Tuy nhiên, không phải nhà hàng nào cũng có “thực đơn omakase”, vì vậy bạn cần kiểm tra trước nếu đã chọn được nơi muốn đến.

Dưới đây là 3 nhà hàng sushi tại Tokyo và Kyoto thực sự nhận gọi món theo kiểu “omakase”.
Đây đều là những nhà hàng nổi tiếng cần đặt chỗ trước và mức giá không hề rẻ, nhưng vẫn được nhiều thực khách đánh giá hài lòng.
Ngoài hương vị sushi tuyệt hảo, bầu không khí tuyệt vời trong nhà hàng và tính cách thân thiện của bếp trưởng cũng giúp thực khách tận hưởng bữa ăn bằng mọi giác quan.
Mọi chi tiết đều được cân nhắc kỹ lưỡng, từ việc lựa chọn nguyên liệu, chế biến công phu đến thời điểm phục vụ món.
Các nhà hàng còn nằm gần ga và có “thực đơn omakase”, giúp du khách dễ dàng trải nghiệm hơn.
Khi đến Tokyo hoặc Kyoto, bạn có thể ghé các nhà hàng sushi được giới thiệu để trải nghiệm “omakase” ngay tại quê hương của phong cách này.
Một số nhà hàng phục vụ bữa trưa với mức giá thấp hơn bữa tối, vì vậy đây là lựa chọn đáng cân nhắc nếu muốn tiết kiệm chi phí.

Bài viết đã giới thiệu nguồn gốc và bối cảnh phổ biến của phong cách gọi món độc đáo “omakase” tại Nhật Bản, những trải nghiệm mà phong cách này mang lại và nơi bạn có thể thưởng thức.
Dù cũng có cơ hội gọi “omakase” tại các quốc gia khác ngoài Nhật Bản, bạn vẫn nên trải nghiệm ít nhất một lần tại chính quê hương của phong cách này.