Udon – món mì được người Nhật yêu thích từ lâu đời

Kake udon là món mì udon luộc được cho vào bát rồi chan nước dùng nóng.
Nước dùng đậm vị dashi, thơm ngon và có thể uống trực tiếp.
Đây là món cơ bản kinh điển của nhiều loại udon, có thể thưởng thức theo nhiều cách với các nguyên liệu và gia vị ăn kèm.
Do làm nổi bật hương vị nguyên liệu, món này cũng phù hợp với du khách nước ngoài lần đầu ăn udon.

Zaru udon là món mì udon luộc được làm lạnh bằng nước lạnh rồi bày trên rổ tre hoặc vật đựng tương tự.
Mì thường được chấm vào nước sốt tsuyu làm từ nước tương.
Đây là món đơn giản, giúp cảm nhận hương vị nguyên bản, độ dai và độ trơn mượt của udon.
Món này hợp với hành lá, gừng và có vị thanh nhẹ nên đặc biệt được ưa chuộng vào mùa hè nóng bức.

Kitsune udon là kake udon được phủ thêm đậu phụ chiên nêm vị mặn ngọt.
Điểm hấp dẫn nằm ở sự kết hợp giữa sợi udon dai và miếng đậu phụ chiên mọng nước đã thấm đẫm nước dùng.
Nhờ dễ ăn, món này được mọi lứa tuổi yêu thích.
Tên gọi được cho là bắt nguồn từ việc đậu phụ chiên là món ăn yêu thích của cáo, loài vật được xem là mang lại may mắn.

Niku udon là kake udon được phủ thịt bò và hành tây hầm kỹ.
Thịt bò mặn ngọt kết hợp hoàn hảo với sợi udon dai, còn nước dùng thấm vị ngọt và umami giúp kích thích vị giác.
Đây là món ăn rất chắc bụng, thích hợp khi đói hoặc muốn có một bữa ăn no nê.
Tùy từng vùng, thịt heo hoặc thịt ngựa được dùng thay cho thịt bò, mang đến nhiều cách thưởng thức khác nhau.

Curry udon là món mì udon luộc chan nước cà ri.
Đây là món ăn độc đáo ra đời tại Nhật Bản, với nhiều hương vị khác nhau tùy theo nước cà ri.
Độ cay vừa phải của cà ri làm nổi bật vị ngon, còn nước sốt quyện đều vào mì mang lại cảm giác thỏa mãn.
Có thể biến tấu phong phú bằng các món ăn kèm như thịt, trứng onsen và hành lá.

Sanuki udon là món ăn tiêu biểu của tỉnh Kagawa, trước đây là xứ Sanuki, nơi văn hóa udon đã ăn sâu vào đời sống địa phương.
Không quá lời khi nói đây là loại udon địa phương nổi tiếng nhất.
Đặc trưng lớn nhất của Sanuki udon là độ dai độc đáo và kết cấu mềm, dẻo.
Sợi mì trơn mượt, không quá cứng mà có độ đàn hồi vừa phải, rất hấp dẫn khi thưởng thức cảm giác trôi êm qua cổ họng.
Nước dùng từ iriko, tức cá mòi khô, cũng kết hợp hoàn hảo với udon và làm nổi bật vị umami.
Món này thường được làm từ mì tươi hoặc mì bán tươi.

Inaniwa udon là món ăn tiêu biểu của tỉnh Akita, cũng là nơi món mì này ra đời.
Dù có lịch sử khoảng 350 năm, cho đến thời Meiji (1868–1912), đây vẫn là món cao cấp chỉ tướng quân và giới quý tộc được thưởng thức. Món này mới phổ biến trong dân chúng khoảng 50 năm trở lại đây.
Mì được làm theo phương pháp kéo sợi thủ công, dùng tinh bột làm bột áo rồi kéo dài như somen. Tiết diện dẹt là đặc trưng của Inaniwa udon.
Phương pháp này tạo ra các bọt khí trong sợi mì, mang đến độ dai khi cắn và kết cấu dễ chịu trong miệng.

Mizusawa udon là món ăn địa phương tiêu biểu của tỉnh Gunma.
Đây là loại udon làm thủ công được cho là ra đời gần chùa Mizusawa, nơi có lịch sử khoảng 1.300 năm.
Mì được làm cẩn thận trong 2 ngày qua hơn 20 công đoạn bằng phương pháp riêng, trong đó công đoạn phơi nắng cuối cùng đặc biệt quan trọng.
Mizusawa udon thể hiện kỹ thuật của những người thợ được truyền qua nhiều thế hệ, nổi bật với kết cấu trơn mượt và những sợi mì trắng hơi trong ở một số chỗ.
Món này chủ yếu được phục vụ lạnh theo kiểu zaru udon, kèm nước chấm được mỗi cửa hàng sáng tạo theo cách riêng.

Goto udon là món ăn tiêu biểu của tỉnh Nagasaki. Món mì này được hoàn thiện bằng cách lặp lại nhiều lần công đoạn thoa dầu hoa trà đặc sản quần đảo Goto lên khối bột dạng thanh, kéo dài, bó lại, rồi tiếp tục ủ và sấy khô.
Được làm tỉ mỉ trong thời gian dài, Goto udon có sợi bóng, dai và khó đứt, với kết cấu săn chắc tạo nên hương vị khác biệt.
Sợi mì hơi mảnh hơn udon thông thường, có tiết diện tròn gần giống somen.
Nước dùng ago dashi làm từ cá chuồn đánh bắt quanh vùng cũng thường được dùng cùng udon.

Himi udon là món ăn địa phương tiêu biểu của tỉnh Toyama.
Mì được làm kỳ công bằng cách kết hợp phương pháp kéo sợi thủ công với kỹ thuật nhào thủ công, điều chỉnh lượng nước và muối theo nhiệt độ, độ ẩm.
Trước đây, sản lượng rất hạn chế nên món này còn được gọi là “udon huyền thoại”.
Sợi mì hơi mảnh nhưng vẫn chắc bụng và có độ dẻo dai rõ rệt, nên thường được ví “giống như mochi”.
Mì ngon cả khi ăn nóng lẫn lạnh, cho phép lựa chọn cách thưởng thức tùy theo mùa và tình trạng cơ thể.

Himokawa udon là món ăn địa phương tiêu biểu của tỉnh Gunma.
Đặc trưng lớn nhất là sợi mì mỏng nhưng có bề ngang rất rộng.
Tùy cửa hàng, mì dày khoảng 1 mm và rộng từ 1,5 cm đến hơn 10 cm, trong đó có những sợi rộng đến mức gây ấn tượng mạnh.
Mì không được cắt ngắn cho dễ ăn mà được phục vụ nguyên từng sợi dài, nên có hình thức rất khác các loại udon khác.
Sợi mì gần giống mochi cán dẹt hoặc lasagna, độc đáo đến mức thoạt nhìn khó nhận ra là udon.
Nhờ diện tích bề mặt lớn, sợi mì thấm đẫm nước dùng, mang đến kết cấu và cảm giác trơn mượt đặc trưng.

Miso nikomi udon là món ăn địa phương tiêu biểu của Nagoya, tỉnh Aichi.
Đặc trưng lớn nhất nằm ở cách chế biến: bột mì chỉ được nhào với nước sạch, sau đó mì sống được nấu trực tiếp trong nồi đất.
Do dùng mì tươi không có muối, món này dai hơn udon thông thường và không ít người bất ngờ trước độ cứng của sợi mì.
Nước dùng có nền là loại miso đậu nành đậm vị quen thuộc tại vùng Tokai, mang đến vị đậm đà cùng hương thơm hấp dẫn.
Món ăn còn có nhiều nguyên liệu như thịt gà, chả cá và nấm, vừa phong phú vừa no bụng nên được người dân địa phương yêu thích.

Sara udon là món ăn địa phương tiêu biểu của tỉnh Nagasaki.
Dù có tên udon, trên thực tế món này gần với mì xào giòn hơn.
Món ăn được cho là ra đời tại Nagasaki khi champon được biến tấu để phù hợp với việc giao tận nơi.
Có hai loại sợi dày và sợi mảnh, nhưng sara udon dùng sợi mảnh phổ biến hơn trên toàn quốc.
Mì chiên được rưới sốt sánh nền Worcestershire có thịt, hải sản và rau củ, nổi bật với kết cấu giòn rụm.